Kiểm tra việc sản xuất, kinh doanh nước tương trên địa bàn tỉnh: Chờ kết quả kiểm nghiệm hàm lượng 3-MCPD

Kiểm tra cơ sở sản xuất nước tương tại cơ sở Thanh Đạm 2.

* Phát hiện những vi phạm ở các cơ sở sản xuất nước tương

Ngay sau khi các phương tiện thông tin đại chúng đăng tải nội dung liên quan đến những vi phạm của 17 cơ sở sản xuất nước tương có hàm lượng chất 3-MCPD vượt quy định cho phép, Sở Y tế đã thành lập đoàn kiểm tra việc sản xuất, kinh doanh nước tương trên địa bàn. Hiện Đồng Nai có 4 cơ sở sản xuất nước tương được Sở chính thức cấp phiếu tiếp nhận hồ sơ công bố tiêu chuẩn sản phẩm. Qua kiểm tra tại cơ sở Thuận Lợi (TP. Biên Hòa) cho thấy, cơ sở thực hiện đầy đủ các quy định về giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, hồ sơ công bố tiêu chuẩn sản phẩm có công bố hàm lượng 3-MCPD và phiếu tiếp nhận của  Sở.  Cơ sở này sản xuất nước tương bằng công nghệ thủy phân và mẫu nước tương kiểm nghiệm hàm lượng 3-MCPD tại Trung tâm phân tích thí nghiệm Sở Khoa học - công nghệ TP.Hồ Chí Minh có kết quả đạt mức cho phép.

Cơ sở sản xuất Hoa Sen (TX. Long Khánh) không còn sản xuất nước tương từ năm 2005 và chỉ còn sản xuất nước mắm, tương ớt và tương xay. Thanh tra sở cho biết, kiểm tra thực tế tại cơ sở này không còn thấy thiết bị, dụng cụ sản xuất nước tương và không có chai nước tương nào.

Kiểm tra tại cơ sở Minh Duy (huyện Trảng Bom) cho thấy, cơ sở hoạt động có giấy phép kinh doanh, có hồ sơ công bố và phiếu tiếp nhận của Sở Y tế ngày 24-6-2003. Đây là cơ sở sản xuất bán thành phẩm mua từ cơ sở Thuận Phong (quận 6, TP. Hồ Chí Minh) về trung hòa lại độ acid, pha chế thêm để ra thành phần phẩm nước tương 10 độ đạm mang nhãn hiệu Búp Sen. Tuy nhiên, từ năm 2006 đến nay, cơ sở  này không thực hiện nghiêm việc kiểm nghiệm mẫu theo định kỳ để giám sát chất lượng. Riêng cơ sở Hưng Thành (huyện Xuân Lộc) đã ngưng sản xuất nước tương và chuyển sang chăn nuôi gia cầm.

Cũng trong đợt kiểm tra này, đoàn thanh tra của Sở Y tế đã phát hiện hai cơ sở nước tương chưa thực hiện đầy đủ các quy định hiện hành. Cơ sở thứ nhất của thiền viện Thường Chiếu (xã Phước Thái, huyện Long Thành). Cơ sở này sản xuất nước tương bằng phương pháp thủ công lên men từ đậu nành, sản lượng  không ổn định do các ni cô của thiền viện Thường Chiếu trực tiếp sản xuất, chủ yếu cung cấp cho các phật tử tới thăm chùa và có ký gửi sản phẩm tại một số địa điểm quen biết. Cơ sở có giấy phép đăng ký kinh doanh nhưng đã ngưng sản xuất để sửa chữa, nâng cấp nhà xưởng. Đoàn đã yêu cầu Phòng Y tế và Trung tâm y tế dự phòng huyện Long Thành hướng dẫn cơ sở trong việc thiết kế nhà xưởng, hoàn tất các thủ tục để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và các quy định về pháp lý.

