Hoạt động Đội ở Đồng Nai : Được, nhưng còn nhiều vấn đề phải bàn...

Vài năm trở lại đây, phong trào hoạt động Đội trong trường học ở Đồng Nai được đánh giá có nhiều mặt khởi sắc. Các mô hình giúp nhau học tập như: truy bài đầu giờ, hoa điểm 10, đôi bạn cùng tiến... đã góp phần không nhỏ giúp chất lượng học tập của các em ngày được nâng cao. Tuy nhiên, về chiều sâu của hoạt động Đội, còn nhiều vấn đề phải bàn.

Hoạt động Đội cần được mở rộng và đi vào chiều sâu.

Vài năm trở lại đây, phong trào hoạt động Đội trong trường học ở Đồng Nai được đánh giá có nhiều mặt khởi sắc. Các mô hình giúp nhau học tập như: truy bài đầu giờ, hoa điểm 10, đôi bạn cùng tiến... đã góp phần không nhỏ giúp chất lượng học tập của các em ngày được nâng cao. Tuy nhiên, về chiều sâu của hoạt động Đội, còn nhiều vấn đề phải bàn.

Theo cơ cấu hiện nay, mỗi trường tiểu học, trung học cơ sở (THCS) ngoài tổng phụ trách Đội ra thì không còn có ai phụ giúp. Cho nên tổng phụ trách Đội không tài nào tổ chức hết các hoạt động giáo dục, tuyên truyền cũng như tổ chức các buổi sinh hoạt, vui chơi cho toàn trường thường là gồm vài chục lớp học với trên dưới 1.000 học sinh. Đó là chưa kể, tổng phụ trách Đội còn phải làm công tác "giữ an ninh trật tự", giải quyết các vụ việc mâu thuẫn trong học sinh... Các đội cờ đỏ là cánh tay nối dài của tổng phụ trách Đội. Nhưng các em cũng chỉ là những học sinh đồng trang lứa với nhau nên khó có thể đứng ra tổ chức sinh hoạt Đội được. Trong bố trí tiết học, các trường chỉ dành cho hoạt động Đội có đúng một giờ đồng hồ nhưng lại còn gộp chung với môn giáo dục công dân. Cho nên hoạt động Đội trở nên thiếu thốn, đơn điệu và thiếu sức hút các em tham gia.

