Bán hàng ở ASEAN không dễ

Năm 2015 là thời điểm mà các nước thành viên ASEAN theo kế hoạch sẽ thiết lập một cộng đồng kinh tế chung nhằm hướng tới hình thành một thị trường mở, không còn các rào cản thuế quan đối với hàng hóa nội khối.

DN Việt đang nỗ lực mở rộng thị trường nước ngoài, và đang bộc lộ nhược điểm vốn có trong việc xây dựng hệ thống bán hàng.

* Tìm đường xuất khẩu

Ông Mai Văn Thuận, Giám đốc Công ty TNHH sản xuất thương mại kỹ thuật Á Châu (TP. Hồ Chí Minh), chuyên sản xuất mũ bảo hiểm, cho biết: “DN đang gặp khó khăn vì hàng tồn kho và đang nỗ lực đẩy mạnh xuất khẩu. Hiện 60% sản phẩm của DN đang xuất khẩu sang các nước ASEAN và châu Phi. Mục tiêu là tăng tỷ lệ trên lên 85%, nhất là vào năm 2015, xuất khẩu mũ bảo hiểm sẽ được hưởng thêm nhiều ưu đãi cả về thuế suất và thuế nhập khẩu nguyên liệu, máy móc khi Cộng đồng kinh tế ASEAN hình thành”.

Gian hàng chung giới thiệu các sản phẩm xuất khẩu sang thị trường ASEAN tại Hội chợ hàng Việt Nam chất lượng cao Đồng Nai 2013.

“Sản phẩm xe đạp điện đang chịu áp lực cạnh tranh rất lớn cả ở thị trường trong nước và xuất khẩu. Ngay cả Lào - thị trường gắn bó nhiều năm của DN cũng đang gặp nhiều khó khăn trong việc giữ thị trường. DN đang cố đẩy mạnh xuất khẩu sang Myanmar - thị trường mới có tiềm năng lớn”, bà Kim Ngân, Trưởng phòng Kinh doanh của Công ty TNHH sản xuất, thương mại, dịch vụ Hiệp Tân (TP. Hồ Chí Minh), chuyên sản xuất xe đạp và xe đạp điện hiệu Hitasa, chia sẻ.

Trong chương trình “Dân hỏi - Bộ trưởng trả lời” ngày 1-9, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh đã giải đáp những vấn đề liên quan đến tiến trình ASEAN trở thành cộng đồng vào năm 2015. Theo đó, thuận lợi nằm ở chỗ thuế suất xuất khẩu trong ASEAN sẽ về 0%. Đồng thời, nhập khẩu máy móc cũng không phải chịu thuế, điều này sẽ tạo điều kiện hạ giá thành và tăng chất lượng của sản phẩm, cũng như tăng tính cạnh tranh của hàng hóa. Tuy vậy, thách thức đặt ra lớn hơn, DN cũng sẽ phải chịu sự cạnh tranh lớn hơn. Nếu như không hạ giá thành sản phẩm, nâng cao chất lượng, không tăng cường quảng bá thương hiệu thì những DN yếu kém sẽ thất bại.

Theo bà Lại Thị Thanh Trúc, đại diện Công ty cổ phần quạt Việt Nam - ASIA (TP.Hồ Chí Minh), cả chục năm nay quạt ASIA đã có mặt tại thị trường ASEAN, đáp ứng tốt được hàng rào kỹ thuật của các nước và giá cả cạnh tranh. Tuy nhiên, thời gian đầu chỉ xuất được những lô hàng đơn lẻ do chưa tiếp cận được kênh phân phối. Nhờ khắc phục điểm yếu này, ASIA đã có được những hợp đồng xuất khẩu lớn sang Malaysia, Thái Lan, Myanmar…

* Yếu khâu phân phối

“Từ nhiều năm trước, các nước láng giềng đã vào Việt Nam mở văn phòng đại diện và tập trung xây dựng mạng lưới phân phối. Hiện nay, hàng của Thái Lan, Malaysia... đã xâm nhập mọi ngõ ngách trên thị trường nội địa. Tôi biết nhiều người Thái học tiếng Việt để bán hàng cho người Việt, trong khi đó, DN mình vẫn làm theo kiểu “ăn xổi ở thì” mà chưa có một kế hoạch phát triển dài hạn về tổ chức mạng lưới bán hàng ở nước ngoài” - ông Nguyễn Văn Thứ, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH thực phẩm G.C (huyện Trảng Bom, chuyên sản xuất thực phẩm), nhận xét.

Theo ông Nguyễn Hữu Nam, Trưởng ban Pháp chế Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI), hiện nay có rất nhiều kênh thông tin của Chính phủ, hiệp hội ngành nghề để DN tìm hiểu thông tin về hội nhập, hợp tác khu vực và quốc tế. Tuy nhiên, thực tế khá nhiều DN lại chưa tìm hiểu thấu đáo nên chậm chân trong tận dụng những ưu đãi, cơ hội từ các hiệp định hợp tác thương mại. Các hiệp hội nên phát huy vai trò cầu nối giữa DN và các cơ quan nhà nước. Đồng thời, DN cũng nên nhanh nhạy hơn trong nắm bắt và tìm hiểu kỹ về mặt thông tin để tăng cơ hội và hóa giải phần nào thách thức.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó tổng thư ký, Trưởng văn phòng phía Nam của Hiệp hội Dệt may Việt Nam, cũng cho rằng hàng may mặc Thái Lan đang tràn vào và phủ sóng rộng khắp thị trường nội địa. Một trong những lý do hàng ngoại xâm nhập tốt thị trường Việt Nam là do có sự chuyên nghiệp trong việc xây dựng hệ thống phân phối. Ngành may mặc Việt đang không có nhiều lợi thế trong ASEAN. Hiện sản phẩm may mặc Việt xuất khẩu sang thị trường ASEAN chiếm tỷ lệ thấp và thời gian tới cũng không dễ đẩy mạnh xuất khẩu vào thị trường này. Ngược lại, Việt Nam lại đang là thị trường tiêu thụ tiềm năng của một số nước ASEAN. Ngay cả Singapore là nước nhập khẩu mạnh về may mặc nhưng chủ yếu tập trung vào dòng hàng hiệu. Hàng Việt có vào được thị trường này cũng dưới hình thức gia công cho các thương hiệu nổi tiếng nước ngoài.

Bình Nguyên