Bước tiến mới trong đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở Đồng Nai

Điển hình trong năm 2025 là nỗ lực đảm bảo nhà ở tạo dựng nơi an cư lâu dài cho đồng bào thông qua các kênh huy động nguồn lực khác nhau. Riêng thực hiện chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát của Chính phủ, tỉnh Đồng Nai đã hoàn thành vượt tiến độ kế hoạch đề ra, trong đó có 195 hộ DTTS nghèo, cận nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ 118 căn xây mới, 77 căn sửa chữa; đầu tư 65 công trình thiết yếu cơ sở hạ tầng về đường, điện, trạm y tế, nhà văn hóa, trường học vùng đồng bào DTTS và miền núi; duy tu bảo dưỡng các công trình giao thông nông thôn và nhiều sự hỗ trợ khác.

Cơ sở vật chất đáp ứng nhu cầu văn hóa và sinh hoạt tín ngưỡng của đồng bào các DTTS. Hầu hết các thôn, ấp đều có câu lạc bộ, đội, nhóm sinh hoạt văn hóa, văn nghệ dân gian và được duy trì khá thường xuyên, có chất lượng, ước đạt trên 90%. Các lễ hội, nghề truyền thống tiếp tục được phục dựng, bảo tồn phát huy giá trị di sản tích hợp với phát triển du lịch cộng đồng. Đến nay, toàn tỉnh có 152 lễ hội truyền thống của các DTTS. Các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể thao lan tỏa mạnh mẽ, làm phong phú tinh thần đời sống mới ở cơ sở.

Anh Trương Quốc Thương, dân tộc Dao, ở xã Thanh Sơn, cho biết: “Nghị quyết Đảng bộ tỉnh đã đưa vào nhiều nội dung quan tâm đến đồng bào DTTS vùng sâu, xa để phát triển kinh tế - xã hội. Sau Đại hội Đảng bộ tỉnh và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, sự quan tâm của Đảng bộ, chính quyền địa phương về các chính sách đối với đồng bào DTTS có nhiều chuyển biến tích cực. Xã Thanh Sơn giờ có nhà văn hóa dành riêng cho đồng bào dân tộc Dao, tổ chức lễ hội truyền thống và nhiều hoạt động phong trào để gắn kết đồng bào với nhau, tôi rất vui mừng”.

Hài lòng với kết quả đem lại sau hơn nửa năm vận hành bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ông Hoàng Văn Ngò, dân tộc Nùng, ở xã Trảng Bom, chia sẻ: “Cán bộ rất nhiệt tình chỉ dẫn cho đồng bào DTTS chúng tôi nắm bắt được quy định pháp luật và chính sách của Nhà nước. Cùng với thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh mở rộng đường sá, chăm lo đời sống ấm no cho nhân dân, bảo đảm thuận lợi cho người dân đi lại. Tôi mong muốn lãnh đạo cấp ủy, chính quyền tăng cường động viên, hỗ trợ đồng bào DTTS phát triển kinh tế hơn nữa”.

Đồng bào dân tộc thiểu số ở Đồng Nai hạnh phúc tiếp nối, lan tỏa di sản văn hóa dân tộc mình. Ảnh: Tiến Dũng

Phấn khởi trước sự đổi mới, vươn lên không ngừng của đất nước, quê hương, sự quan tâm, tạo điều kiện của cấp ủy, chính quyền các cấp, đồng bào DTTS toàn tỉnh tin tưởng, chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; chung tay tham gia các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nông thôn mới, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại vùng đồng bào DTTS tiếp tục được giữ vững, khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng củng cố, tăng cường.

