Truyền cảm hứng nghiên cứu khoa học trong sinh viên

Khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển đã và đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với sinh viên. Sinh viên không chỉ vững chuyên môn mà còn phải có tư duy khoa học, năng lực nghiên cứu, khả năng đổi mới sáng tạo, sử dụng hiệu quả công nghệ số và AI, thích ứng linh hoạt với biến đổi nhanh chóng của thực tiễn.

Sinh viên Trường cao đẳng Miền Đông (phường Bình Phước) chia nhóm thảo luận tại Trại Nghiên cứu khoa học (trạm 1). Ảnh: Nga Sơn

Phó Bí thư Tỉnh đoàn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Sinh viên tỉnh Đồng Nai Nguyễn Trần Phương Hà khẳng định: Nghiên cứu khoa học (NCKH) không chỉ là hoạt động mang tính bổ trợ mà còn trở thành trụ cột quan trọng  giúp sinh viên rèn luyện tư duy, hình thành phương pháp làm việc khoa học, nâng cao khả năng cạnh tranh trong thị trường lao động hiện nay.

Dẫn dắt sinh viên đến với nghiên cứu khoa học

Chị Nguyễn Trần Phương Hà cho biết: NCKH trong sinh viên là hoạt động mang lại nhiều giá trị, giúp sinh viên củng cố và mở rộng kiến thức; nâng cao tư duy phản biện, khả năng phân tích; rèn luyện kỹ năng nghiên cứu, làm việc khoa học; phát triển kỹ năng mềm: làm việc nhóm, quản lý thời gian, giao tiếp, thuyết trình… Bên cạnh đó, Đại hội Đại biểu Hội Sinh viên tỉnh Đồng Nai lần thứ IV, nhiệm kỳ 2023-2028 đã xác định 6 đề án trọng tâm tập trung thực hiện trong nhiệm kỳ. Trong đó, Đề án Nâng cao năng lực NCKH cho sinh viên là một trong những nội dung được Hội Sinh viên tỉnh đẩy mạnh triển khai. Trong những năm qua, Hội Sinh viên tỉnh đã có nhiều nỗ lực trong việc tạo không gian học thuật, dẫn dắt sinh viên đến với NCKH. Trong đó, Trại NCKH dành cho sinh viên là điểm nhấn. Hoạt động này lần đầu tiên được tổ chức vào năm 2024.

Năm nay, trên cơ sở cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Tỉnh đoàn, Hội Sinh viên tỉnh tiếp tục tổ chức Trại NCKH dành cho sinh viên. So với lần tổ chức đầu tiên vào năm 2024, Trại NCKH năm nay có những điểm mới. Thay vì tổ chức tập trung ở một điểm, năm nay, Tỉnh đoàn, Hội Sinh viên tỉnh tổ chức Trại NCKH ở 3 trạm: phường Bình Phước, xã Long Phước và xã Dầu Giây, tạo điều kiện để đông đảo sinh viên tham gia.

Chị Đào Thị Như Hiền, sinh viên năm 2, Khoa Kinh tế, Trường cao đẳng Miền Đông (phường Bình Phước) cho biết: Đây là lần đầu tiên chị được tham gia Trại NCKH dành cho sinh viên và chị đã thu hoạch được nhiều điều bổ ích. Trước hết, chị có cơ hội được gặp gỡ, giao lưu với thầy cô, bạn bè. Trao đổi của báo cáo viên đã giúp chị hiểu thêm về tầm quan trọng của những kỹ năng mềm khi ra trường, tham gia vào thị trường lao động. Bên cạnh đó, chị đã được khai mở tư duy nghiên cứu, cách tìm kiếm đề tài NCKH trong quá trình học tập, cuộc sống. Chị cũng nắm bắt được quy trình thực hiện đề tài NCKH, từ khâu xác định đề tài cho đến khi hoàn thiện đề tài NCKH…

Chị Võ Thị Hiếu, giảng viên Khoa Kinh tế kiêm nhiệm Phó Bí thư Đoàn Trường cao đẳng Miền Đông cho hay: Ban Giám hiệu nhà trường mong muốn đẩy mạnh hoạt động NCKH trong sinh viên. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khách quan, hoạt động này ở trường chưa thật sự mạnh. Vì vậy, Trại NCKH do Tỉnh đoàn, Hội Sinh viên tỉnh tổ chức đã đem đến cho sinh viên của trường cơ hội tiếp cận với kiến thức cơ bản liên quan đến NCKH. Đây sẽ là tiền đề để hình thành tư duy NCKH trong sinh viên.

