Những hành vi bị cấm liên quan đến rượu, bia

Cuối năm là mùa cưới hỏi, cũng là dịp mọi người thường tổ chức liên hoan, tiệc tùng, họp mặt để gắn kết tình thân, mối quan hệ xã hội. Trong các cuộc vui này, người ta thường sử dụng rượu, bia.

Lực lượng cảnh sát giao thông kiểm tra nồng độ cồn người tham gia giao thông trên quốc lộ 20 (đoạn thuộc xã Gia Kiệm, tỉnh Đồng Nai). Ảnh: Đăng Tùng

Mặc dù pháp luật không cấm người trưởng thành sử dụng rượu, bia, nhưng cấm người chưa thành niên, trẻ em sử dụng rượu, bia, ép người khác sử dụng rượu, bia…

Sử dụng rượu, bia trong giao tiếp

Thực tế cho thấy, không ít trường hợp sử dụng, nghiện rượu, bia không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe mà có thể phát sinh nhiều hành vi ảnh hưởng tới hạnh phúc gia đình, an toàn giao thông, trật tự an toàn xã hội. Chính vì vậy, trong các tiệc vui, khi gia chủ có ý định hạn chế sử dụng rượu, bia hoặc bạn bè từ chối khi được mời uống rượu, bia, không ít người tỏ thái độ không vui, hoặc không tôn trọng gia chủ, bạn bè với lý do: tham dự buổi tiệc không chỉ đến để ăn mà cần phải có “tí men” để thêm phần hưng phấn bàn chuyện phiếm, giao thiệp…

Vì suy nghĩ như vậy nên trong tiệc cưới của một người thân, ông M. (ngụ xã Phú Nghĩa) không ngần ngại cầm ly đi giao lưu hết bàn này tới bàn khác. Trong số những người được ông M. mời, có người hưởng ứng cụng ly, có người lịch sự từ chối và có cả người phản ứng khi bị ông ép uống. Điều đó làm ông khó chịu dẫn tới nặng lời, rồi cầm ly bia bỏ về bàn ngồi.

Ông Dương Văn Bình (thực khách, ngụ cùng địa phương) thắc mắc: Trường hợp của ông M. liệu có vi phạm pháp luật về phòng, chống rượu, bia hay đó chỉ là hành vi giao tiếp không lịch thiệp, thói quen thường gặp tại các bàn tiệc khi có sử dụng rượu, bia?

Mặc dù bạn bè khuyên nhủ chỉ sử dụng rượu, bia có trên bàn là đủ vui nhưng ông G. (ngụ xã Trị An) vẫn không hài lòng mà sai con trai 15 tuổi đến tiệm tạp hóa gần đó mang về ngay cho ông 2 thùng bia. Do không hỏi rõ mua bia gì nên người con mang về 2 thùng bia khác với hiệu bia mà mọi người đang uống. Lấy lý do đó, bạn bè của ông lục đục rủ nhau ra về, dù ông hết lời la mắng, chì chiết con.

Sự việc của ông G., chị Lê Thị Huyền (trú cùng địa phương) cho biết: Chị đã gặp nhiều trường hợp tương tự như vậy và chị thắc mắc việc người cha nhờ con đang tuổi trẻ em đi mua rượu, bia về uống thì người cha và người bán có vi phạm pháp luật? Hoặc người trưởng thành mời người chưa thành niên (dưới 18 tuổi) uống rượu, bia và người chưa thành niên đồng ý uống thì cả 2 có vi phạm pháp luật về phòng, chống rượu, bia?

Cẩn thận, kẻo bị chế tài

Luật sư Cao Sơn Hà (thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai) cho biết: Xúi giục, kích động, lôi kéo, ép buộc người khác uống rượu, bia; người chưa đủ 18 tuổi uống rượu, bia; bán, cung cấp, khuyến mãi rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi là hành vi bị nghiêm cấm theo Điều 5 Luật Phòng, chống tác hại rượu, bia năm 2019. Bên cạnh đó, tại khoản 9, Điều 6 Luật Trẻ em năm 2016 quy định nghiêm cấm hành vi bán cho trẻ em hoặc cho trẻ em sử dụng rượu, bia, thuốc lá và chất gây nghiện, chất kích thích khác, thực phẩm không đảm bảo an toàn, có hại cho trẻ em.

Với thắc mắc của ông Dương Văn Bình, hành vi của ông M. tất nhiên không đẹp, không đúng trong giao tiếp thông thường mà còn có thể bị chế tài hành chính về hành vi ép người khác uống rượu, bia. Riêng với trường hợp của ông G. theo phản ánh từ chị Lê Thị Huyền, có thể chế tài nhiều hành vi như: xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình, ép người khác sử dụng rượu, bia. Đối với hành vi bán rượu, bia cho trẻ em; trẻ em chưa đủ 18 tuổi sử dụng rượu, bia; không giáo dục, không giám sát, không nhắc nhở thành viên gia đình chưa đủ 18 tuổi không uống rượu, bia cũng bị chế tài.

Cụ thể, Nghị định 117/2020/NĐ-CP ngày 28-9-2020 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, quy định: Cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200-500 ngàn đồng đối với người từ đủ 16 tuổi nhưng chưa đủ 18 tuổi uống rượu, bia. Phạt tiền từ 500 ngàn đến 1 triệu đồng đối với hành vi xúi giục, kích động, lôi kéo người khác uống rượu bia (Điều 30). Phạt tiền từ 1-3 triệu đồng đối với hành vi bán, cung cấp rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi (Điều 31). Phạt tiền từ 500 ngàn đến 1 triệu đồng đối với hành vi không giáo dục, không giám sát, không nhắc nhở thành viên gia đình chưa đủ 18 tuổi không uống rượu, bia (Điều 36). 

Khoản 1, Điều 54 Nghị định 144/2021/NĐ-CP ngày 31-12-2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình quy định: phạt tiền từ 5-10 triệu đồng đối với hành vi lăng mạ, chì chiết, xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình. Điểm c, khoản 1, Điều 29 Nghị định 130/2021/NĐ-CP ngày 30-12-2021 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em, quy định: Phạt tiền từ 30-40 triệu đồng đối với hành vi cho trẻ em sử dụng chất gây nghiện, chất kích thích khác, thực phẩm không đảm bảo an toàn, có hại cho trẻ em.

Đoàn Phú