Vì sao 18 hécta rừng tếch ở Tà Lài bị đốn hạ dễ dàng?

Vừa qua, cơ quan chức năng phát hiện 18 hécta rừng gỗ tếch (còn gọi là giá tỵ) gần 30 năm tuổi ở ấp 2, xã Tà Lài (huyện Tân Phú) đã bị khai thác trái phép. Hiện tại, cánh rừng gỗ quý ở huyện miền núi này hầu hết chỉ còn lại những cây gỗ nhỏ xen với những vườn cây ăn trái.

Vừa qua, cơ quan chức năng phát hiện 18 hécta rừng gỗ tếch (còn gọi là giá tỵ) gần 30 năm tuổi ở ấp 2, xã Tà Lài (huyện Tân Phú) đã bị khai thác trái phép. Hiện tại, cánh rừng gỗ quý ở huyện miền núi này hầu hết chỉ còn lại những cây gỗ nhỏ xen với những vườn cây ăn trái.

Kiểm lâm đang tiến hành kiểm tra.

18 hécta rừng gỗ tếch này được Công ty Lâm nghiệp La Ngà trồng từ những năm cuối thập niên 70 và đầu thập niên 80 của thế kỷ trước. Đến năm 1991 huyện Tân Phú (cũ) được chia tách thành hai huyện Định Quán và Tân Phú, nên việc quản lý và bảo vệ khu rừng này có sự chồng chéo. Năm 2001, khu rừng này được bàn giao lại cho huyện Tân Phú quản lý thành rừng phòng hộ đầu nguồn và có giá trị đặc dụng. Kể từ đó, UBND xã Tà Lài đã được huyện bàn giao trực tiếp bảo vệ khu rừng này. Hàng năm, UBND xã đều ký hợp đồng với các hộ dân trong vùng trông coi với số tiền là 150 ngàn đồng/hécta/năm. Từ đó đến nay, qua nhiều chủ hợp đồng và đến năm 2007 xã đã ký hợp đồng với ông Ngô Pháp, người dân ở xã Tà Lài và bà Dương Thị Kim Phượng ở thị trấn Tân Phú chăm sóc bảo vệ. Hợp đồng hết hiệu lực từ ngày 31-12-2007, nhưng không hiểu vì lý do gì mà UBND xã Tà Lài đã không tiếp tục ký hợp đồng để người dân trông coi bảo vệ rừng. Vì thế kể từ đó đến nay, hàng trăm cây gỗ tếch, có đường kính từ 20 - 30cm đã bị chặt phá không thương tiếc. Ông Ngô Pháp cho biết: "Khi hợp đồng hết hiệu lực, tôi cũng đã nhắc nhở chính quyền để tái ký hợp đồng nhưng không thấy phản hồi. Mới đây, thấy có một số người chặt hạ cây tếch nên tôi đã báo với chính quyền xã, nhưng không thấy ai quan tâm, động tĩnh gì cả".

Trước nguy cơ rừng bị mất, ông Nguyễn Văn Chương, nhà ở ấp 7, xã Tà Lài (cách rừng khoảng 2km) đã báo với ông Đặng Vũ Hiệp, Chủ tịch UBND xã. Không thấy xã có ý kiến gì, ông Dương đã xuống hiện trường chụp lại hình ảnh những cây rừng bị đốn hạ để làm bằng chứng. Thế nhưng khi tiếp xúc với chúng tôi, ông Lê Hữu Thanh, Phó chủ tịch UBND xã thản nhiên cho rằng: "Biết hợp đồng hết hạn rồi nhưng vì xã bận quá nhiều chuyện nên đã quên mất không tái ký hợp đồng. Còn rừng bị chặt trộm thì xã cũng đã kiểm tra, nhưng chỉ bắt được vài người chặt lồ ô hoặc khai thác vài cây tạp chứ lâm tặc thì không thể nào bắt được!"

Không chỉ hàng trăm cây gỗ bị đốn hạ một cách dễ dàng, mà đất rừng cũng bị chuyển sang làm rẫy, khi có nhiều vườn cây ăn trái đang nằm xen canh trong rừng.

Những cây gỗ tếch này đã bị chặt, thay thế nó là nhiều cây ăn trái.

Theo ghi nhận của chúng tôi, khu rừng này không chỉ có 18 hécta, mà diện tích thực tế lên đến gần 30 hécta, trong đó 18 hécta là gỗ dày đặc, còn lại là gỗ mọc thưa hơn nhưng vẫn nằm trong hợp đồng chăm sóc bảo vệ (thuộc rừng phòng hộ đầu nguồn). Thế nhưng, ông Lê Hữu Thanh, Phó chủ tịch UBND xã Tà Lài lại cho rằng đấy là khu vực trảng cỏ bụi. Có phải vì thế mà khu rừng này đã biến thành những vườn cây như quýt, cam, cà phê...?

Không chỉ có 18 hécta rừng ở ấp 2 bị tàn phá, mà cách đó rừng tếch ở ấp 4 xã Tà Lài, nơi giáp ranh với Vườn Quốc gia Cát Tiên cũng đã bị lâm tặc xâm hại. Điều đó cho thấy, không phải ngẫu nhiên mà lâm tặc ở đây lại dễ dàng tàn phá đến vậy. Phải chăng việc đốn hạ những cây gỗ thuộc nhóm III, có giá trị kinh tế cao và đang được thị trường ưu chuộng, có sự hậu thuẫn từ phía sau? Bởi nếu không thì việc chặt phá rừng sẽ không dễ diễn ra như vậy. 

Bình Hà