Cảnh giác chiêu lừa cập nhật VssID, “hỗ trợ” bảo hiểm xã hội

Thời điểm gần đến Tết Nguyên đán, nhu cầu chi tiêu, giao dịch tài chính và đi lại của người dân tăng mạnh. Lợi dụng tâm lý mong chờ các khoản hỗ trợ của một số người dân, nhiều đối tượng đã tung ra hàng loạt chiêu trò mạo danh cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH), cán bộ chính quyền để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và thông tin cá nhân.

Người dân liên hệ giải quyết các chế độ bảo hiểm tại Bộ phận Một cửa Bảo hiểm xã hội tỉnh. Ảnh: Kim Liễu

BHXH Việt Nam khuyến cáo người dân cần hết sức tỉnh táo, chủ động nhận diện và phòng tránh các thủ đoạn ngày càng tinh vi này.

Mạo danh cán bộ hỗ trợ

Theo BHXH Việt Nam, những tháng cuối năm, nhất là giai đoạn cận Tết, các hành vi lừa đảo liên quan đến lĩnh vực tài chính, an sinh xã hội có xu hướng gia tăng, với thủ đoạn ngày càng phức tạp. Trong đó, phổ biến nhất là các chiêu mạo danh chính sách hỗ trợ của Nhà nước hoặc yêu cầu người dân cập nhật thông tin trên ứng dụng VssID - BHXH số.

Các đối tượng lừa đảo thường giả danh cán bộ xã, phường, nhân viên cơ quan BHXH, thậm chí tự xưng là người của ngành lao động - thương binh và xã hội để gọi điện, nhắn tin cho người dân. Nội dung cuộc gọi, tin nhắn thường xoay quanh thông báo chi trả tiền hỗ trợ Tết, hỗ trợ từ quỹ bảo hiểm thất nghiệp, hoàn trả tiền đóng thừa hoặc cập nhật dữ liệu để tiếp tục được hưởng quyền lợi BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT).

Đánh trúng tâm lý mong muốn nhận tiền nhanh, nhận hỗ trợ đúng dịp cuối năm, các đối tượng lừa đảo yêu cầu người dân cung cấp mã OTP, số căn cước công dân, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc truy cập vào các đường link lạ để “xác nhận hồ sơ”, “cập nhật VssID”. Nhiều website, fanpage giả mạo được thiết kế tinh vi, mô phỏng gần như giống hệt giao diện của trang thông tin điện tử chính thức của BHXH Việt Nam, ngân hàng hoặc cơ quan nhà nước, khiến không ít người mất cảnh giác.

Sau khi người dân làm theo hướng dẫn, kẻ gian nhanh chóng chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng, đánh cắp dữ liệu cá nhân hoặc thực hiện các giao dịch trái phép, gây thiệt hại về tài sản. Đáng lo ngại, nạn nhân của các vụ việc này không chỉ là người lao động mà còn có nhiều người cao tuổi, người ít tiếp cận công nghệ số.

Tại Đồng Nai, thủ đoạn lừa đảo nêu trên từng xảy ra. Phó Giám đốc BHXH cơ sở Xuân Lộc Trần Minh Hiền cho biết: Vừa qua, BHXH cơ sở Xuân Lộc nhận được nhiều phản ánh từ người dân về việc một số đối tượng giả danh cán bộ cơ quan BHXH gọi điện thoại, gửi tin nhắn, đường link giả mạo, kết bạn Zalo, sử dụng logo, hình ảnh của BHXH để tạo lòng tin rồi yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân như: số căn cước công dân, mã số BHXH, số tài khoản ngân hàng… để phục vụ tích hợp thẻ BHYT, chi trả chế độ hưu trí, cập nhật ứng dụng VssID - BHXH số… Có trường hợp đối tượng mạo danh còn phát hành thư mời về việc hỗ trợ BHYT và yêu cầu hộ gia đình phải đăng ký hồ sơ BHYT điện tử, rồi mang giấy tờ tùy thân đến BHXH cơ sở Xuân Lộc để làm việc.

BHXH Việt Nam khẳng định: Mọi chính sách hỗ trợ của Nhà nước, cũng như các thông tin liên quan đến BHXH, BHYT đều được công khai, minh bạch thông qua các kênh chính thống như Cổng thông tin điện tử BHXH Việt Nam (baohiemxahoi.gov.vn), website của chính quyền địa phương và các cơ quan báo chí chính thống.

Chủ động tránh bẫy lừa đảo

Không dừng lại ở các chiêu thức cũ, thời gian gần đây, các đối tượng lừa đảo còn sử dụng công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo (AI), deepfake để tạo ra giọng nói, hình ảnh, video giả mạo cán bộ cơ quan chức năng hoặc lãnh đạo đơn vị. Những cuộc gọi với giọng nói quen thuộc, ngữ điệu giống cán bộ thật càng khiến người dân dễ tin tưởng.

Nội dung lừa đảo thường được “biến hóa” linh hoạt, từ thông báo trúng thưởng, yêu cầu hoàn thiện hồ sơ BHXH, đến mời chào hỗ trợ tài chính, vay tiền online lãi suất thấp, giải ngân nhanh hoặc dịch vụ rút BHXH một lần “trong ngày”. Điểm chung của các chiêu trò này là yêu cầu người dân phải chuyển trước một khoản tiền đặt cọc, phí hồ sơ hoặc phí “xác minh” để được giải quyết.

Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp sau khi chuyển tiền, người dân không thể liên lạc lại với đối tượng, toàn bộ số tiền bị chiếm đoạt. BHXH Việt Nam khuyến cáo người dân tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu đăng nhập VssID, thông tin tài khoản ngân hàng, căn cước công dân cho bất kỳ ai thông qua điện thoại, tin nhắn, email hoặc mạng xã hội khi chưa được xác thực rõ ràng. Người dân không truy cập vào các đường link lạ, không cài đặt ứng dụng từ nguồn không tin cậy ngoài Google Play hoặc App Store.

Bên cạnh đó, cần chủ động theo dõi, cập nhật thông tin từ các kênh chính thức của BHXH Việt Nam, ngân hàng và cơ quan nhà nước; đồng thời chia sẻ, nhắc nhở người thân, đặc biệt là người cao tuổi, nâng cao cảnh giác trước các lời mời chào hấp dẫn bất thường.

Khi phát hiện hoặc nghi ngờ bị lừa đảo, người dân cần nhanh chóng liên hệ với cơ quan công an nơi gần nhất, đường dây nóng của ngân hàng hoặc cơ quan BHXH địa phương để được hỗ trợ kịp thời, hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra.

Kim Liễu