Phải "thông" rồi hãy "dụng"...

Đầu năm học, Bộ GD-ĐT ra thông điệp "phải đổi mới căn bản và toàn diện" nhằm phục vụ công cuộc đào tạo nguồn nhân lực. Trong bối cảnh ấy, Bộ GD-ĐT ban hành Thông tư 30 (Quy định đánh giá học sinh tiểu học), trong đó có yêu cầu giáo viên không đánh giá học sinh bằng điểm số mà bằng lời nhận xét.

Đầu năm học, Bộ GD-ĐT ra thông điệp “phải đổi mới căn bản và toàn diện” nhằm phục vụ công cuộc đào tạo nguồn nhân lực. Trong bối cảnh ấy, Bộ GD-ĐT ban hành Thông tư 30 (Quy định đánh giá học sinh tiểu học), trong đó có yêu cầu giáo viên không đánh giá học sinh bằng điểm số mà bằng lời nhận xét. Tuy còn nhiều ý kiến khác nhau, song sự thay đổi này vẫn được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá, bởi những đổi thay về nội dung, cách thức đánh giá, sử dụng kết quả đánh giá sẽ tác động rất lớn vào việc dạy - học - thi.

Nói là còn nhiều ý kiến khác nhau bởi luồng dư luận phân vân việc đánh giá bằng lời nhận xét chỉ mới dừng ở mức định tính, không định lượng, vì thế khó xác định năng lực học sinh. Phụ huynh cho rằng, việc đọc vài lời nhận xét chung chung, khuyến khích, động viên học sinh” khiến họ không có cơ sở để giám sát kết quả học tập của con em mình. Trong khi đó, không ít hiệu trưởng, giáo viên đã dự báo tình trạng giáo viên quá tải khi việc nhận xét bằng lời phê thay cho điểm số sẽ mất rất nhiều thời gian và công sức. Song, một luồng ý kiến khác cho rằng việc đánh giá bằng nhận xét sẽ nhân văn hơn, tránh được việc phụ thuộc vào điểm số vốn dễ nảy sinh tiêu cực, học sinh sẽ được cởi trói khỏi tâm lý “học vì điểm số”, loại bỏ sự đố kỵ và khi ấy sẽ cảm thấy tự tin, thích học hơn…

Tính đến thời điểm này, Thông tư 30 có hiệu lực được hơn 2 tuần. Quay trở lại nhà trường, nơi cả thầy -  trò chịu tác động trực tiếp của thông tư này thì thấy hai hình ảnh khá đối lập nhau.Trong khi học sinh như được cởi trói, không còn áp lực điểm số và luôn nhận được lời nhận xét khích lệ thì giáo viên lại trong tình cảnh quá tải. Nhiều giáo viên cho biết, việc soạn bài, lên lớp, giảng bài… không khiến họ hao tâm tổn sức bằng việc đánh giá bài làm của học sinh. Bởi giáo viên không chỉ mất rất nhiều thời gian viết lời nhận xét mà còn phải cân nhắc, lựa chọn từ ngữ thích hơp, diễn đạt thế nào để không chỉ một mình học sinh ấy tiếp nhận. Đó là chưa kể, lời nhận xét qua loa, đơn giản sẽ không phản ánh năng lực thực tế cũng như sự yếu kém, hạn chế của học sinh, nhưng nếu giáo viên sơ suất, viết không khéo sẽ dễ dẫn đến phản ứng, nhất là phụ huynh.  Còn bên ngoài cổng trường, nhiều phụ huynh cho rằng cảm thấy hụt hẫng khi không còn cảm giác hớn hở lúc con khoe được điểm cao…

Sẽ không có cách đánh giá nào là tối ưu, là thực sự chính xác. Với cách đánh giá hiện nay, quyết định nằm ở người dạy. Chỉ khi người dạy hiểu được tinh thần của Thông tư 30, hiểu được sự cần thiết của việc thay đổi cách đánh giá, nắm vững các nguyên tắc đánh giá, hiểu được mục đích của việc đánh giá. Bởi mục đích đầu tiên và quan trọng nhất của Thông tư 30 là “giúp giáo viên điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy, học, hoạt động trải nghiệm trong quá trình và kết thúc mỗi giai đoạn dạy hoc, giáo dục…”.

Vì thế, phải “thông” rồi mới “dụng” được là vậy.

BÙI NGUYỄN