Chú trọng hoạt động nghiên cứu và phát triển

Để phát triển hoạt động khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo, các địa phương, trong đó có tỉnh Đồng Nai đang xây dựng kế hoạch, định hướng dài hơi trong phát triển, chuyển giao các công nghệ chiến lược, cũng như đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) trong các doanh nghiệp, trường đại học.

Người dân, doanh nghiệp tham quan, trải nghiệm tại Triển lãm Công nghệ số trong sự kiện Techfest Dong Nai 2025. Ảnh: Hải Quân

Đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực

UBND tỉnh Đồng Nai vừa ban hành Kế hoạch số 05/KH-UBND về việc thúc đẩy nghiên cứu và phát triển KHCN, đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông qua các quỹ đầu tư của tỉnh, các quỹ nghiên cứu và phát triển của các doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và phát triển, các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2025-2030.

Kế hoạch nhằm triển khai các hoạt động thúc đẩy nghiên cứu và phát triển KHCN, đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông qua các quỹ đầu tư của tỉnh, quỹ nghiên cứu và phát triển (R&D) của các doanh nghiệp, các tổ chức R&D, các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh.

Theo Sở KHCN, tính đến tháng 12-2025, toàn tỉnh có 16 doanh nghiệp KHCN và 88 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, tỉnh hiện có 9 trường đại học. Đây là những cơ sở giáo dục đại học có nhiều đóng góp quan trọng trong nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, trong đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Trong đó, tập trung vào lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược, hạ tầng số, nền tảng số dùng chung, đào tạo nhân lực công nghệ số, công nghệ sinh học và các loại hình công nghệ, sản phẩm, dịch vụ phù hợp với mục tiêu phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Qua đó huy động nguồn lực xã hội để tạo ra các sản phẩm, dịch vụ số mới, nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

PGS.TS Nguyễn Vũ Quỳnh, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Lạc Hồng bày tỏ: Một trong những giải pháp then chốt để địa phương phát triển KHCN đó là phát triển nguồn nhân lực số, nâng cao hiệu quả hợp tác chặt chẽ giữa nhà nước - các viện/trường - doanh nghiệp. Chính quyền địa phương, nhà trường, doanh nghiệp cần cùng nhau bắt tay đào tạo và sử dụng hiệu quả nhân lực số.

Phó Giám đốc Sở KHCN tỉnh Đồng Nai Võ Hoàng Khai chia sẻ: Thời gian qua, tỉnh Đồng Nai đã đưa ra và thực thi đồng bộ nhiều chính sách, giải pháp mang tính chiến lược nhằm xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát triển KHCN. Trong đó, tỉnh chú trọng đào tạo, nâng cao năng lực, phát triển nguồn nhân lực đổi mới sáng tạo; thường xuyên tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn kỹ năng số, quản trị, khởi nghiệp, thương mại điện tử, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số - hướng đến doanh nghiệp khởi nghiệp, các start-up, lực lượng lao động trẻ, sinh viên, hợp tác xã. Qua đó, hỗ trợ doanh nghiệp và cá nhân không chỉ về vốn mà còn về tri thức, kỹ năng, khả năng ứng dụng công nghệ để nâng cao hoạt động đổi mới sáng tạo.

Tập trung các nguồn lực phát triển

Kế hoạch số 05/KH-UBND của UBND tỉnh đề ra 5 giải pháp, nhiệm vụ chính gồm: ban hành, hoàn thiện các cơ chế, chính sách; đặt hàng, tài trợ nhiệm vụ KHCN và đổi mới sáng tạo, xây dựng phát triển hệ sinh thái “4 nhà” (Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp, tổ chức R&D); vận hành quỹ phát triển KHCN; đào tạo nguồn nhân lực KHCN; cơ chế truyền thông và hỗ trợ doanh nghiệp, tổ chức KHCN.

Giám đốc Trung tâm Thúc đẩy phát triển thị trường KHCN (Cục Đổi mới sáng tạo, Bộ KHCN) Nguyễn Văn Thành nhận định: Thị trường KHCN có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hoạt động KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nâng cao năng suất lao động, chất lượng hàng hóa, dịch vụ và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam nói chung và các địa phương nói riêng, trong đó có Đồng Nai.

Hiện nay, thị trường KHCN được hình thành với các nhóm thành phần cơ bản gồm: cơ quan quản lý nhà nước - xây dựng thể chế, chính sách và kiến tạo môi trường thuận lợi cho giao dịch công nghệ; nguồn cung công nghệ gồm các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp KHCN, tổ chức và cá nhân sở hữu kết quả nghiên cứu và phát triển (R&D), sáng chế, giải pháp kỹ thuật; nguồn cầu công nghệ là các doanh nghiệp sản xuất, chế biến, năng lượng, nông nghiệp… có nhu cầu cải tiến đổi mới quy trình/dây chuyền công nghệ, tự động hóa, số hóa.

PGS.TS Từ Diệp Công Thành, Giám đốc Trung tâm Sở hữu trí tuệ và Chuyển giao công nghệ (IPTC), Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: Đồng Nai cần hỗ trợ mạnh mẽ thương mại hóa sáng chế, thành lập quỹ đầu tư và chính sách thuế ưu đãi để khuyến khích thương mại hóa tài sản trí tuệ; tăng cường liên kết quốc tế trong bảo hộ và khai thác tài sản trí tuệ, mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế để tiếp cận công nghệ và thị trường toàn cầu. Trong đó, cần mảnh ghép là tổ chức KHCN trung gian để kết nối Nhà nước, doanh nghiệp, nhà trường, nhà đầu tư một cách hiệu quả, bền vững trong phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo.

ThS Nguyễn Ngọc Tuấn, Ủy viên Hội đồng Khởi nghiệp đổi mới Sáng tạo tỉnh Đồng Nai, Giám đốc Công ty TNHH Thuế kế toán Luật Việt Á (phường Long Bình) cho rằng: Để phát triển hoạt động khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo một cách bền vững thì sự cộng hưởng về nguồn nhân lực, nguồn vốn đầu tư đóng vai trò quan trọng. Việc đầu tư phát triển đổi mới sáng tạo cần được định hướng, xây dựng mục tiêu, kế hoạch dài hạn, có trọng tâm, qua đó chú trọng nâng cao hàm lượng tri thức trong quá trình sản xuất, phát triển doanh nghiệp, sử dụng các nguồn đầu tư hiệu quả.

Phó Giám đốc Sở KHCN Võ Hoàng Khai nhấn mạnh: Trong thời gian tới, tỉnh Đồng Nai sẽ tiếp tục phát huy vai trò liên kết “4 nhà” (Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp - nhà đầu tư), khuyến khích hợp tác giữa các trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để nghiên cứu, chuyển giao, thương mại hóa công nghệ.

Hải Quân