Ngăn chặn hành vi chạy xe lấn làn, ngược chiều

Hành vi đi ngược chiều, lấn làn tưởng nhỏ nhưng lại là mối nguy hiểm thường trực, gây ra nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng. Riêng quý III-2025, đã có 58 vụ tai nạn giao thông xảy ra trên địa bàn tỉnh Đồng Nai liên quan đến 2 hành vi này. Đây là hồi chuông cảnh báo đau xót về vấn đề an toàn giao thông, đòi hỏi phải có giải pháp nhằm xóa bỏ triệt để thói quen nguy hiểm này.

Một trường hợp người đi xe máy băng qua dòng xe đông đúc trên quốc lộ 1 (đoạn thuộc phường Long Bình, tỉnh Đồng Nai). Ảnh: Đăng Tùng

Tình trạng đi ngược chiều và lấn làn vẫn diễn ra thường xuyên trên nhiều tuyến đường trọng điểm. Đặc biệt, tại tỉnh công nghiệp như Đồng Nai, hành vi này diễn ra phổ biến không chỉ với xe máy, mà cả với ô tô cá nhân, xe tải và xe khách. Nhiều người viện lý do “quen đường”, “tiện đường”, “chỉ đi một đoạn ngắn”… nhưng hành vi này lại tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn giao thông nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp sinh mạng con người.

Hậu họa khôn lường

Nhiều tuyến quốc lộ qua địa bàn tỉnh như: 1, 13, 14, 20, 51… và khu vực đô thị thường xuyên diễn ra hành vi những người điều khiển phương tiện tham gia giao thông chạy lấn làn, vượt ẩu, đặc biệt phổ biến vào giờ cao điểm, tan tầm. Theo thống kê, trong quý III-2025, tại Đồng Nai xảy ra 31 vụ tai nạn giao thông xuất phát từ hành vi đi không đúng chiều, làn đường và 27 vụ tai nạn giao thông do chuyển hướng sai.

Điển hình, trưa 25-10, trên quốc lộ 14 (đoạn thuộc phường Đồng Xoài, tỉnh Đồng Nai), ông T.V.U. (57 tuổi, ngụ phường Bình Phước, tỉnh Đồng Nai) điều khiển xe máy biển số 93P2-921.22 đâm vào xe máy biển số 93P2-677.11 do ông L.V.T. (71 tuổi, ngụ phường Đồng Xoài, tỉnh Đồng Nai) điều khiển đang rẽ trái qua đường, khiến cả 2 người tử vong. Trước đó, chiều 9-10, tại ngã tư quốc lộ 13 giao với đường Tôn Đức Thắng và đường Hùng Vương (xã Lộc Ninh, tỉnh Đồng Nai), tài xế B.T.G. (38 tuổi, ngụ tỉnh Tây Ninh) điều khiển xe đầu kéo va chạm với xe máy biển số 93F1-154.10 do bà B.T.G. (53 tuổi, ngụ tỉnh Đồng Nai) cầm lái vượt lên rẽ trái trước đầu xe đầu kéo, khiến bà G. tử vong tại chỗ.

Nguyên nhân sâu xa của “căn bệnh” này là sự kết hợp giữa thiếu kiên nhẫn và tâm lý đám đông. Nhiều người chấp nhận mạo hiểm đi ngược chiều hàng trăm mét để tránh kẹt xe hoặc không muốn vòng lại đúng luật. Khi một người vi phạm, những người khác lập tức “học theo”, tạo thành một dòng xe nối đuôi nhau, đẩy người đi đúng luật vào thế bị động. Những hành vi này không chỉ phá vỡ trật tự giao thông mà còn khiến lực lượng chức năng phải liên tục "căng mình" tuần tra, xử lý.

Trước thực trạng các hành vi đi ngược chiều và lấn làn giao thông diễn ra phổ biến và gây ra nhiều vụ tai nạn, lực lượng chức năng tỉnh Đồng Nai đã và đang triển khai một loạt các giải pháp đồng bộ, mạnh tay nhằm lập lại trật tự và xây dựng văn hóa lái xe văn minh. Đây là một nhiệm vụ thường xuyên, đòi hỏi kết hợp giữa sự kiên quyết của pháp luật, ứng dụng công nghệ hiện đại và ý thức tự giác từ cộng đồng.

Nghị định số 168/2024/NĐ-CP, ngày 26-12-2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe, mức phạt tiền đối với hành vi đi ngược chiều tùy thuộc vào loại phương tiện và tình huống cụ thể. Đối với xe máy, mức phạt từ 4-6 triệu đồng (không gây tai nạn) và từ 10-14 triệu đồng (gây tai nạn). Đối với ô tô, mức phạt từ 18-20 triệu đồng (không gây tai nạn) và từ 20-22 triệu đồng (gây tai nạn). Riêng đi ngược chiều trên đường cao tốc có thể bị phạt từ 30-40 triệu đồng.

Xử lý kiên quyết tại các “điểm nóng”

Đại úy Nguyễn Văn Lịch, cán bộ Trạm Cảnh sát giao thông Suối Tre (Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Đồng Nai) cho hay: Thời gian qua, lực lượng cảnh sát giao thông đã tăng cường các đợt cao điểm tuần tra, chốt chặn tại các khu vực thường xuất hiện tình trạng chạy lấn làn, ngược chiều (nhất là ở tuyến đường kết nối các khu công nghiệp) trong khung giờ cao điểm. Việc xử lý tại chỗ, kiên quyết lập biên bản đã tạo ra sức răn đe với người vi phạm.

Không chỉ vậy, lực lượng cảnh sát giao thông ứng dụng công nghệ giám sát giao thông đang phát huy hiệu quả trong việc xử lý vi phạm. Hệ thống camera thông minh được lắp đặt tại các nút giao trọng điểm, nâng cao khả năng phát hiện và tiến hành xử “phạt nguội”. Điều này buộc người tham gia giao thông tự giác chấp hành, hình thành thói quen tuân thủ các quy định giao thông kể cả khi di chuyển những đoạn đường ngắn.

Trung tá Lương Phú Tân, Đội trưởng Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 3 (Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Đồng Nai) cho biết: Bên cạnh việc xử phạt nghiêm minh, công tác tuyên truyền và giáo dục cũng được đẩy mạnh. Lực lượng chức năng tuyên truyền an toàn giao thông phối hợp với cơ sở và trường học triển khai nhiều hình thức trực quan. Đặc biệt, tăng cường tuyên truyền tại các khu công nghiệp và chợ đầu mối để nâng cao nhận thức rủi ro cho người dân.

Bên cạnh đó, các ý kiến đề nghị Sở Xây dựng cùng UBND các xã, phường nghiên cứu cải tạo hệ thống biển báo, dải phân cách hợp lý hơn để tránh tình trạng người dân phải đi vòng quá xa mới sang được chiều đường bên kia, từ đó phát sinh tâm lý “đi tắt cho nhanh”. Tại nhiều đoạn đường nguy hiểm, việc thay thế dải phân cách mềm bằng dải phân cách cứng hoặc bổ sung cọc tiêu phản quang có thể là giải pháp kỹ thuật để việc phân làn được chặt chẽ hơn.                              

Đăng Tùng