Gây "ấn tượng" mạnh nhất trong đợt thanh tra lần này chính là ở cơ sở Thanh Đạm 2 (phường Long Bình, TP. Biên Hòa): giấy phép kinh doanh đã hết hạn sử dụng, cơ sở hạ tầng tạm bợ, gần nguồn gây ô nhiễm (chuồng heo, nhà vệ sinh). Bà Bùi Tôn Bảo Phương, chủ cơ sở kinh doanh Thanh Đạm 2 cho biết, cơ sở sản xuất nước tương bằng công nghệ thủy phân, nguyên liệu chủ yếu từ bánh dầu đậu phộng, sản lượng khoảng 300 lít/ngày. Ngoài một phiếu kết quả kiểm nghiệm vi sinh ngày 16-3-2001 tại Trung tâm y tế dự phòng tỉnh (đạt chỉ tiêu vi sinh), cơ sở chưa thực hiện đúng một quy định nào để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Đoàn Thanh tra đã tạm đình chỉ sản xuất đối với các cơ sở này, đồng thời lấy mẫu kiểm nghiệm các chỉ tiêu về đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm và hàm lượng 3-MCPD.

* Lúng túng trong việc thu hồi nước tương

Theo quyết định của Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm, việc thu  hồi, tiêu hủy các lô nước tương, dầu hào có hàm lượng 3-MCPD vượt mức cho phép bắt đầu được triển khai trên toàn quốc từ ngày 1-6. Ở Đồng Nai, một số siêu thị lớn như Big-C, Vinatex đã chủ động thu hồi và trả về nhà cung cấp các sản phẩm nước tương, dầu hào của 17 doanh nghiệp có hàm lượng 3-MCPD vượt mức quy định. Riêng các mặt hàng của các doanh nghiệp không vi phạm vẫn được bày bán bình thường. Sở Y tế cũng đã có văn bản gửi các địa phương trong tỉnh về việc kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh nước tương và thu hồi các sản phẩm nước tương có mức 3-MCPD vượt mức cho phép. Hiện đã có 7/11 đơn vị gửi kết quả kiểm tra và thu hồi nước tương. Theo đó, đã thu hồi tổng cộng 21.951 chai nước tương của 17 cơ sở sản xuất vi phạm. Hiện còn 4 đơn vị chưa có con số thống kê thu hồi là các huyện Thống Nhất, Vĩnh Cửu, Xuân Lộc và TP. Biên Hòa.

Nếu việc thu hồi nước tương ở hệ thống siêu thị diễn ra khá nghiêm túc thì tại các điểm bán lẻ và các chợ, công tác thu hồi tỏ ra chậm chạp hơn nhiều. Đến nay, vẫn không ít điểm kinh doanh vẫn còn bày bán các sản phẩm nước tương có hàm lượng chất 3-MCPD vượt quy định cho phép. Một tiểu thương ở chợ Tân Hiệp cho biết, chị đang rất lúng túng vì không thấy đại lý phân phối có ý kiến thu hồi ra sao và đền bù thiệt hại như thế nào. Tuy nhiên, kể cả khi hàng đã thu hồi rồi, việc xử lý cũng gặp lúng túng. Đại diện Công ty TNHH Bếp Việt - nhà phân phối chính thức nước tương Nam Dương tại TP. Biên Hòa cho biết: "Ngay từ ngày 16-5, doanh nghiệp đã tiến hành việc thu hồi các lô nước tương phân phối ra thị trường. Đến nay công ty đã chuyển về nhà sản xuất khoảng 2.000 chai nước tương được thu hồi. Số lượng thu hồi tồn đọng ở công ty vẫn còn khoảng 3.000 chai và chưa biết sẽ tiếp tục chuyển lên Công ty Nam Dương ở TP. Hồ Chí Minh hay để lại để tổ chức tiêu hủy. Hiện kho của công ty đã trở nên quá tải". Công ty vẫn tiếp tục nhận hàng thu hồi từ các điểm bán lẻ có tiêu thụ nước tương Nam Dương trên địa bàn đến hết ngày 30-6.

Sau ngày 1-7-2007 (thời hạn cuối để thu hồi nước tương của 17 cơ sở sản xuất vi phạm), Thanh tra Sở sẽ tiếp tục tổ chức kiểm tra lại các cơ sở sản xuất và kinh doanh nước tương. Sở đang chờ ý kiến Bộ Y tế về việc có cho phép tiêu hủy các sản phẩm nước tương chứa chất 3-MCPD vượt mức quy định tại địa phương hay không.

Nguyễn Phượng