Nói như thế không có nghĩa là hoạt động bề nổi của công tác Đội đã ... chìm. Thực tế, các Hội đồng Đội các huyện, tổng phụ trách Đội các trường học đã tổ chức được nhiều hoạt động đi vào trọng tâm, có tập trung và hiệu quả thiết thực hơn. Mỗi buổi học, nhà trường đều dành 15 phút đầu giờ để các em học sinh truy bài nhau nhằm giúp nhau ý thức học và làm bài tập ở nhà. Phong trào "hoa điểm 10" khuyến khích bằng nhiều phần thưởng đã thu hút các em cố gắng học tập  tốt để đạt nhiều điểm cao. Hay như phong trào "đôi bạn cùng tiến" đã thật sự làm thay đổi chất lượng học tập của nhiều học sinh yếu kém khi được bạn cùng lớp là những học sinh giỏi kèm cặp, giúp đỡ. Công tác giáo dục truyền thống cũng được các Hội đồng Đội, tổng phụ trách Đội quan tâm. Các trường tiểu học, THCS ở huyện Xuân Lộc làm khá tốt công tác này khi tổ chức nhiều chuyến đi cho các đội viên đến tham quan, tìm về những khu căn cứ, di tích lịch sử. Hội đồng Đội huyện Vĩnh Cửu  có sáng kiến giáo dục truyền thống bằng việc tổ chức cho các đội viên tham gia chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, kể chuyện truyền thống. Tuy vậy, có điều đáng buồn là mặc dù có sự quan tâm nhưng hiện nay còn không ít học sinh là đội viên thiếu niên và thậm chí là đoàn viên thanh niên hiểu biết rất mơ  hồ về lịch sử dân tộc. Có không ít học sinh không biết tên của những danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc nổi tiếng của đất nước được chọn đặt tên trường mà các em đang theo học, như: Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Phan Bội Châu, Nguyễn Công Trứ... là ai. Một cán bộ phụ trách công tác Đội của tỉnh cho biết: "Không ít lần Hội đồng Đội đi kiểm tra, có nhiều đội viên không hề biết ngày thành lập Đội là ngày, tháng, năm nào". Một tổng phụ trách Đội của trường tiểu học T. thì nói: "Trong khi đó, tên của các nhân vật phim kiếm hiệp Hong Kong ; những cái tên khó đọc, khó nhớ trong các truyện tranh, truyện thiếu nhi nước ngoài thì các em thuộc vanh vách!". Anh Trần Trọng Thể, Phó chủ tịch Hội đồng Đội tỉnh cho rằng: "Điều đó cho thấy công tác giáo dục truyền thống của một số Hội đồng Đội, các tổng phụ trách Đội, trách nhiệm của giáo viên chủ nhiệm, các trường học chưa được chú trọng lắm. Các em chưa nhận thức, ý thức hết điều đó thì người lớn chúng ta, những người có trách nhiệm phải tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền về truyền thống, lịch sử dân tộc". Và cách làm, theo nhiều tổng phụ trách Đội : Tỉnh đoàn, Hội đồng Đội tỉnh và Sở Giáo dục - đào tạo  cần bàn bạc và có chủ trương thống nhất về mở rộng thêm thời gian cho công tác hoạt động Đội tại các trường học. Tuy nhiên, khi giải quyết được vấn đề này thì còn gặp phải "rào cản" từ phía phụ huynh học sinh. Hiện nay, có không ít phụ huynh chỉ đồng ý cho con mình đến trường học chính khóa hoặc học thêm, nhưng ít bằng lòng để các em đi sinh hoạt Đội ngoài giờ hay vào các ngày nghỉ cuối tuần...

Thực trạng hoạt động Đội ở Đồng Nai hiện nay là trên địa bàn dân cư hầu như không tập hợp các em đội viên để tổ chức những buổi sinh hoạt, vui chơi vào dịp hè hoặc ngoài giờ học tại trường. Nguyên nhân chính là hệ thống các Xã đoàn, Phường đoàn trong tỉnh không cơ cấu cán bộ phụ trách công tác Đội và các địa phương cũng ít quan tâm đến công tác này. Bên cạnh đó, theo giải thích của anh Trần Trọng Thể: "Có một thực tế là vào mùa hè hoặc sau giờ học ở trường, nhiều bậc phụ huynh không muốn và bản thân các em đội viên cũng không thích đến những điểm sinh hoạt Đội ở địa bàn dân cư như một số nơi từng tổ chức mà chỉ đến sinh hoạt tại các trường học hoặc tìm vào các dịch vụ vui chơi, giải trí khác". Như vậy có phải hoạt động Đội ở địa bàn dân cư là không phù hợp? Thực tế không đúng như vậy, bởi vì vẫn có những địa phương khác trong nước tổ chức và duy trì tốt các hoạt động Đội trên từng thôn, ấp, khu phố.

Từ thực tế này, vấn đề đặt ra là Hội đồng Đội của tỉnh, ngành giáo dục cùng các cấp, ngành có liên quan từ tỉnh đến cơ sở cần có những biện pháp nhằm tạo điều kiện cho công tác Đội hoạt động được rộng khắp hơn, từ trong hệ thống trường học đến địa bàn dân cư và thật sự đi vào chiều sâu nhằm góp phần nâng chất lượng học tập của các học sinh, đội viên, đồng thời mở rộng các hoạt động vui chơi, giáo dục truyền thống như mục tiêu của tổ chức Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh đã đề ra.

Phong Vũ