Kỷ niệm 45 năm chiến thắng sân bay Biên Hòa (31-10-1964 31-10-2009)
Trận đánh "uy danh lừng lẫy"...

Cố thiếu tướng Lương Văn Nho - người chỉ huy trận pháo kích sân bay Biên Hòa.

Vừa ăn cơm, Hai Nhã vừa suy nghĩ về nhiệm vụ được giao cùng lời căn dặn của Tư lệnh Miền: "Nếu tập kích thắng lợi nhưng để nhiều đồng chí hy sinh thì thắng lợi cũng chẳng bao nhiêu mà là thiếu sót của người chỉ huy. Trước kia trong kháng chiến chống Pháp, chúng ta cũng đã phá hủy các sân bay như Gia Lâm, Cát Bi, kho bom Tân Sơn Nhất... Những trận đánh đó ta đều bảo toàn được sinh lực của mình. Ngày nay, chẳng lẽ lại chịu thua cái sân bay này sao?"

* Kế hoạch táo bạo, bất ngờ!

Nghĩ đến đấy, Hai Nhã không còn bụng dạ nào nữa để ăn cơm. Ông bỗng nhớ đến ý kiến của Huỳnh Thành Đồng trong buổi họp, liền buông đũa hội ý ngay với Ba Đình:

- Theo tôi, ta có thể bớt phân đội ĐKZ, chỉ dùng cối 81, giảm số người mang đạn, tăng trọng lượng mang đến mức tối đa có thể được, bảo đảm đủ tập kích 2 khu vực chính B57 và AĐ6, các khu vực khác bỏ. Vượt sông, pháo kích và trở về đường cũ. Dùng cao xạ yểm trợ đoạn vượt sông.

Sáng 27-10-1964, Hai Nhã cử Tô Thái và Tiêu Ngọc Tiên gấp rút đi xem lại vật chuẩn, còn ông trực tiếp đi kiểm tra lại đạn pháo. Theo kế hoạch, số đạn rút xuống còn 166 trái, nhưng vơ vét tất cả các kho cũng chỉ được 136 trái. Hai Nhã liền căn dặn các cán bộ thuộc quyền, phải phát huy thật tốt uy lực của số đạn này. Phải bắn cho thật trúng vào các mục tiêu chủ yếu.

18 giờ ngày 28-10-1964, Hai Nhã chỉ huy đơn vị hành quân đến điểm tập kết. Trong khi đó, phía Huyện đội Đồng Nai đang chạy đôn đáo để huy động gấp 15 chiếc ghe (mỗi ghe chở từ 8 - 10 người). Hai Nhã tập hợp cán bộ chỉ huy lại phân công: Đại đội của Tô Thái đảm nhiệm hướng chủ yếu; sử dụng nhiều đạn bắn vào khu vực B57 và AD6.  Phân đội của Trương ở hướng thứ yếu, bắn vào khu để trực thăng và nhà của bọn cố vấn Mỹ. Bắn theo lối bậc thang, dồn dập trong 10 phút. Đơn vị bộ đội của đồng chí Ngân qua sông làm nhiệm vụ yểm trợ khi bộ phận hỏa lực rút lui. Đơn vị pháo 70 thiết bị trận địa có nhiệm vụ áp chế trận địa pháo 105 ở Tân Uyên để bảo vệ đường rút lui của bộ phận hỏa lực. Đơn vị ĐKZ của đồng chí Thanh chiếm lĩnh khu rừng chận tàu địch từ Tân Uyên lên để bảo vệ bến vượt sông. Bộ phận cao xạ 12 ly 8 thiết bị trận địa phòng không tại bờ sông yểm trợ các đơn vị vượt sông trở về. Một bộ phận khác đào công sự dọc đường rút và làm bè chuối giấu sẵn hai bên bờ sông để khi cần thiết, bộ đội có thể chiến đấu và vượt sông bằng khí tài thô sơ.

Hai Nhã cũng quyết định đặt chỉ huy sở với bộ phận điện đài ở bờ sông.

Sáng sớm 29-10-1964, Sở chỉ huy chiến dịch đã nhận được tin vui: Tô Thái trực tiếp đi kiểm tra cọc báo về cho biết, đồng bào chỉ mới cưa cây độc mộc một ít bên ngoài, cây vẫn còn đứng nguyên, vững chắc.

Tiếp đến, cán bộ ban quân sự huyện Đồng Nai đến báo cáo: "Đã huy động được 6 chiếc ghe, mỗi chiếc chở được 8 người và 2 chiếc lớn hơn, mỗi chiếc chở được 15 người".

