Các địa phương nỗ lực về đích nông thôn mới

Thời gian qua, tỉnh Ðồng Nai luôn giữ vị trí tốp đầu trong xây dựng nông thôn mới (NTM). Tuy nhiên, Bộ tiêu chí NTM quốc gia giai đoạn 2026-2030 có nhiều chỉ tiêu ban hành mới, một số chỉ tiêu yêu cầu mức độ cao hơn so với giai đoạn trước. Ðây là thách thức không nhỏ cho các địa phương xây dựng NTM trong thời gian tới.

Mô hình sầu riêng ứng dụng công nghệ cao tại xã Phước Sơn. Ảnh: Bình Nguyên

Năm 2026, tỉnh Đồng Nai đặt mục tiêu có 5 xã đạt chuẩn NTM theo bộ tiêu chí mới. Tuy gặp nhiều khó khăn, thách thức nhưng các địa phương đều quyết tâm cao trong hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Nhiều thách thức, khó khăn

Theo bộ tiêu chí giai đoạn 2020-2025, sau sáp nhập, tỉnh Đồng Nai có 67/72 xã đạt chuẩn NTM, chiếm tỷ lệ hơn 93% trên tổng số xã đạt chuẩn NTM. Trong đó có 25 xã đạt chuẩn NTM nâng cao, 8 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu.

Tuy nhiên, Chương trình NTM giai đoạn 2026-2030 có nhiều thay đổi. Căn cứ Bộ tiêu chí NTM quốc gia giai đoạn 2026-2030, tỉnh Đồng Nai đặt mục tiêu có 5 xã đạt chuẩn NTM trong năm 2026 gồm các xã: Xuân Lộc, Dầu Giây, Định Quán, Phú Vinh, Cẩm Mỹ.

Khó khăn cho các địa phương là đến nay, Bộ tiêu chí NTM quốc gia giai đoạn 2026-2030 chỉ ban hành khung tiêu chí và chưa quy định mức đạt chuẩn cụ thể, đồng thời giao cho các bộ, ban, ngành Trung ương ban hành hướng dẫn để các địa phương thực hiện. Đến nay, một số bộ, ngành vẫn đang xây dựng dự thảo hướng dẫn nên địa phương chưa đủ cơ sở pháp lý để ban hành bộ tiêu chí NTM để thực hiện, làm cơ sở để đánh giá hiện trạng và tính toán nguồn lực bố trí thực hiện chương trình giai đoạn 2026-2030 và năm 2026.

Về đích NTM trong năm 2026 là thách thức không nhỏ đối với các địa phương trên vì sau sáp nhập có nhiều thay đổi, biến động. Đặc biệt, nhu cầu của các địa phương đầu tư cho hạ tầng giao thông, đặc biệt là đường giao thông nông thôn lớn. Trong khi đó, nguồn vốn ngân sách hạn chế, việc bố trí còn chậm mà việc huy động nguồn đóng góp của người dân còn khó.

Ông Nguyễn Lê Trường Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Dầu Giây cho biết: Qua rà soát, Dầu Giây đã đạt 4/10 tiêu chí, 37/47 chỉ tiêu. Các tiêu chí chưa đạt gồm: tỷ lệ dùng nước sạch theo quy chuẩn; tỷ lệ chất thải rắn, chất thải chăn nuôi hữu cơ, phụ phẩm nông nghiệp được thu gom, xử lý thành nguyên liệu phân bón; có phương án phù hợp để thoát nước và thu gom, xử lý chất thải rắn tại các khu dân cư nông thôn... Ngoài ra, còn một số tiêu chí chưa đánh giá. Thời gian qua, xã đã nỗ lực rất nhiều trong xử lý chất thải chăn nuôi hữu cơ nhưng khó khăn của địa phương là trên địa bàn xã chưa có doanh nghiệp chế biến chất thải chăn nuôi thành phân bón và việc thu hút doanh nghiệp là rất khó. Phương án phù hợp để thoát nước và thu gom, xử lý chất thải rắn tại các khu dân cư nông thôn trên địa bàn xã đảm bảo theo yêu cầu môi trường là một trong những tiêu chí xã đang nỗ lực thực hiện. Xã mong có cơ chế, chính sách để tiếp tục vận động người dân tham gia thực hiện xã hội hóa để triển khai thực hiện đồng bộ việc nâng cấp các tuyến đường kèm theo hệ thống thoát nước và thu gom, xử lý nước thải. Với những tiêu chí chưa thể đánh giá do chưa có hướng dẫn, mong UBND tỉnh sớm có hướng dẫn để xã triển khai thực hiện.

