Ngày sức khỏe toàn dân (7-4): Chủ động phòng bệnh vì một Việt Nam khỏe mạnh

Trong nhịp sống hiện đại với nhiều áp lực và nguy cơ bệnh tật ngày càng gia tăng, chăm sóc sức khỏe không còn là câu chuyện “có bệnh mới chữa” mà phải bắt đầu từ ý thức phòng ngừa chủ động.

Nhân viên Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đồng Nai tiêm vaccine phòng bệnh cho trẻ nhỏ. Ảnh: Hạnh Dung

Thực tế cho thấy, phòng bệnh hiệu quả không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mà còn giúp tiết kiệm nhiều thời gian, chi phí, công sức so với việc phải chữa bệnh.

Phòng bệnh từ sớm, từ xa

Bác sĩ chuyên khoa II Lưu Văn Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai cho biết: Nhiều bệnh lý nguy hiểm như: tim mạch, đái tháo đường, ung thư hay các bệnh truyền nhiễm phổ biến hiện nay có thể được kiểm soát hoặc giảm nguy cơ nếu người dân chủ động phòng ngừa từ sớm.

Chẳng hạn, với những bệnh như: lao, sởi, thủy đậu, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm não Nhật Bản, viêm não mô cầu, cúm, dại, sốt xuất huyết… hay ung thư cổ tử cung hiện đã có vaccine phòng bệnh. Người dân có thể dễ dàng tiếp cận những loại vaccine phòng bệnh trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng được tổ chức hàng tháng tại các trạm y tế xã, phường. Đối với các loại vaccine nằm ngoài Chương trình Tiêm chủng mở rộng, người dân có thể tiêm tại các bệnh viện hoặc các cơ sở tiêm chủng dịch vụ. Nhờ tỷ lệ tiêm chủng cao và duy trì liên tục trong nhiều năm mà ở Việt Nam nói chung, Đồng Nai nói riêng, nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đã được đẩy lùi, khống chế, thậm chí tiến tới loại trừ trong cộng đồng như: đậu mùa, bại liệt…

Ông Tạ Văn Thắng (ở phường Tân Triều) đã duy trì việc tiêm vaccine phòng bệnh cúm nhiều năm nay. Ông Thắng chia sẻ: “Nhiều người cho rằng cảm cúm là bệnh đơn giản, khi có triệu chứng thì chỉ cần ra nhà thuốc mua mấy liều thuốc uống là khỏi. Nhưng tôi không nghĩ như thế, đặc biệt là sau đại dịch Covid-19. Cảm cúm tuy không quá nặng nhưng mỗi lần bệnh cũng mất cả tuần, ảnh hưởng đến sức khỏe, sinh hoạt và công việc. Từ ngày tiêm vaccine phòng bệnh cúm, tôi thấy ít bị cúm vặt và không phải dùng thuốc kháng sinh như trước nữa”.

Còn vợ chồng anh Hoàng Hồng Quân (ở phường Tam Hiệp) thì chưa bỏ lỡ lịch tiêm vaccine phòng bệnh nào của 2 con gái. Anh Quân cho hay: “Vợ chồng tôi mua các gói tiêm chủng tại Trung tâm VNVC Đồng Nai. Mỗi khi đến ngày tiêm, trung tâm sẽ nhắn tin nhắc lịch và vợ chồng tôi đưa các cháu đến tiêm. Chúng tôi mong rằng tiêm chủng đầy đủ sẽ giúp các con lớn lên khỏe mạnh”.

Tại Lễ mít-tinh phát động Ngày sức khỏe toàn dân năm 2026 được tổ chức tại Hà Nội ngày 5-4, Bộ trưởng Bộ Y tế ĐÀO HỒNG LAN mong muốn mỗi người dân thực hiện ngay 3 hành động thiết thực sau: Hãy dành thời gian quan tâm nhiều hơn cho việc chăm sóc sức khỏe của bản thân, trang bị kiến thức, chủ động phòng bệnh, thường xuyên tập luyện thể dục thể thao. Thực hành lối sống khoa học, văn minh, dinh dưỡng hợp lý, bảo vệ môi trường sống xung quanh để tạo không gian sống xanh, sạch, đẹp. Chủ động khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc bệnh tật.

Quan tâm khám sức khỏe định kỳ

Theo thống kê của Bộ Y tế, tuổi thọ trung bình của người Việt hiện khá cao với 74,7 tuổi nhưng số năm sống chung với bệnh tật cũng nhiều (trung bình khoảng 10 năm). Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên. Đó là: chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý, thiếu vi chất; gia tăng các bệnh không lây nhiễm do hút thuốc lá, uống rượu bia nhiều, ăn nhiều muối, ăn ít rau xanh, trái cây; lười vận động…

Bác sĩ chuyên khoa II Đặng Hà Hữu Phước, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai cho biết: Thời gian qua, bệnh viện ghi nhận số lượng bệnh nhân bị các bệnh không lây nhiễm như: đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận mạn, đái tháo đường, cao huyết áp… ngày càng tăng và trẻ hóa. Nhiều người không có thói quen đi khám sức khỏe định kỳ, chỉ đến khi cơ thể “lên tiếng” chịu không nổi mới đến bệnh viện. Khi đó, tình trạng bệnh đã nặng, việc điều trị khó khăn, kéo dài, tốn kém chi phí.

“Khám sức khỏe tổng quát mỗi 6-12 tháng/lần sẽ giúp bác sĩ đánh giá tình trạng cơ thể, phát hiện sớm bệnh lý khi chưa có triệu chứng. Tùy độ tuổi, giới tính và nhu cầu, nội dung khám có thể khác nhau nhưng thường bao gồm: đo huyết áp, khám tổng quát tim, phổi, bụng, thần kinh, tai mũi họng, răng hàm mặt, xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, chẩn đoán hình ảnh, đo điện tim…, khám chuyên sâu (nếu có yêu cầu). Từ những kết quả trên, người dân có thể biết mình có bệnh hay không, phòng bệnh bằng cách nào, điều chỉnh lối sống, sinh hoạt sao cho phù hợp” - bác sĩ Đặng Hà Hữu Phước lưu ý.

Chị Phạm Thu Hằng (ở phường Trảng Dài) cho hay: Gia đình chị có mẹ ruột từng bị ung thư vú nên chị rất quan tâm đến việc tầm soát sức khỏe định kỳ. Mỗi năm chị đều đến bệnh viện để khám sức khỏe, chụp nhũ ảnh, siêu âm vú. Ngoài ra, chị còn thực hiện xét nghiệm máu, chụp X-Quang, siêu âm tim...

“Chi phí mỗi lần khám tổng quát khoảng trên dưới 2 triệu đồng nhưng đổi lại tôi cảm thấy an tâm hơn về sức khỏe của mình” - chị Hằng bộc bạch.

Nghị quyết số 72-NQ/TW, ngày 9-9-2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân nêu rõ: Sức khỏe là vốn quý nhất của con người, là nền tảng quan trọng nhất cho hạnh phúc của mọi người, cho sự tồn vong của dân tộc và sự phát triển thịnh vượng, bền vững của đất nước. Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là mục tiêu, là động lực, là nhiệm vụ chính trị hàng đầu, giữ vị trí ưu tiên trong các chiến lược, chính sách phát triển; là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và mọi người dân.

Vì vậy, từ năm 2026, người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần. Đến năm 2030, người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình. Tất cả vì một Việt Nam khỏe mạnh.        

Hạnh Dung