Quai mũ bảo hiểm cài không đúng cách:
Lỗi không chỉ ở người sử dụng!

Thời gian qua, các phương tiện thông tin đại chúng đã nói nhiều đến chất lượng của mũ bảo hiểm và cách đội mũ như thế nào để đảm bảo an toàn. Thế nhưng hiện nay, thị trường mũ bảo hiểm vẫn rất bát nháo. Hàng giả, hàng nhái, mũ không đảm bảo chất lượng còn ngang nhiên bày bán, người mua chẳng biết đường nào mà lần...

Thời gian qua, các phương tiện thông tin đại chúng đã nói nhiều đến chất lượng của mũ bảo hiểm và cách đội mũ như thế nào để đảm bảo an toàn. Thế nhưng hiện nay, thị trường mũ bảo hiểm vẫn rất bát nháo. Hàng giả, hàng nhái, mũ không đảm bảo chất lượng còn ngang nhiên bày bán, người mua chẳng biết đường nào mà lần...

Ai cũng biết, một phương tiện trước khi đưa vào tham gia giao thông đều phải được kiểm tra, xem xét về độ an toàn kỹ thuật để đề phòng xảy ra sự cố trên đường. Thế nhưng, với chiếc mũ bảo hiểm thì người sử dụng lại phó mặc cho sự may rủi, không có cơ sở nào để phân biệt chất lượng tốt, xấu trong sự hỗn độn của nhiều kiểu mũ với đủ các loại tem, nhãn khác nhau. Theo ông Ngô Quý Việt, Tổng cục trưởng Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng (TCĐLCL) - Bộ Khoa học và công nghệ, thì đến tháng 9-2007, trên thị trường đã có 148 nhãn hiệu mũ bảo hiểm đang lưu thông, và "chưa có con số chính xác nào về tỷ lệ phần trăm số mũ bảo hiểm đạt chất lượng trong tổng số mũ bảo hiểm đang lưu thông trên thị trường". Trước mắt, trong đợt đầu, Tổng cục TCĐLCL mới công bố danh sách 10 nhà sản xuất mũ bảo hiểm trong nước đạt tiêu chuẩn. Trong khi đó, theo thống kê của Bệnh viện Việt Đức, khảo sát 11 ngàn người đội mũ bảo hiểm, thì có trên 88% người đi mô tô, xe gắn máy đội mũ bảo hiểm sai quy cách (phần lớn không cài quai, cài quai ngược, để quai lỏng, quai mũ ở vị trí cổ). Bác  sĩ Đồng Văn Hệ, Bệnh viện Việt Đức nói: "Nếu đội mũ bảo hiểm không đúng quy cách, khả năng bảo vệ chỉ còn khoảng 30%... Nếu để quai mũ ở vị trí cổ, trường hợp gặp tai nạn, nạn nhân có thể bị thêm các tổn thương khác như đốt sống cổ, động mạch cảnh, thực quản hoặc khí quản. Các tổn thương động mạch cảnh rất nguy hiểm, bởi khó phát hiện nhưng có thể khiến nạn nhân bị tê liệt". Chúng tôi cũng có cuộc khảo sát nhỏ trên 10 loại mũ bảo hiểm (có 2 loại che tai và cằm, kết quả 2 loại mũ che tai và cằm được nhà sản xuất gắn quai đúng quy cách; còn 8 loại trùm nửa đầu (không che tai) thì chỉ có 3 loại quai đúng với vị trí dưới cằm, 5 loại nhà sản xuất gắn quai sai vị trí, nên chỉ cài được ở vị trí dưới cổ (vị trí giữa hàm dưới và yết hầu). Nếu đưa quai lên vị trí dưới cằm, khi xe chạy mũ sẽ bị gió cuốn ngửa ra phía sau. Như vậy, việc cài quai mũ không đúng quy cách, đâu chỉ lỗi tại người sử dụng?

Trong khi gần 100% người đi mô tô, xe máy đã đội mũ bảo hiểm, thì việc còn lại là làm sao để có mũ đúng chất lượng, đội mũ thế nào cho an toàn, cách cấp cứu ban đầu đối với nạn nhân có đội mũ bảo hiểm ra sao là việc của nhà sản xuất, của nhà quản lý và cơ quan chức năng. Qua tổng hợp ý kiến của các chuyên gia, chúng tôi  xin được tóm tắt đến bạn đọc một số thông tin sau đây:

1. Khi chọn mũ bảo hiểm, không được quá chật, cũng không quá rộng, mũ có thể xoay nhẹ qua lại quanh đầu (khi va đập nhờ tác dụng xoay làm giảm lực tác động trực tiếp vào não). Bên trong mũ phải có lớp xốp làm vùng đệm nhằm bảo vệ lực tác động bên ngoài vào não, tránh cho não bị va chạm vào xương sọ khi bị va đập mạnh. Lưu ý, do điều kiện khí hậu nắng nóng, đối với những người thường đi đường xa nên chọn loại mũ có che tai, đi gần nên chọn loại mũ che nửa đầu. Không mua mũ trùm nửa đầu mà nhà sản xuất gắn quai không đúng quy cách, tức là khi đội mũ quai không cài được dưới cằm mà chỉ cài được ở dưới cổ.

2. Đội mũ đúng quy cách là đội mũ ngay ngắn theo đúng chiều trên đầu: phải cài quai mũ và cài khóa chặt dưới cằm, chỉnh dây vừa khít, có thể đưa hai ngón tay vào giữa dây quai và cằm, không để quai quá lỏng, không cài quai dưới cổ, không cài quai ra sau gáy...

Cũng xin được nhắc lại rằng, ngay từ ngày 27-4-2001, Thủ tướng Chính phủ cũng đã có Chỉ thị số 08 "... Tiếp tục thực hiện tốt công tác kiểm định chất lượng mũ bảo hiểm, hướng dẫn sản xuất các loại mũ bảo hiểm phù hợp với điều kiện Việt Nam, bảo đảm tháng 6-2001 có đủ mũ cung cấp cho thị trường với giá ổn định". Thế nhưng rất tiếc là đã sau 6 năm trôi qua, nhưng các nhà quản lý và cơ quan chức năng vẫn còn rất chậm chân trong việc thay đổi một thói quen của người dân!

Trọng Vĩnh

(Văn phòng ATGT tỉnh)