Giáo dục truyền thống văn hóa qua trải nghiệm Tết cổ truyền trong trường học

Thời điểm gần Tết Nguyên đán là dịp mà các trường học từ bậc mầm non đến THPT tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm, văn hóa, văn nghệ liên quan đến Tết cổ truyền dân tộc cho học sinh tham gia. Những hoạt động này không chỉ giúp học sinh được “xả stress” sau đợt thi học kỳ 1, có cơ hội trải nghiệm, sáng tạo mà còn góp phần quan trọng giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc, giữ hồn Tết Việt trong thế hệ trẻ.

Tại các trường mầm non, Tết được “kể” bằng hình ảnh, màu sắc và những trải nghiệm giản dị. Đó là những cành mai vàng, đào thắm, bánh chưng, bánh tét, mâm ngũ quả được trang trí từ trong các góc lớp đến sân trường. Đó là những bài thơ, bài hát, điệu múa về mùa xuân, về Tết; những câu chúc Tết ông bà, cha mẹ… mà cô giáo tận tình dạy bảo, hướng dẫn cho các “mầm non”. Những ngày giáp Tết, trường mầm non nào cũng tổ chức Lễ hội Mùa xuân với nhiều hoạt động văn nghệ, trò chơi dân gian cho học sinh. Nhiều trường còn khuyến khích phụ huynh tham gia, tạo nên không khí rộn ràng cho mùa xuân mới. Thông qua các hoạt động này, trẻ nhỏ bước đầu hình thành nhận thức về Tết cổ truyền - ngày đoàn viên, yêu thương và sẻ chia.

Ở bậc tiểu học, các hoạt động giáo dục về Tết được mở rộng với nhiều hình thức phong phú hơn. Nhiều trường tổ chức “Ngày hội Tết quê em”, tái hiện không gian chợ Tết, có các gian hàng thư pháp, trò chơi dân gian. Không ít trường học ở Đồng Nai còn mang không gian gốm Biên Hòa vào trường học. Qua đó, học sinh không chỉ hiểu về phong tục Tết cổ truyền của dân tộc mà còn biết thêm về nghề làm gốm truyền thống và thương hiệu gốm Biên Hòa nổi tiếng của Đồng Nai.

Ở bậc THCS và THPT, việc giáo dục truyền thống Tết cổ truyền được lồng ghép linh hoạt vào các môn học và hoạt động ngoại khóa. Nhiều trường tổ chức hoạt động trang trí Tết, hội thi gói bánh chưng, sân khấu hóa các phong tục ngày Tết… Những hoạt động này đã tạo điều kiện để học sinh phát huy khả năng sáng tạo, làm việc nhóm và kỹ năng thuyết trình.

Điểm đáng chú ý là các hoạt động giáo dục Tết ngày càng gắn với tinh thần sẻ chia, trách nhiệm cộng đồng. Các trường học trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đều vận động mạnh thường quân và các hoạt động gây quỹ khác nhằm quyên góp quà Tết tặng học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Những món quà Tết không chỉ giúp học sinh có hoàn cảnh khó khăn được đón cái Tết đủ đầy hơn mà còn giáo dục toàn thể học sinh về lòng nhân ái, tinh thần tương thân, tương ái, sẻ chia với những hoàn cảnh kém may mắn.

Trong bối cảnh hội nhập và sự tác động mạnh mẽ của công nghệ, việc giáo dục truyền thống văn hóa trong trường học có ý nghĩa rất quan trọng. Nhà trường không chỉ là nơi truyền thụ tri thức mà còn là môi trường nuôi dưỡng nhân cách, trao truyền bản sắc văn hóa cho thế hệ trẻ. Những hoạt động trải nghiệm về Tết cổ truyền chính là cách làm hiệu quả giúp học sinh hiểu và yêu hơn những giá trị văn hóa của dân tộc, từ đó hình thành ý thức giữ gìn, phát huy nét văn hóa cổ truyền trong đời sống hiện đại.     

Hải Yến