Làm gì để ngăn chặn dịch bệnh heo tai xanh lây lan vào Đồng Nai?

Một trại heo ở Cẩm Mỹ.

Khoảng 2  tháng nay, tình hình dịch bệnh heo tai xanh (bệnh hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản ở heo) xuất hiện ở một số tỉnh phía Bắc và miền Trung đã gây không ít lo lắng cho người chăn nuôi. Là một tỉnh có đàn heo lớn nhất, nhì cả nước và nằm trên tuyến giao thông chính vận chuyển gia súc từ các tỉnh phía Bắc và miền Trung vào TP.Hồ Chí Minh nên Đồng Nai có nguy cơ lây nhiễm bệnh  khá cao.

* Tự cứu mình trước

Trong những  ngày dịch bệnh heo tai xanh đang "nóng" ở miền Trung, chúng tôi đến huyện Trảng Bom, nơi có khá nhiều lò giết mổ và trạm trung chuyển heo. Qua tiếp xúc với các hộ chăn nuôi nơi đây, chúng tôi nhận thấy mọi người rất có ý thức trong việc phòng chống dịch bệnh. Chị Nguyễn Thị Yến, chủ trại heo khá lớn (trên 1.100 con) ở thị trấn Trảng Bom cho biết, công tác phòng bệnh tai xanh trên heo của gia đình chị đã được triển khai ngay khi có thông  tin về dịch ở tỉnh Quảng Nam. Chị nói: "Dù gì đi nữa thì Trảng Bom cũng nằm trên quốc lộ 1A, hàng ngày lượng heo vận chuyển qua đây rất nhiều. Nếu không phòng trước, lỡ có một vài trường hợp nào đó vận chuyển heo bị bệnh tai xanh ngang qua làm lây lan dịch bệnh thì thật là tai họa".

Tại gia đình anh Lê Văn Trung ở ấp An Hòa, xã Tây Hòa, người chỉ nuôi 20 con heo nhưng khi nghe đến bệnh tai xanh xuất hiện, anh đã vội vã triển khai mạnh ngay công tác phòng dịch cho chuồng heo của mình. Bình thường trước đây khoảng 15 ngày anh xịt thuốc sát trùng chuồng heo một lần, thì nay anh đã rút ngắn lại chỉ còn 7 ngày, nhằm đảm bảo việc sát trùng chuồng trại một cách tốt nhất. Việc xịt thuốc cũng được anh làm kỹ hơn, anh xịt cả trong và ngoài chuồng heo, thậm chí dọc đường đi. Qua anh Trung chúng tôi được biết,  hầu như người chăn nuôi trong ấp đều có ý thức cao trong việc phòng  chống dịch bệnh, thậm chí khi hay tin dịch bệnh tai xanh bùng phát ở miền Bắc và miền Trung, ngay cả các hộ chăn nuôi không nằm ven quốc lộ cũng tỏ ra khá cẩn trọng. Chuồng heo 30 con của anh Trần Hon Quý ở ấp Lộc Hòa mặc dù cách khá xa đường quốc lộ 1A nhưng anh vẫn chủ động vệ sinh chuồng trại và triển khai tiêm phòng hàng loạt loại vắc-xin cho heo.

Ông Trần Đức Thạch, Phó phòng Kinh tế huyện Trảng Bom cho biết, ngay từ giữa tháng 5, khi có thông tin heo bị bệnh tai xanh có thể lây nhiễm trên diện rộng, Ban chỉ đạo phòng chống dịch  hại vật nuôi của huyện đã yêu cầu UBND các xã, thị trấn tăng cường công tác giám sát dịch bệnh, nhất là phối hợp với cơ quan thú y hướng dẫn cho người chăn nuôi nhận biết và phòng bệnh. "Chúng tôi  đã tìm thông tin về loại bệnh này trên mạng internet rồi biên soạn lại cho thật ngắn, gọn và dễ hiểu để cán bộ cơ sở có tài liệu phổ biến cho người chăn nuôi. Đặc biệt, chúng tôi cho phát liên tục trên đài phát thanh để mọi người dân đều biết. Bên cạnh đó, huyện đã tăng cường hoạt động tuần tra của đội  kiểm tra liên ngành; giám sát chặt các lò mổ và trạm trung chuyển gia súc" - ông Thạch nói.

* Bệnh có thể phòng ngừa nhưng không thể chữa

Ngoài huyện Trảng Bom, việc phòng chống bệnh  heo tai xanh cũng được nhiều địa phương như: Xuân Lộc, Thống Nhất, Cẩm Mỹ, Long khánh, Long Thành v.v... triển khai khá bài bản. Tuy nhiên, theo ông Hoàng Sơn Hải, Chi cục trưởng Chi cục thú y Đồng Nai, thì vấn đề đáng lo nhất hiện nay vẫn là tình hình  buôn lậu heo bệnh từ nơi khác đến. Ông Hải cũng cho biết thêm, hiện Ban chỉ đạo phòng chống dịch hại vật nuôi cây trồng của tỉnh đã có văn bản chỉ đạo UBND các huyện, thị xã Long Khánh và TP. Biên Hòa cảnh giác cao độ với bệnh tai xanh trên heo, nhất là đối với những huyện nằm dọc theo QL1A có nguy cơ lây nhiễm bệnh này rất cao. Ông khuyến cáo các địa phương khi  phát hiện ra heo bị mắc bệnh, cần phải báo ngay và tiêu hủy kịp thời, đặc biệt không  được để dân bán chạy heo bị bệnh  làm lây lan bệnh ra diện rộng. Bệnh tai xanh  trên heo do virus Lelystad  gây ra nên rất nguy hiểm. Virus này có thể phát tán theo gió tới 3km và dễ lây lan theo đường vận chuyển heo mắc bệnh, bụi, bọt nước, dụng cụ chăn nuôi, thụ tinh nhân tạo và truyền bệnh thông qua cả  một số chim hoang. Một điều nguy hiểm hơn là virus gây ra bệnh tai xanh ở heo có thể kết hợp với các loại bệnh khác như: dịch tả, phó thương hàn, tụ huyết trùng và có những triệu chứng lâm sàng khác nhau. Thậm chí, nhiều đàn heo mới mắc bệnh nhưng không biểu hiện  lâm sàng. Một số triệu chứng cơ bản thường thấy khi heo mắc bệnh tai xanh như: heo nái  khi mắc bệnh trở nên biếng ăn, lười uống nước, mất sữa và viêm vú. Heo sẽ đẻ sớm  từ 2 - 3 ngày, da biến màu, lờ đờ hoặc hôn mê. Heo con chết ngay sau khi sinh, tai chuyển màu xanh, duy trì trong vài giờ. Heo đực khi nhiễm bệnh sẽ bỏ ăn, sốt, hôn mê, giảm hưng phấn hoặc mất tính dục. Đối với heo con theo mẹ thì thể trạng gầy  yếu, nhanh chóng rơi vào tình trạng tụt đường huyết do không bú được. Trên da heo xuất hiện nhiều vết phồng, chân đi run rẫy và có nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp.

Biện pháp hữu hiệu nhất hiện nay, theo ông Hải, vẫn chỉ là phòng bệnh, vì bệnh này vẫn chưa có thuốc đặc trị. Trong  đó, chủ yếu là phòng bệnh bằng các biện pháp an toàn sinh học; tăng cường chế đô  dinh dưỡng; thường xuyên tiêu độc khử trùng chuồng trại; hạn chế tối đa khách tham quan; tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin nhằm tránh để bệnh tai xanh liên kết với các bệnh khác...

 Vân Nam