Các quỹ tín dụng có "lịm dần" trong cuộc cạnh tranh với ngân hàng?

Trên thị trường tín dụng hiện nay, các ngân hàng thương mại đang đua nhau mở rộng mạng lưới về các địa bàn trong tỉnh với sự "hoành tráng" bộ mặt văn phòng, lãi suất, quà tặng v.v... Còn các quỹ tín dụng (QTD) nhân dân ở cơ sở thì sao? Họ đứng ở đâu trong cuộc cạnh tranh này và có sợ lâm vào tình cảnh của 20% số doanh nghiệp (DN) vừa và nhỏ đang "lịm dần" trong cơn bão tín dụng hiện nay?

Trên thị trường tín dụng hiện nay, các ngân hàng thương mại đang đua nhau mở rộng mạng lưới về các địa bàn trong tỉnh với sự "hoành tráng" bộ mặt văn phòng, lãi suất, quà tặng v.v... Còn các quỹ tín dụng (QTD) nhân dân ở cơ sở thì sao? Họ đứng ở đâu trong cuộc cạnh tranh này và có sợ lâm vào tình cảnh  của  20% số doanh nghiệp (DN) vừa và nhỏ đang "lịm dần" trong cơn bão tín dụng hiện nay?

* Chiếc bánh thị phần đang bị chia nhỏ

Có lẽ chưa lúc nào mà số các QTD trên địa bàn hoạt động có nhiều số âm như trong 6 tháng đầu năm 2008: 7/26 đơn vị có thu nhập nhỏ hơn chi phí! Trong đó có hai QTD có thể châm chước được vì mới thành lập, chi phí ban đầu cao là QTD Long Thành và Nhơn Trạch; ba QTD khác nằm trên địa bàn TP.Biên Hòa, nơi hiện diện khá dày các ngân hàng thương mại (NHTM). Các QTD đều cho rằng họ đang bị sức ép rất lớn từ sự mở rộng địa bàn hoạt động của các NHTM. Ông Nguyễn Văn Kỳ, Giám đốc QTD Lộc Hòa (Trảng Bom) than thở: Trước đây QTD chúng tôi chỉ phải cạnh tranh với ba phòng giao dịch (PGD) của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn (NHNo&PTNT), nay lại thêm một số phòng giao dịch (PGD) của các NHTM khác. Có những khách hàng chỉ thấy lãi suất chênh nhau 0,01 - 0,02% thì đã ngay lập tức rút tiền trước kỳ hạn từ QTD để đem gởi NHTM. Chỉ hơn một tháng, khách hàng của QTD Lộc Hòa đã rút 4 tỷ 739 triệu đồng, trong đó có 2 tỷ đồng là rút trước kỳ hạn!

Các ngân hàng thương mại có nhiều lợi thế để thu hút khách hàng gởi tiền.

QTD Hố Nai (Biên Hòa) cũng là một trong các QTD mạnh từ nhiều năm nay, lại hoạt động tại một phường có nhiều loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ... nhưng lãnh đạo quỹ cũng cho biết trước đây dư nợ 28 - 29 tỷ đồng thì nay chỉ còn khoảng 20 tỷ đồng, huy động tiền gởi cũng tụt giảm 4 tỷ đồng so với trước. Lãnh đạo QTD Xuân Trường (Xuân Lộc) cho biết, chỉ trong một ngày mà một PGD mới khai trương thu hút 7 tỷ đồng, bằng QTD làm 2 năm! Hay việc NHTM tăng lãi suất mà QTD chưa tăng kịp chỉ một buổi chiều cũng có thể mất đi vài tỷ đồng tiền gởi!

Sự đổ bộ của các NHTM xuống các địa bàn trong thời điểm có nhiều biến động trên thị trường tín dụng hiện nay như một cú hích mạnh đụng đến các QTD,  nhất là khi các NHTM đua nhau tăng lãi suất liền trong tháng 5 và 6 vừa qua đã là thử thách rất lớn đối với các QTD. "Chiếc bánh tín dụng" đã và đang chia ra thành nhiều miếng nhỏ...

* Sân chơi không dành cho sự thụ động

Trong cuộc cạnh tranh về hoạt động tín dụng hiện nay, khách hàng thường bị hút vào các quảng cáo, lãi suất và các chiêu khuyến mãi... Và những ưu thế này lại thuộc về các NHTM vì quy mô lớn, địa bàn rộng. Theo quy định, các QTD cơ sở chỉ được phép hoạt động trong phạm vi địa phương mà QTD đứng chân và đối tượng cho vay cũng gói gọn trong các thành viên của quỹ. Việc một số QTD bị âm không có lãi trong 6 tháng đầu năm nay được các nhà quản lý tín dụng tiền tệ cho rằng cạnh tranh về lãi suất giữa các QTD thời gian qua với các NHTM chênh lệch nếu có là không đáng kể vì đều tuân theo quy định của Ngân hàng nhà nước (NHNN). Tuy nhiên, do QTD chỉ hạn chế trong hoạt động huy động và cho vay nên mức sinh lợi không cao, trong khi đó các NHTM còn nhiều dịch vụ khác tạo nguồn thu nên về mặt bằng cạnh tranh thì QTD không sánh được.

Ông Huỳnh Khái Hưng, Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) QTD Hòa Bình đưa ra nhận định: Thật ra QTD cơ sở có nhiều thuận lợi hơn các PGD của các NHTM từ nơi khác về, bởi QTD nắm được tình hình dân cư địa phương nên tình làng nghĩa xóm là một lợi thế của các QTD. Có thể nói, điểm yếu hiện nay của QTD chính là cơ sở vật chất, chất lượng đội ngũ và ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn hệ thống chưa được quan tâm đúng mức nên chưa tạo ra sự tăng tốc trong thị trường tín dụng đầy sôi động hiện nay. Trong tổng số 26 QTD hiện có, mới có khoảng 49% cán bộ được đào tạo tín dụng cơ bản, lực lượng có trình độ trung cấp hay đại học thì còn khá hiếm. 8 QTD chưa có văn phòng làm việc.

Ông Quách Anh Bông, Phó giám đốc NHNN tỉnh cho biết, tình hình thu nhập của các QTD 6 tháng đầu năm 2008 chưa cao so với chi phí và thấp hơn so với cùng kỳ năm trước. Đây thực sự là bước thử nghiệm trước "cơn bão" của thị trường tiền tệ đối với hoạt động của các QTD. Trình độ năng lực, bản lĩnh và kinh nghiệm trong quản trị điều hành của lãnh đạo các QTD sẽ được thể hiện rõ hơn  và các nhà quản lý cũng nhân đây mà rút kinh nghiệm về tổ chức mô hình sao cho phù hợp.

Cuộc cạnh tranh trên thị trường tín dụng ở các địa bàn dân cư giữa các QTD và NHTM là không cân sức và cũng chỉ mới bắt đầu. Tuy nhiên, chiếc bánh này vẫn còn đủ phần cho nhiều tổ chức tín dụng cùng chia sẻ. Và QTD vẫn có lợi thế của riêng mình là sâu sát địa bàn, hiểu và nắm được một bộ phận dân cư không nhỏ nên việc huy động và cho vay bảo đảm tính chính xác cao, kịp thời, giảm thời gian thẩm định và chờ đợi của khách hàng. Thị phần của QTD không bị thu hẹp nếu như QTD tiếp tục phát triển thành viên, nâng cao trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý và tỏ ra năng động trong tiếp cận khách hàng.

 Kim Loan