TQ muốn tạo đế chế truyền thông cạnh tranh với phương Tây

Trung Quốc đã lên kế hoạch chi hàng tỷ đô la trong vài năm tới để phát triển các công ty truyền thông và giải trí mà nước này hy vọng sẽ là đối thủ cạnh tranh với những gã khổng lồ trên thế giới như News Corporation hay Time Warner và sẽ tiến hành nới lỏng một số kiểm soát đối với 2 ngành này.

Các kỹ thuật viên tại CCTV, hãng truyền hình lớn nhất Trung Quốc. (Ảnh: NYT)

Phát huy "quyền lực mềm"

Một kế hoạch đầy tham vọng được đưa ra trong chỉ đạo của Hội đồng Nhà nước Trung Quốc tuần trước, sẽ xây dựng các công ty giải trí, tin tức và văn hóa với định hướng thị trường và ít được chính phủ hỗ trợ hơn. Tức là, Trung Quốc muốn củng cố ngành công nghiệp này trở thành các tập đoàn tương đương với Bloomberg, Time Warner và Viacom, các nhà phân tích cho hay.

“Có vẻ như có thể cảm nhận được mức độ cần thiết cao của chính phủ về một bộ máy truyền thông tương xứng với vị thế và sức mạnh đang lên của Trung Quốc", Jim Laurie, một cựu nhà báo của kênh tin tức ABC News đang giảng dạy tại Đại học Hồng Kông và vừa có cuộc rặp gỡ với các nhà điều hành phát thanh truyền hình nhà nước Trung Quốc cho hay.

Bắc Kinh hy vọng rằng động thái này sẽ có thể còn cải thiện hình ảnh của Trung Quốc ở nước ngoài - một phần trong nỗ lực lâu dài trong việc sử dụng “quyền lực mềm", hơn là sức mạnh quân sự để “giành” lấy bạn bè.

Trong tiến trình này, Bắc Kinh sẽ cho phép các công ty tư nhân và công ty nước ngoài đầu tư vào mọi thứ, từ âm nhạc, phim ảnh, và truyền hình tới các sản phẩm của nhà hát, khiêu vũ, opera – mặc dù phần lớn phải thông qua các công ty nhà nước.

News Corporation, Viacom và những gã khổng lồ truyền thông phương Tây trong nhiều năm qua vẫn tỏ ra không hài lòng với việc không thể có được sự chấp thuận sản xuất phim và các chương trình truyền hình nhắm tới khách hàng Trung Quốc. Thông thường họ chỉ liên doanh với các đối tác Trung Quốc và vấp phải sự cản trở hay những rào cản chính trị. Một số công ty Mỹ cho hay, họ đang nghiên cứu những quy định của Trung Quốc và từ chối bình luận thêm về những quy định này.

Trong tuyên bố của mình tuần trước, Bắc Kinh nói rằng các tập đoàn nhà nước sẽ được tái cơ cấu để có thể được nguồn đầu tư từ bên ngoài, giúp họ có thể “tự thân vận động, hơn là cứ bám lấy các bộ của chính phủ như những kẻ ăn bám".

Các công ty này sẽ có được nhiều sự tự do hơn trong việc tài trợ và sản xuất các chương trình với nội dung văn hóa và giải trí phục vụ nhu cầu trong nước và thậm chí còn xuất khẩu nữa. Trung Quốc cũng đã nâng cấp hãng truyền thông tin tức sở hữu nhà nước, với việc chú ý tới các ấn phẩm bằng tiếng nước ngoài, dịch vụ có dây, và các chương trình truyền hình để vươn tới người đọc và người xem nước ngoài.

Những người tiên phong

Trong số những công ty đầu tiên được hưởng lợi từ chính sách mới này của chính phủ có Tập đoàn Truyền thông Thượng Hải, một trong những tập đoàn truyền thông và tin tức nhà nước lớn nhất nước này. Trong tháng 8, chính phủ đã chấp thuận cho công ty này tổ chức lại hoạt động và phát hành cổ phiếu ra công chúng.

Công ty S.M.G. có doanh thu gần 1 tỷ USD và 100 triệu lợi nhuận năm ngoái. Công ty này là đối tác của các công ty như News Corporation, Viacom và CNBC và một loạt các đơn vị truyền hình thu lợi nhuận khác, bao gồm mạng nưới mua sắm tại nhà, kênh hoạt hình, thời trang và cuộc sống, cũng như các đơn vị đài báo, tạp chí và phim ảnh.

Công ty này sẽ được phân chia làm 2 phần: một phần hoạt động phi lợi nhuận do nhà nước quản lý sẽ làm các tin tức và truyền hình vệ tinh và một phần kinh doanh tập trung vào quảng cáo, phát triển và phân phối nội dung.

“Thị trường truyền thông trong nước đang có những thay đổi đáng kể", Li Ruigang, 40 tuổi, chủ tịch và giám đốc điều hành của S.M.G. nói. “Chúng ta sẽ có một S.M.G. mới. Trong tương lai, chúng ra sẽ là một công ty cổ phần, và sẽ có hơn 10 chi nhánh".

Để giúp công ty này “lớn hơn", Ngân hàng Phát triển Trung Quốc vừa đồng ý cấp 1,5 tỷ USD tài trợ trong 5 năm tới.

Ngân hàng chính sách của chính phủ sẽ trở thành đối tác của S.M.G. với 735 triệu USD từ 1 quỹ đầu tư. Quỹ này - China Media Capital - sẽ đầu tư vào ngành truyền thông và giải trí, và sẽ do ông Li, chủ tịch của S.M.G. đứng đầu.

Michael Tung, nhân viên đầu tư của China Media Capital, cho hay, chính phủ đang khuyến khích phát triển ngành truyền thông và giải trí, và quỹ này sẽ giúp phát triển những tập đoàn truyền thông lớn hơn.

Ông Tung nói: “Trung Quốc có 4 hay 5 tập đoàn truyền thông lớn. Nhưng vẫn chưa có tập đoàn nào giống như News Corp hay Time Warner. Nhưng chúng tôi sẽ vẫn tìm kiếm cơ hội ở nước ngoài".

Nhưng các chuyên gia khác lại cảnh báo về những rào cản luật lệ, bởi các công ty truyền thông và giải trí báo cáo về nhiều cơ quan khác nhau, mỗi công ty lại có những yêu cầu riêng.

Đó có thể là một lý do China Central Television, hãng truyền hình lớn nhất nước này, không được lựa chọn là công ty được tổ chức lại đầu tiên.

CCTV được coi là kênh phát ngôn của chính quyền trung ương và vừa phải trải qua sự cải tổ sau vụ cháy nghiêm trọng. Giá trị của CCTV đã tiến gần mức 700 triệu USD.

Mặc dù có những yếu kém, ông Couto và các nhà phân tích khác cho rằng các công ty truyền thông lớn của Trung Quốc đang bùng nổ, với doanh thu ngành giải trí và phim ảnh tăng nhanh khi những người tiêu dùng Trung Quốc giàu có đang tìm kiếm các hoạt động giải trí.

Một trong những tập đoàn phim ảnh nổi tiếng nhất của Trung Quốc, Huayi Brothers Media Corporation, vừa được chấp thuận bán cổ phần ra công chúng và được hy vọng sẽ thu về 90 triệu USD trên thị trường chứng khoán kiểu Nasdaq mới của Trung Quốc, Growth Enterprises Market.

“Điều này là nhằm làm cho ngành này có định hướng thị trường hơn", ông nói. “Chúng tôi hy vọng rằng S.M.G. có thể là người tiên phong trong cuộc cải cách này".

(Theo NYT)