Nông thôn còn thiếu nhà tiêu hợp vệ sinh

Mặc dù Nhà nước đã có chính sách hỗ trợ, nhưng đến nay nhiều hộ dân ở nông thôn vẫn chưa quan tâm tới việc xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh (NTHVS)...

Mặc dù Nhà nước đã có chính sách hỗ trợ, nhưng đến nay nhiều hộ dân ở nông thôn vẫn chưa quan tâm tới việc xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh (NTHVS)...

* Gần 40% hộ dân nông thôn không có nhà tiêu hợp vệ sinh

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn (NN-PTNT), toàn tỉnh có gần 300 ngàn hộ dân nông thôn, song chỉ có hơn 180 ngàn hộ có NTHVS, còn lại trên 100 ngàn hộ vẫn chỉ dùng nhà tiêu tạm bợ. Ở những xã vùng sâu, vùng xa có nhiều bà con dân tộc thuộc các huyện: Cẩm Mỹ, Xuân Lộc, Tân Phú, Định Quán, Long Thành, việc xây dựng NTHVS là chuyện còn... xa vời! Thế nhưng, những nguy cơ gây dịch bệnh từ việc không có NTHVS rất lớn. Gần đây, tại huyện Xuân Lộc đã xảy ra hàng loạt ca tiêu chảy, sau đó cơ quan y tế về kiểm tra phát hiện rất nhiều hộ không có NTHVS.

Những nhà vệ sinh tạm bợ như thế này còn khá phổ biến ở nông thôn.

Chị V. ở xã Long An, huyện Long Thành, nói: "Hai vợ chồng vất vả làm lụng cả năm mới được hơn 10 triệu đồng, trong khi đủ mọi khoản chi như ăn học, quần áo cho con cái, cưới hỏi của họ hàng, láng giềng... nên lấy đâu ra 2 - 3 triệu đồng để xây nhà vệ sinh. Ngân hàng có cho vay cũng không dám vay, vì vay xây nhà vệ sinh rồi lấy gì trả!". Ông Vũ Văn Tình, Phó chủ tịch UBND xã Sông Ray, huyện Cẩm Mỹ, cho hay: "Toàn xã có gần 50% hộ dân không có NTHVS, trong số này nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số sống trong rẫy thường không làm nhà vệ sinh mà chỉ đào hố đi xong thì lấp lại. Tuy xã có vận động, nhưng nhiều hộ vẫn chưa thay đổi được thói quen. Đáng nói, không chỉ đối với những hộ khó khăn, có hộ xây nhà cả trăm triệu đồng, song lại không làm công trình nhà vệ sinh".

Đến thăm một số hộ gia đình ở 2 xã Xuân Phú và Xuân Hòa (huyện Xuân Lộc), chúng tôi đều thấy nhà ở được xây dựng tươm tất, nhưng công trình vệ sinh lại chỉ che chắn qua loa trông rất mất vệ sinh! Ngay tại nhiều trụ sở UBND xã, công trình vệ sinh công cộng cũng rất tạm bợ. Ngoài ra, các hộ sống ở nông thôn đa số chăn nuôi thêm heo, gà để tăng thu nhập nhưng chỉ hơn 50% hộ xây dựng được chuồng trại HVS, còn lại thả trong vườn, rẫy hoặc quây gọn vào một khu gần nhà để nuôi và hầu như không tiêu độc khử trùng, vệ sinh khu vực nuôi.

* Tăng cường công tác vận động

Ông Phạm Minh Đạo, Giám đốc Sở NN-PTNT, cho biết: "Trong thời gian tới, sở sẽ giao cho Trung tâm nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn (SH-VSMTNT) kiểm tra lại xem có bao nhiêu phần trăm hộ dân ở nông thôn đã có NTHVS và hộ có chuồng trại chăn nuôi HVS để triển khai các chương trình hỗ trợ nông dân xây dựng nhà tiêu, chuồng trại chăn nuôi hiệu quả hơn. Hỗ trợ của nhà nước cho nông dân các xã nông thôn chỉ được khoảng 1/3 công trình, do đó các địa phương phải tăng cường công tác vận động, nâng cao nhận thức cho bà con về lợi ích của việc sử dụng NTHVS".

Toàn tỉnh hiện có 136 xã ở địa bàn nông thôn. Theo đó, các hộ dân thuộc những xã này xây dựng NTHVS sẽ được nhà nước hỗ trợ 800.000 - 1.000.000 đồng/hộ. Trung bình mỗi NTHVS hết khoảng 3 triệu đồng, nhưng nếu gia đình bỏ công ra làm và chỉ thuê thêm 1 thợ chính thì chỉ hết khoảng 2 triệu đồng. Ngoài phần hỗ trợ của nhà nước, các hộ khó khăn sẽ được vay vốn từ ngân hàng chính sách với lãi suất thấp để xây dựng NTHVS.

Tuy nhiên, hiện vẫn còn nhiều xã chưa quan tâm đến vấn đề vệ sinh môi trường nông thôn. Ông Trần Văn Thanh, Trưởng phòng Kế hoạch - kỹ thuật (Trung tâm nước SH-VSMTNT) cho hay: "Chỉ tiêu của tỉnh trong năm 2008 sẽ hỗ trợ xây dựng khoảng 1.700 NTHVS, nhưng chỉ có hơn 1 ngàn hộ thuộc 12 xã của 6 huyện, thị đăng ký. Hiện nay, nhận thức của không ít người dân nông thôn về NTHVS vẫn còn hạn chế. Cũng có nhiều hộ tự đầu tư xây dựng nhà tiêu khá đẹp nhưng lại không đảm bảo vệ sinh".

Theo kế hoạch năm 2009, tỉnh sẽ hỗ trợ nông dân ở 136 xã nông thôn xây dựng 1.900 NTHVS và 200 mô hình chuồng trại chăn nuôi HVS. Nhưng để đảm bảo vệ sinh môi trường và sức khỏe cho người dân, các huyện cần thành lập ban chỉ đạo nước sạch và VSMTNT. Đồng thời, các ban ngành, đoàn thể cùng phối hợp tăng cường công tác tuyên truyền, vận động để người dân biết được nguy cơ mắc phải dịch bệnh nguy hiểm của việc không sử dụng NTHVS. Hiện nay, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đang vận động người dân sản xuất theo quy trình GAP để nông sản làm ra dễ dàng xuất khẩu, một trong những yêu cầu để sản xuất theo quy trình này là nông dân phải có NTHVS và sử dụng nước sạch.

Khánh Minh