17 giờ 30 phút ngày 31-10-1964, tất cả các đơn vị đều ra đến bờ sông và phân tán nấp kín trong các bụi cây. 19 giờ, toàn bộ lực lượng qua sông an toàn.

* Trận bão lửa kèm... dư chấn 

Đúng 24 giờ kém 3 phút của đêm 31-10-1964, một loạt tiếng nổ lớn ở Biên Hòa. Tiếp theo là những cột lửa bốc cao. Loạt đạn đầu tiên đã làm chiếc U2 và 5 chiếc B57 bốc cháy. Mấy chiếc khu trục trực chiến định cất cánh, nhưng không kịp. Một chiếc vừa bay lên bị trúng đạn quỵ ngay tại chỗ. Bọn phi công còn lại hoảng sợ bỏ chạy tháo thân, mặc cho những chiếc khu trục nằm hứng đạn.

Loạt pháo đầu nổ ầm ầm liên tục khoảng 15 phút, Tô Thái và Tiêu Ngọc Tiên leo lên cây để quan sát, hiệu chỉnh từng phát đạn vào mục tiêu. Sau đó một loạt pháo của ta lại tiếp tục vang lên. Đại liên địch bắn vun vút gãy cành cây nhưng Thái và Tiên vẫn bình tĩnh chỉ huy bắn đến viên đạn cuối cùng mới rút khỏi trận địa. Sau đó, mấy phút, kiểm tra thấy còn sót lại 3 quả đạn tại trận địa, Tiêu Ngọc Tiên lệnh cho một khẩu pháo quay lại bắn tiếp 3 phát nữa rồi mới thu pháo chạy theo đơn vị. Trước 3 phát pháo bất ngờ này, bọn địch ngỡ rằng "Việt cộng" vẫn còn ở quanh trận địa nên trực thăng cứ đảo vòng quanh sân bay bắn đại liên xuống như mưa, giúp cho đại bộ phận quân ta rút ra khỏi vòng lưới lửa dày đặc một cách nhanh chóng.

Cảnh đổ nát ở sân bay Biên Hòa cách đây 45 năm. (ảnh: TL)

5 giờ sáng ngày 1-11-1964, toàn bộ lực lượng đánh sân bay Biên Hòa đã qua sông an toàn.

Ngày 2-11-1964, Thông tấn xã Reuter cho biết: "Thiệt hại của Mỹ là 59 máy bay bị trúng đạn, trong số đó 36 chiếc hoàn toàn bị phá hủy hoặc không thể sửa chữa được. Một kho đạn 105, một kho đạn đại liên, 1 bồn xăng, 1 đài quan sát và 18 dãy nhà cháy ra tro, 200 lính Mỹ chết, 93 bị thương (chưa tính binh lính Nam Việt Nam)". Cũng theo Reuter, qua các nhân chứng đã mô tả, trong 18 dãy nhà bị thiêu rụi thì có 2 dãy cư xá có lầu dành cho cố vấn, sĩ quan không quân Mỹ bị bốc cháy. Bọn Mỹ còn sống hốt hoảng bắn xả vào đám lính đại đội 1 của tiểu đoàn 30 nhảy dù. Bọn lính dù nổi giận bắn trả lại làm cho 21 sĩ quan, cố vấn Mỹ chết. Cũng vì hốt hoảng mà 2 chiếc C47 từ phi trường Tân Sơn Nhất bay đến Biên Hòa thả hỏa châu đã đụng nhau rớt.

Vào những ngày đầu tháng 11-1964, nhiều tờ báo trên khắp thế giới đều đưa tin về chiến thắng sân bay Biên Hòa với những nhận định, phân tích về thế chiến bại của đội quân xâm lược Mỹ ở Việt Nam.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tìm đọc nhiều bài báo trên thế giới đưa tin về chiến thắng sân bay Biên Hòa và với bút danh Chiến sĩ, Người đã viết bài ca ngợi đăng trên báo Nhân Dân số 3878 ra ngày 12-11-1964. Cuối bài báo, Bác Hồ viết: "Đồng bào miền Nam ngày càng đánh, càng mạnh, càng thắng, nhưng không vì thắng mà kiêu, không chủ quan khinh địch và tin chắc rằng cuối cùng thắng lợi nhất định về tay ta". Vậy có thơ rằng:

Uy danh lừng lẫy khắp năm châu

Đạn cối tuôn cho Mỹ bể đầu

Thành Đồng trống thắng lay Lầu Trắng

Điện Biên - Mỹ chẳng phải chờ lâu".

Bùi Thuận