Ðịa phương chủ động triển khai 

Tuy còn nhiều khó khăn, thách thức nhưng các địa phương phấn đấu đạt xã NTM trong năm 2026 đều quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Cẩm Mỹ Nguyễn Đại Thắng chia sẻ: Qua rà soát, đánh giá, xã Cẩm Mỹ đạt 6/10 tiêu chí và đạt 39/47 chỉ tiêu. Trong đó, có 3 chỉ tiêu chưa đạt và 5 chỉ tiêu chưa đánh giá. Các chỉ tiêu chưa đạt đều là các chỉ tiêu khó như: tốc độ tăng trưởng về thu nhập bình quân đầu người đến thời điểm hiện tại đạt 8%/năm, trong khi chỉ tiêu giao là tăng từ 9-12%. Tiêu chí chưa đánh giá, xã có cụm công nghiệp Long Giao đang trong giai đoạn đấu giá nên chưa đánh giá…

Ngoài ra, một số tiêu chí như có mô hình thôn thông minh, có phương án và thực hiện phương án thoát nước, địa phương chưa đánh giá vì chưa có hướng dẫn cụ thể. Địa phương kiến nghị UBND tỉnh sớm có quyết định ban hành bộ tiêu chí cụ thể đối với từng nhóm xã NTM trong giai đoạn 2026-2030. Mong các sở, ngành có hướng dẫn về mặt hồ sơ, đánh giá để xã tiếp tục hoàn thiện bộ hồ sơ đánh giá về NTM.

Phó Chủ tịch UBND xã Dầu Giây Nguyễn Lê Trường Sơn nhấn mạnh: Dầu Giây đang triển khai thực hiện đồng bộ quy hoạch đô thị. Xã nỗ lực thực hiện phương án thoát nước, thu gom và xử lý chất thải rắn tại các khu dân cư nông thôn trên địa bàn xã đảm bảo theo yêu cầu môi trường. Xã mong có cơ chế, chính sách để tiếp tục vận động người dân tham gia thực hiện xã hội hóa để triển khai thực hiện đồng bộ việc nâng cấp các tuyến đường kèm theo hệ thống thoát nước và thu gom, xử lý nước thải. Với những tiêu chí chưa thể đánh giá do chưa có hướng dẫn, mong UBND tỉnh sớm có hướng dẫn để xã triển khai thực hiện. Giải pháp của xã vừa triển khai thực hiện vừa giao cho từng cơ quan chuyên môn, từng bộ phận quản lý lĩnh vực để rà soát, thực hiện từng tiêu chí chưa đạt. Xã sẽ vừa thực hiện các tiêu chí vừa hoàn thiện hồ sơ các tiêu chí đã đạt, đảm bảo hoàn thiện hồ sơ về xã NTM vào quý III-2026.

Trong 5 xã phấn đấu đạt chuẩn NTM trong năm 2026, đến nay, xã Xuân Lộc đã đạt tất cả chỉ tiêu, tiêu chí theo bộ tiêu chí mới. UBND xã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn thường xuyên rà soát các tiêu chí để bổ sung các hồ sơ liên quan đến tiêu chí NTM. Dự kiến trong quý I-2026, xã Xuân Lộc sẽ trình hồ sơ xã NTM lên UBND tỉnh.

Bình Nguyên