Đòi nợ trái luật, coi chừng... ở tù!

Khi nảy sinh tranh chấp giữa hai bên vay và mượn trong giao dịch dân sự thì quyền lợi của chủ nợ luôn được pháp luật bảo vệ. Nhưng có những trường hợp chủ nợ không đòi được nợ mà còn sa vào vòng lao lý bởi sự thiếu kiềm chế, hiểu biết pháp luật.

Khi nảy sinh tranh chấp giữa hai bên vay và mượn trong giao dịch dân sự thì quyền lợi của chủ nợ luôn được pháp luật bảo vệ. Nhưng có những trường hợp chủ nợ không đòi được nợ mà còn sa vào vòng lao lý bởi sự thiếu kiềm chế, hiểu biết pháp luật. Dưới đây là một số vụ điển hình:

Lúc 3 giờ ngày 2-12-2009, Nguyễn Văn Phú, Trần Thanh Hòa cùng hai đối tượng khác (đều cư ngụ tại TP.Biên Hòa) đến tiệm sắt Xuân Thủy của anh Đàm Công Thủy (ở KP5, phường Trảng Dài, TP.Biên Hòa) để... đòi nợ. Do không gặp anh Thủy nên nhóm người này đã vào xưởng lấy một máy cắt sắt trị giá 2,6 triệu đồng đem đi nhằm gây áp lực buộc Thủy trả nợ.

Một hành vi đòi nợ trái luật khác là bắt cóc người quen của người mượn nợ để gây áp lực. Chẳng hạn như vào ngày 21-9-2009, Vũ Quang Hưng (24 tuổi, ngụ ở huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu), Lưu Xuân Quyết, Vũ Văn Kiên và hai người tên Cường, Tuấn (chưa rõ lai lịch) cùng đánh bài ăn tiền. Do thua bài nên Tuấn đã vay của Quyết 8 triệu đồng và thế chấp một tờ giấy cầm xe máy. Ngày hôm sau, Quyết gọi điện cho Tuấn đòi tiền nhưng không được nên nhờ Hưng (bạn Tuấn) dẫn đến tiệm cầm đồ chuộc lấy xe để cấn nợ.

Do chuộc xe không thành, nên Quyết, Kiên, Cường ép Hưng lên xe taxi để chở về nhà nghỉ An Phú Thịnh (ở phường An Bình, TP.Biên Hòa) nhằm buộc Hưng gọi điện thoại cho Tuấn đến trả tiền. Đêm hôm đó, Hưng bỏ trốn nhưng không thành, nên đã bị bọn Quyết đánh đập. Sáng ngày 23-9, sau nhiều lần không liên lạc được với Tuấn, Quyết buộc Hưng gọi điện yêu cầu người nhà Hưng mang 6 triệu đồng đến để... trả nợ thay thì mới thả cho về. Hưng buộc phải đồng ý nhưng bí mật nhắn tin địa chỉ nhà nghỉ cho người thân biết. Phát hiện sự việc, Quyết đánh Hưng, lấy 1,45 triệu đồng rồi cùng đồng bọn đưa Hưng chuyển sang nhà nghỉ khác. Trong lúc đang đứng chờ taxi, Hưng thấy công an đi tuần ngang qua, liền tri hô cầu cứu và được giải thoát.

Cũng bắt cóc người nhà của người mượn nợ, nhưng trường hợp dưới đây lại khác: Từ cuối năm 2007 đến giữa năm 2009, bà Nguyễn Thị Thu (ở tỉnh Long An) và một người tên Tuấn (tạm trú ở TP.Biên Hòa) có quan hệ mua bán gạo với nhau. Do tin tưởng nhau nên bà Thu thường cho Tuấn lấy hàng "gối đầu" (lấy hàng trước, trả tiền sau). Đến ngày 20-7-2009, sau khi nợ bà Thu gần 230 triệu đồng, Tuấn đã lánh mặt. Sau nhiều lần kiên trì tìm kiếm, ngày 23-11-2009, bà Thu biết Tuấn ở trọ tại phường Tân Hiệp (TP.Biên Hòa) nên đã báo cho Công an phường này về việc Tuấn quỵt nợ.

Tiếp đó, bà Thu gọi điện cho người nhà là Bùi Quốc Việt đến hỗ trợ đòi nợ. Khi đi, Việt rủ thêm ba người bạn và thuê xe ô tô do tài xế Nguyễn Hùng Xuân (25 tuổi, ngụ ở Long An) điều khiển tìm đến nơi ở của Tuấn. Khoảng 23 giờ ngày 23-11, bà Thu và nhóm người đòi nợ đến phòng trọ của Tuấn và bắt cóc vợ anh này là chị Lê Thị Ngọc. Khi chiếc xe ôtô chạy đến ngã tư Amata thì bị cảnh sát giao thông thổi phạt vì vi phạm Luật Giao thông đường bộ. Tại đây, việc bắt giữ chị Ngọc của Thu và nhóm thanh niên kia đã bị phát hiện.

* Thượng tá Trương Quốc Hiếu, Phó trưởng Công an TP.Biên Hòa: Khi cho vay, hai bên cần làm hợp đồng bằng văn bản, có tài sản thế chấp... Và nếu nảy sinh tranh chấp thì quyền lợi của chủ nợ được pháp luật bảo vệ. Chủ nợ có thể kiện người mượn nợ cố tình dây dưa ra tòa án hoặc yêu cầu công an điều tra khi nhận thấy người vay nợ có hành vi dùng vào đánh bạc, buôn lậu, làm ăn phi pháp. Song, pháp luật cũng sẽ xử lý nghiêm nếu chủ nợ có hành vi trái luật như thuê người có tiền án, côn đồ đi đòi nợ, bắt cóc người thân của người mượn nợ...   * Thẩm phán Nguyễn Tiến Dũng, Phó chánh tòa hình sự Tòa án nhân dân tỉnh:   Hành vi bắt người thân để buộc bên có nghĩa vụ phải trả nợ là đã xâm phạm quyền tự do của công dân, có dấu hiệu của tội "bắt, giữ người trái pháp luật" được quy định tại điều 123 Bộ luật Hình sự. Đối với hành vi chiếm đoạt tài sản của người mượn nợ nhằm buộc người ta phải trả tiền vay là xâm phạm quyền sở hữu về tài sản của công dân, có dấu hiệu của tội "cưỡng đoạt tài sản" được quy định tại điều 135 Bộ luật Hình sự.   * Luật sư Phạm Tiến Dũng, Phó chủ nhiệm Đoàn Luật sư Đồng Nai: Trong trường hợp anh Tuấn cố tình lảng tránh trả nợ, chị Thu có quyền khởi kiện anh này ra tòa án. Nhưng có thể chị Thu ít am hiểu pháp luật, lại quá nôn nóng, thiếu kiềm chế nên đã hành động bắt, giữ người trái pháp luật. Đây là điều cần nhắc nhở, cảnh báo đến mọi người. Còn hành vi bắt, giam giữ, đánh anh Hưng để lấy tiền của Quyết và nhóm bạn không xuất phát từ một giao dịch dân sự mà từ việc nợ nần trên chiếu bạc. Hành vi này cần phải được xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật hình sự.

Phạm Mai