Kết quả này có phần đóng góp tích cực của đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng nhiệt thành đi đầu, trở thành cầu nối “ý Đảng - lòng dân”, gắn kết cộng đồng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên địa bàn. Năm 2025, tỉnh đã tổ chức thành công hội nghị biểu dương điển hình tiên tiến trong đồng bào DTTS tỉnh Đồng Nai, trao tặng bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh cho 35 cá nhân và giấy khen của Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo cho 123 cá nhân. Tỉnh cũng tổ chức lễ tuyên dương giáo viên, học sinh, sinh viên DTTS tỉnh năm 2025, trao tặng bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh cho 38 cá nhân và giấy khen của Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo cho 77 cá nhân. Đồng thời, tổ chức hội nghị tuyên dương 50 hộ gia đình tiêu biểu trong đồng bào DTTS…

Đề cao trách nhiệm vì mục tiêu phát triển bền vững

Tại các kỳ họp trong cuối năm 2025, HĐND tỉnh Đồng Nai đã quyết nghị ban hành các nghị quyết có ý nghĩa cấp bách, lâu dài, đó là: Quy định về chính sách hỗ trợ cho người DTTS thường trú trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đang học tập trung thuộc hệ cao đẳng, đại học và sau đại học tại các đại học, trường đại học, học viện, trường cao đẳng trong hệ thống giáo dục quốc dân; Quy định chính sách về đất đai đối với đồng bào DTTS sinh sống trên địa bàn tỉnh Đồng Nai; Quy định mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho một số đối tượng trên địa bàn tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2026-2030; Quy định chế độ hỗ trợ đối với người có uy tín trong đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh Đồng Nai... Phạm vi điều chỉnh đối tượng rộng hơn, mức áp dụng tốt hơn dành cho đồng bào DTTS. Điểm mới là Đồng Nai đi đầu cả nước hoàn thiện, thông qua nghị quyết liên quan danh mục áp dụng tập quán hôn nhân và gia đình của cộng đồng các DTTS.

Một tiết mục đặc sắc trong chương trình nghệ thuật thời trang thổ cẩm Ngày mới trên sóc Bom Bo tôn vinh nét đẹp của nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số. Ảnh: Tiến Dũng

“Sản phẩm nghị quyết có được số lượng là tốt, vấn đề rất quan trọng là tổ chức thực hiện nghị quyết. UBND tỉnh cần chỉ đạo ngay các cơ quan chuyên môn sớm cụ thể hóa nghị quyết của HĐND tỉnh triển khai từ cấp tỉnh đến cấp xã. Các ban chuyên trách HĐND cũng phải xây dựng chương trình kế hoạch giám sát toàn diện các nghị quyết đã được HĐND tỉnh ban hành. Quá trình tổ chức thực hiện phải tính toán yếu tố nguồn lực về con người, tài chính và đặc biệt phải kịp thời phát hiện khó khăn, vướng mắc để điều chỉnh ngay nội dung nghị quyết, nếu không sẽ ảnh hưởng tới đời sống và niềm tin của nhân dân” - ông Điểu Điều đề nghị.

Nhà dài S'tiêng tại Khu Bảo tồn văn hóa dân tộc S'tiêng sóc Bom Bo, tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Tiến Dũng

Cũng theo Trưởng ban Dân tộc HĐND tỉnh Đồng Nai, địa bàn tỉnh có nhiều đồng bào DTTS, trong các nghị quyết quan trọng của năm 2026 cũng như 5 năm 2026-2030, qua thẩm tra, Ban Dân tộc đã đề nghị UBND tỉnh đưa vào Nghị quyết thực hiện Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn 2035 theo Nghị quyết của Chính phủ và tỉnh sẽ xây dựng và triển khai thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia đối với phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2035 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Chính quyền tỉnh Đồng Nai kiến nghị Trung ương tiếp tục bố trí nguồn vốn ổn định, kịp thời cho các chương trình, chính sách dân tộc, nhất là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS giai đoạn 2026-2030. Tăng nguồn vốn hỗ trợ nhà ở, đất ở, sinh kế, ưu tiên hộ nghèo, cận nghèo, hộ thiếu đất ở; đầu tư, nâng cấp hạ tầng thiết yếu (điện, đường, nước sạch, trường học, nhà văn hóa); tăng cường chính sách đào tạo nghề, tư vấn việc làm, hỗ trợ tín dụng ưu đãi, chuyển giao khoa học kỹ thuật, liên kết tiêu thụ sản phẩm cho đồng bào DTTS.