Định hướng sinh viên nghiên cứu khoa học trong thời đại số

Thạc sĩ Nguyễn Vũ Huy Hoàng, Phó Viện trưởng Viện Khoa học công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo, Trưởng bộ môn Kinh tế FPT Polytechnic Đồng Nai cho biết: Đây là năm thứ 2 Trại NCKH được tổ chức và anh có 2 năm gắn bó với hoạt động này. Ở lần tổ chức đầu tiên, Trại NCKH ngoài dành cho sinh viên còn có thêm giảng viên trẻ nên anh tham gia với vai trò trại sinh. Năm nay, anh tham gia Trại NCKH với vai trò là báo cáo viên của trại.

Theo anh Hoàng, so với năm trước, Trại NCKH năm nay không có giảng viên trẻ tham gia. Việc tổ chức Trại NCKH tại 3 trạm đã tạo điều kiện để đông đảo sinh viên tham gia. Bên cạnh đối tượng sinh viên tại các trường đại học, Trại NCKH năm nay có thêm sinh viên ở các trường cao đẳng nghề. Vì vậy, với vai trò báo cáo viên, anh Hoàng đã lựa chọn phương pháp truyền đạt sao cho cụ thể, sát với ngành nghề mà sinh viên đang theo học giúp sinh viên hình dung được NCKH không phải là vấn đề quá cao siêu mà thực chất chính là quá trình tìm ra những hiểu biết mới, phát hiện bản chất, quy luật của sự vật, hiện tượng, đề xuất giải pháp giải quyết vấn đề đang tồn tại trong cuộc sống…

Bên cạnh Trại NCKH, cách đây hơn 2 tháng, Tỉnh đoàn, Hội Sinh viên tỉnh Đồng Nai đã tổ chức Chương trình talkshow Đồng hành cùng sinh viên trong NCKH. Tại đây, sinh viên đã nghe báo cáo viên, sinh viên chia sẻ kinh nghiệm NCKH; những trải nghiệm, bài học có được từ Trại NCKH do Tỉnh đoàn, Hội Sinh viên tỉnh tổ chức.

Không chỉ trang bị cho sinh viên kiến thức, kỹ năng cơ bản về NCKH, Trại NCKH dành cho sinh viên năm nay còn có các chuyên đề liên quan đến quy trình NCKH thời đại chuyển đổi số, AI và các công cụ hỗ trợ; trình bày trực quan hóa kết quả NCKH… Những chuyên đề này giúp trại sinh nhận diện quy trình NCKH trong bối cảnh chuyển đổi số, AI; biết cách sử dụng một số công cụ công nghệ số, AI trong việc tìm kiếm tài liệu, xử lý, trực quan hóa dữ liệu và trình bày kết quả nghiên cứu.

Từng tham gia NCKH nhưng với anh Vương Văn Huy, sinh viên năm 3, Khoa Kinh tế - Quản trị - Luật, Trường đại học Công nghệ Miền Đông, Trại NCKH vẫn có sức hút. Anh Huy cho hay: Trại NCKH rất bổ ích, giúp anh nâng cao kiến thức, biết cách triển khai một đề tài NCKH hoàn chỉnh và đặc biệt biết cách tìm kiếm các dữ liệu chuyên sâu, uy tín, chất lượng; biết cách sử dụng AI nhằm nâng cao hiệu quả NCKH… “Tôi hy vọng, lần tổ chức tiếp theo, Ban Tổ chức tổ chức Trại NCKH dài hơi hơn, tạo cơ hội để sinh viên thực hành nghiên cứu và trình bày đề tài nghiên cứu, để sinh viên có cơ hội vừa học vừa hành” - anh Huy nói.

Trại NCKH không chỉ giúp sinh viên nắm được kiến thức, kỹ năng, quy trình nghiên cứu mà còn góp phần truyền cảm hứng để sinh viên có thêm động lực vượt qua giới hạn bản thân, chủ động học tập, tích cực NCKH, góp phần xây dựng cộng đồng người trẻ năng động, sáng tạo, giàu khát vọng cống hiến cho xã hội.

Nga Sơn