Chính sách mới về việc làm, bảo hiểm thất nghiệp

Việc làm là hoạt động lao động tạo ra thu nhập mà pháp luật không cấm. Nhà nước luôn có chính sách hỗ trợ tự tạo việc làm, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho thanh niên, người khuyết tật, người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số, lao động nông thôn… Đây là những quy định nổi bật được Luật Việc làm năm 2025 quy định và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-1-2026 rất được dư luận quan tâm.

Ông Ngô Mạnh Chính, Giám đốc Phòng Giao dịch Xuân Lộc, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Đồng Nai trao đổi với nông dân ấp Trung Sơn, xã Xuân Lộc về quá trình sử dụng vốn vay ưu đãi tạo việc làm. Ảnh: Đoàn Phú

Vay vốn tự tạo việc làm tại chỗ

Để tự tạo việc làm, chị Nguyễn Thị Lê (ngụ xã Lộc Thạnh, tỉnh Đồng Nai) vay vốn bên ngoài với lãi suất cao hơn lãi suất ngân hàng để mua sắm các công cụ, vật dụng cần thiết mở cửa hiệu làm tóc. Do mọi khoản đầu tư đều phải đi vay bên ngoài, cộng thêm chi phí thuê địa điểm, lượng khách chưa có, sau 9 tháng hoạt động, chị Lê phải đóng cửa hiệu, trả mặt bằng. Tuy vậy, chị Lê không chịu bỏ cuộc, quyết tâm làm lại từ đầu. Trong quá trình tìm vốn tái mở cửa hiệu, chị Lê được bạn bè hướng dẫn cách tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi tạo việc làm từ Ngân hàng Chính sách xã hội (CSXH) tại địa phương.

Khác với chị Lê, để có vốn đầu tư cho vụ hoa Tết, bà Kiều Thị Nhung (ngụ xã Xuân Lộc) chủ động tham gia vào tổ vay vốn Ngân hàng CSXH Xuân Lộc của ấp Trung Sơn và được vay 60 triệu đồng, lãi suất 6,6%/năm, chu kỳ vay 24 tháng. Nhờ nguồn vốn này, bà Nhung đã chủ động mua hoa lay ơn giống và vật tư cần thiết từ tháng 9-2025, để đầu tháng 11 hoặc tháng 12 xuống giống.

Bà Kiều Thị Nhung bộc bạch: Nhiều phụ nữ đồng bào dân tộc Chơro trong ấp Trung Sơn cũng được tiếp cận vốn vay ưu đãi tạo việc làm thông qua tổ vay vốn Ngân hàng CSXH của ấp Trung Sơn. Mỗi vụ hoa, người trồng có lãi từ 15-20 triệu đồng/sào.

Ông Ngô Mạnh Chính, Giám đốc Phòng Giao dịch Xuân Lộc, Chi nhánh Ngân hàng CSXH tỉnh Đồng Nai cho biết: Các tổ vay vốn được Phòng Giao dịch Xuân Lộc tập huấn, hướng dẫn trong việc lập danh sách đối tượng, nhu cầu, thủ tục, hồ sơ dự án trình. Sau đó, Phòng Giao dịch Xuân Lộc xem xét, duyệt giải ngân. Dư nợ trung bình đạt trên 30 tỷ đồng/năm đối với các dự án hỗ trợ cho nông dân, tiểu thương tại 6 xã: Xuân Lộc, Xuân Bắc, Xuân Thành, Xuân Phú, Xuân Định và Xuân Hòa.

NLĐ đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng được thụ hưởng các chế độ hỗ trợ: giáo dục định hướng trước khi đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề, ngoại ngữ để đáp ứng yêu cầu của bên nước ngoài tiếp nhận lao động; chi phí khác cho NLĐ đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Khoản 2, Điều 14 Luật Việc làm năm 2025

Các quy định đáng chú ý khác

Luật Việc làm năm 2025 có 8 chương, 55 điều so với Luật Việc làm năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2024) có rất nhiều chính sách về việc làm được dư luận quan tâm, tìm hiểu. Chẳng hạn như quy định cụ thể về chính sách hỗ trợ việc làm cho thanh niên, đặc biệt là thanh niên đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an, tình nguyện viên hoặc trí thức trẻ tình nguyện (Điều 12).

Người lao động (NLĐ) là người cao tuổi được vay vốn hỗ trợ tạo việc làm, duy trì, mở rộng việc làm; được hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề, hỗ trợ tham gia đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia (Điều 13). Người sử dụng lao động được giảm tiền đóng BHTN thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động phải đóng cho NLĐ là người khuyết tật trong thời gian không quá 12 tháng khi tuyển mới và sử dụng NLĐ là người khuyết tật (khoản 6, Điều 33)…

Luật sư Cao Sơn Hà (Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai) cho biết: Luật Việc làm năm 2025 đã có những quy định rất mới về BHTN. Đây cũng là vấn đề NLĐ rất quan tâm trong việc đóng và thụ hưởng. Theo đó, tại khoản 1, Điều 31 Luật Việc làm năm 2025 quy định, trong trường hợp NLĐ đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia BHTN khác nhau thì NLĐ và người sử dụng lao động có trách nhiệm tham gia BHTN cùng với việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng đủ BHTN theo quy định đối với NLĐ khi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc để kịp thời giải quyết chế độ BHTN cho NLĐ. Trường hợp người sử dụng lao động không đóng đủ BHTN cho NLĐ thì phải trả khoản tiền tương ứng với các chế độ BHTN mà NLĐ được hưởng theo quy định của pháp luật.

Theo luật sư Cao Sơn Hà, Luật Việc làm năm 2025 vẫn giữ nguyên mức hưởng trợ cấp thất nghiệp bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHTN của 6 tháng đã đóng BHTN gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng lao động và thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa 12 tháng như Luật Việc làm năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2024). Tuy vậy, tại khoản 4, Điều 39 Luật Việc làm năm 2025 có quy định, người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp được cơ quan bảo hiểm xã hội đóng bảo hiểm y tế từ Quỹ BHTN, nên NLĐ rất yên tâm.        

Đoàn Phú