Thủy điện Đồng Nai 6 và 6A: Tác động bất lợi về nhiều mặt

Việc thực hiện hai dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A sẽ gây ra những tác động bất lợi đến môi trường sinh thái, đặc biệt là tác động đến sự toàn vẹn của Vườn quốc gia (VQG) Cát Tiên, khu ngập nước Bàu Sấu...

* Kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét lại

 “Việc thực hiện hai dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A sẽ gây ra những tác động bất lợi đến môi trường sinh thái, đặc biệt là tác động đến sự toàn vẹn của Vườn quốc gia (VQG) Cát Tiên, khu ngập nước Bàu Sấu... Việc quyết định đầu tư các dự án này cần được xem xét trên cơ sở cân nhắc hài hòa các yếu tố lợi ích kinh tế, bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, di sản thiên nhiên. Bộ Tài nguyên - môi trường (TN-MT) kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công thương xem xét, rà soát lại quy hoạch đối với hai dự án thủy điện này nói riêng và quy hoạch thủy điện trên lưu vực sông Đồng Nai”,  đó là nội dung nhận xét trong Báo cáo số 142/BC-BTNMT ngày 30-8-2013 gởi Thủ tướng Chính phủ về việc thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của hai dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A do Thứ trưởng Bộ TN-MT Bùi Cách Tuyến ký.

Khu ngập nước Bàu Sấu sẽ bị tác động rất xấu nếu xây dựng thủy điện Đồng Nai 6 và 6A.

[links(left)]Cũng theo báo cáo này, trong thời gian qua, Bộ TN-MT đã lấy ý kiến của nhiều bộ, như: Bộ Văn hóa - thể thao và du lịch, Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp - phát triển nông thôn, các địa phương: Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, TP.Hồ Chí Minh; cùng đoàn công tác của Ủy ban Khoa học - công nghệ và môi trường của Quốc hội đã đi khảo sát thực địa. Trên cơ sở báo cáo ĐTM đã được chỉnh sửa của chủ đầu tư là Công ty cổ phần Tập đoàn Đức Long Gia Lai, Bộ TN-MT đã phân tích những tác động bất lợi đến tài nguyên rừng, đa dạng sinh học, dòng chảy hạ du, di sản văn hóa...

* Tác động bất lợi rất lớn

Bộ TN-MT cho biết, việc thực hiện hai dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A sẽ làm mất vĩnh viễn 327,23 hécta đất rừng; trong đó đặc biệt có 128,37hécta đất ở khu vực Cát Lộc thuộc vùng lõi VQG Cát Tiên. Trong báo cáo ĐTM của Công ty cổ phần Tập đoàn Đức Long Gia Lai, có cam kết trồng rừng bồi hoàn diện tích rừng bị tổn thất nhưng chưa nêu được vị trí cụ thể và phương án trồng rừng thay thế. Dự án thủy điện Đồng Nai 6A chỉ cách khu ngập nước Ramsar Bàu Sấu 55km theo đường sông, thế nhưng báo cáo ĐTM lại chưa đánh giá được đầy đủ sự tổn thất về đa dạng sinh học trong vùng ngập và khu vực xây dựng công trình đầu mối trong mối quan hệ với tính nguyên vẹn, giá trị đa dạng sinh học của VQG Cát Tiên và hệ sinh thái bản địa của khu vực. Một số biện pháp giảm thiểu tác động đến đa dạng sinh học của báo cáo ĐTM còn thiếu tính khả thi, không đề ra biện pháp bảo vệ, bảo tồn loài cá chình hoa quý hiếm. Theo quy định tại khoản 2, Điều 7 Luật Đa dạng sinh học, thì: xây dựng công trình, nhà ở trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn, trừ công trình phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh, là hành vi bị nghiêm cấm. Căn cứ vào hồ sơ thì hai dự án thủy điện này đều có một phần diện tích nằm trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của VQG Cát Tiên. Do vậy, việc xây dựng các công trình thủy điện Đồng Nai 6 và 6A là vi phạm quy định nêu trên.

 Ngoài ra, do không chuyển dòng chảy, nên tổng lượng nước chảy về hồ Trị An hầu như không thay đổi. Trong khi hồ chứa của thủy điện Đồng Nai 6 và 6A là điều tiết ngày, nên các hồ chứa này sẽ tác động đến nhu cầu sử dụng nước phía hạ du đập thủy điện Đồng Nai 6 và 6A. Mặt khác, báo cáo ĐTM cũng chưa phân tích rõ vai trò của dòng chảy có đáp ứng được nhu cầu sử dụng nước gia tăng theo quá trình phát triển kinh tế - xã hội phía hạ du, môi trường sống cho hệ sinh thái thủy sinh, đặc biệt đoạn sông ngay sau đập thủy điện Đồng Nai 6A và khu ngập nước Bàu Sấu...

Xuân Phú