Phát triển TOD cho đô thị Biên Hòa

Nhằm khai thác tiềm năng của hệ thống giao thông công cộng, trong Dự thảo Ðồ án điều chỉnh tổng thể quy hoạch chung đô thị Biên Hòa, tỉnh Ðồng Nai đến năm 2045, đơn vị tư vấn đã đề xuất quy hoạch các khu vực phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Các tuyến metro, trong đó có tuyến metro kéo dài metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh và Sân bay Long Thành mở ra cơ hội phát triển TOD cho đô thị Biên Hòa.  Ảnh: tư liệu

TOD - Transit Oriented Development là mô hình đô thị lấy định hướng phát triển giao thông công cộng khối lượng lớn làm cơ sở cho phát triển, quy hoạch đô thị.

Giải quyết những vấn đề nan giải của đô thị

Theo Dự thảo Đồ án điều chỉnh tổng thể quy hoạch chung đô thị Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai đến năm 2045, đối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đơn vị tư vấn đã đề xuất quy hoạch 5 tuyến đường sắt đô thị (metro) đi trên cao gồm: tuyến kết nối Trung tâm hành chính mới của tỉnh Đồng Nai với Cảng hàng không (sân bay) Biên Hòa; tuyến Biên Hòa - Nhơn Trạch - Long Thành; tuyến Biên Hòa - Trảng Bom - Long Khánh và tuyến metro kéo dài metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh và Sân bay Long Thành. 

Trong các tuyến metro được đề xuất quy hoạch, hiện nay, Dự án Kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh và Sân bay Long Thành đang được tỉnh Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp, triển khai các thủ tục đầu tư.

Với việc đề xuất quy hoạch các tuyến metro đi trên cao, hệ thống hạ tầng giao thông công cộng của đô thị Biên Hòa sẽ được bổ sung thêm một loại hình mới. Điều này cũng mở ra điều kiện để phát triển mô hình đô thị TOD trên địa bàn đô thị Biên Hòa.

Theo đơn vị tư vấn lập quy hoạch, phát triển đô thị theo mô hình TOD là sự chuyển đổi từ phát triển không gian theo chiều ngang (xung quanh các khu công nghiệp) sang phát triển không gian đô thị theo chiều đứng (đô thị nén). Trong đó, lấy điểm kết nối giao thông metro hoặc điểm kết nối giao thông có sử dụng phương thức vận tải hành khách công cộng, khối lượng lớn khác làm điểm tập trung dân cư, kinh doanh dịch vụ thương mại, văn phòng trong khoảng cách đi bộ đến phương tiện giao thông công cộng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, công trình công cộng, sức khỏe cộng đồng, giảm phương tiện giao thông cơ giới cá nhân, giảm phát thải gây ô nhiễm môi trường, kết hợp với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa.

Theo Tiến sĩ Lê Thanh Hòa, Trưởng khoa Địa lý đô thị, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh: Phát triển đô thị theo mô hình TOD sẽ giúp giải quyết được những vấn đề nan giải tại các đô thị hiện nay là nhu cầu đi lại cao, tình trạng kẹt xe và các vấn đề an sinh xã hội, dịch vụ.

Trong khi đó, đô thị Biên Hòa hiện nay là một trong những đô thị có quy mô dân số lớn, tốc độ gia tăng dân số cao và đang phải đối mặt với gần như tất cả các thách thức trong quá trình phát triển đô thị.

Phát biểu tại buổi làm việc với đơn vị tư vấn về tiến độ lập Ðồ án Ðiều chỉnh tổng thể quy hoạch chung đô thị Biên Hòa đến năm 2045, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Út đề nghị: Ðối với đô thị Biên Hòa, bên cạnh hệ thống metro đi trên cao, cũng cần định hướng quy hoạch phát triển hệ thống tàu điện ngầm, phù hợp với bối cảnh diện tích nhỏ, dân số đông.

Ðề xuất quy hoạch 10 khu vực phát triển TOD

Với đô thị Biên Hòa, trong Dự thảo Đồ án điều chỉnh tổng thể quy hoạch chung đến năm 2045, đơn vị tư vấn đề xuất quy hoạch 10 khu vực phát triển TOD với quy mô mỗi khu vực khoảng từ 25-60ha. Các khu vực này có sức chứa trung bình khoảng 25 ngàn người mỗi khu vực. Về định hướng phát triển không gian, các khu vực phát triển TOD được đề xuất ưu tiên phát triển hỗn hợp các công trình cao tầng, phát triển đô thị theo mô hình đô thị nén.

Do TOD là mô hình phát triển đô thị lấy định hướng phát triển giao thông công cộng khối lượng lớn làm cơ sở, đơn vị tư vấn cũng đề xuất quy hoạch các khu vực phát triển TOD của đô thị Biên Hòa gắn với các vị trí khu vực đầu mối vận tải như Sân bay Biên Hòa, ga đường sắt…; các khu vực trung tâm thành phố gồm Khu trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và các khu vực có mật độ dân số cao, thiếu quỹ đất phát triển dịch vụ công cộng, khu vực phát triển đô thị mới như: Cù lao Hiệp Hòa, các phường Phước Tân, Tam Phước.

Theo PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến, nguyên Cục trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật, Bộ Xây dựng: Việc quy hoạch phát triển TOD đối với đô thị Biên Hòa có dân số hơn 1 triệu người là cần thiết.

Trong khi đó, Tiến sĩ khoa học, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng: Trong tương lai, người dân tại đô thị Biên Hòa sống gần các trục phát triển theo mô hình TOD, tức ở gần hệ thống giao thông công cộng sẽ không cần dùng xe cá nhân để đi vào trung tâm thành phố hay các tỉnh, thành lân cận. Đây là một hướng phát triển rất tiên tiến và Biên Hòa đang có quỹ đất phù hợp, lợi thế ở vùng đất cao để phát triển.

Phạm Tùng