Đau đầu với qui hoạch "treo"

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Tài nguyên và môi trường (TN-MT) và UBND tỉnh về kiểm tra tình hình các qui hoạch và dự án "treo", Sở TN-MT Đồng Nai qua kiểm tra thực tế cho biết, cả tỉnh hiện có tới hàng ngàn hécta đất nằm trong diện bị "treo"...

Qui hoạch "treo" đang gây bức xúc cho người dân.

Quy hoạch : "Treo" 2.215 hécta!

Thống kê của Sở TN - MT cho biết, tổng số dự án ghi trong kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2001 - 2005 đã được Chính phủ phê duyệt và những dự án đăng ký bổ sung kế hoạch 2003 - 2005 trên địa bàn toàn tỉnh là 3.372 dự án với diện tích trên 24.000 ha. Trong đó, số dự án đã ghi trong kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2001 - 2005 nhưng chưa thu hồi đất là 1.437 DA, chiếm 13.300 hécta. Trong số này, ngoài những dự án đang trong thời gian kêu gọi đầu tư và dự án đã xác định được chủ đầu tư, vẫn còn tới 368 dự án đã ghi trong kế hoạch sử dụng đất quá 3 năm nhưng chưa xác định được chủ đầu tư, chưa có quyết định thu hồi đất, tức quy hoạch "treo". Số DA này chiếm khoảng 2.215 hécta. Nếu phân bố theo địa bàn, thì huyện Tân Phú là địa phương có nhiều quy hoạch "treo" nhất với 102 DA, kế đến là các huyện: Xuân Lộc (có 45 DA), Vĩnh Cửu (42 DA), Định Quán (35 DA), Nhơn Trạch (34 DA), TP. Biên Hòa (39 DA)...

Sau khi rà soát 368 dự án này, Sở TN-MT đã thống kê được 4 nguyên nhân dẫn tới quy hoạch treo, đó là do: chưa có nguồn vốn đầu tư (224 DA); quy hoạch thiếu khả thi, vị trí không phù hợp (122 DA), công tác quản lý yếu kém, làm biến động lớn về hiện trạng sử dụng đất, dẫn tới thời điểm này dự án không còn khả thi (4 DA), các thủ tục triển khai dự án chậm (18 DA). Những dự án trên chủ yếu thuộc các lĩnh vực: phát triển giao thông, KCN, đất ở... Khảo sát của Sở TN-MT cũng cho thấy, những quy hoạch "treo" trên đã gây tác động nhất định tới đời sống người dân, làm họ không yên tâm sản xuất, không chuyển đổi được cơ cấu cây trồng; không được xây dựng, sửa chữa lớn nhà cửa; việc chuyển nhượng, giao dịch nhà đất khó khăn... Đồng thời, do bị quy hoạch "treo" nên về cơ bản những khu vực này đều không có kế hoạch xây dựng cơ sở hạ tầng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống hàng ngày của người dân.

Dự án "treo", giải tỏa cũng "treo"

Trong tổng số 3.372 dự án đã được ghi trong kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2001 - 2005, số dự án đã có quyết định thu hồi đất là 1.935 dự án, chiếm 10.743hécta. Điều đáng nói là trong số này, có đến 40 dự án đã được bàn giao đất tại thực địa nhưng sau 12 tháng vẫn chưa sử dụng, hay còn gọi là dự án "treo". Những dự án này chiếm tới 581 hécta. Số dự án đã có quyết định thu hồi đất nhưng chưa hoàn thành việc bồi thường giải phóng mặt bằng, (gọi nôm na là giải tỏa "treo") là 121 dự án với hơn 3.018 hécta. Nói về nguyên nhân khách quan của giải tỏa "treo", Sở TN - MT cho rằng, việc ban hành các văn bản dưới luật hướng dẫn thực hiện công tác bồi thường giải tỏa, hỗ trợ tái định cư chưa đồng bộ, còn chậm và chưa theo kịp những biến động kinh tế - xã hội. Nguyên nhân chủ quan là do các chủ đầu tư thiếu vốn; giá bồi thường, chính sách bồi thường, tái định cư chưa hợp lý; chưa có sự quan tâm đúng mức của các cơ quan, đoàn thể trong việc vận động người dân phối hợp cùng cơ quan chức năng thực hiện bồi thường, giải tỏa, hỗ trợ tái định cư, nhiều thủ tục triển khai lại chưa đúng quy định dẫn tới việc người dân khiếu kiện kéo dài.

Riêng về 40 dự án đã được bàn giao đất tại thực địa nhưng chưa thể triển khai, tức dự án "treo", lại có những nguyên nhân khác. Thống kê các nguyên nhân cho thấy, có tới 14 dự án bị ngưng trệ là do các thủ tục đầu tư phức tạp và kéo dài, 14 dự án là do chủ đầu tư thiếu vốn và 2 dự án là do Nhà nước điều chỉnh quy hoạch.

Kiến nghị hủy 380 quy hoạch "treo"

Thời gian qua, để giải quyết kịp thời những nguyện vọng của người dân cũng như nhu cầu sử dụng đất phát sinh, các cơ quan có thẩm quyền trong tỉnh đã tiến hành điều chỉnh quy hoạch một số trường hợp. Đối với quy hoạch sử dụng đất, cơ quan cấp huyện đã ra quyết định điều chỉnh khoảng 20 trường hợp với diện tích 15 ha. UBND tỉnh ra quyết định điều chỉnh quy hoạch khoảng 103 trường hợp với diện tích 3.659 hécta. Thế nhưng, việc điều chỉnh quy hoạch hoặc hủy bỏ dự án chưa được thực hiện một cách thường xuyên, mà chủ yếu được thực hiện trên cơ sở điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất hoặc quy hoạch xây dựng mang tính định kỳ của tỉnh, huyện và xã, dẫn đến phát sinh những bức xúc của người dân trong thời gian gần đây. Qua đợt kiểm tra, khảo sát, các địa phương trong tỉnh đã kiến nghị hủy bỏ 380 quy hoạch, dự án với diện tích 409 hécta đã ghi trong kế hoạch 2001 - 2005 nhưng không khả thi. Để giải quyết dứt điểm tình trạng quy hoạch "treo" gây bức xúc cho người dân, Sở TN-MT cho rằng, tỉnh cần có cơ chế huy động vốn và phân kỳ đầu tư xây dựng một cách hiệu quả, đặc biệt là các công trình công cộng. Các địa phương cũng cần tăng cường công tác quản lý đất đai, xây dựng trên địa bàn, tránh tình trạng xây dựng trái phép trên đất qui hoạch, làm ảnh hưởng đến tính khả thi của quy hoạch, dự án.

Minh Chánh