Xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa trong doanh nghiệp: Đôi bên cùng có lợi

Khi xảy ra tranh chấp lao động tập thể thì không chỉ chủ doanh nghiệp, người lao động thiệt thòi, mà xã hội cũng bị ảnh hưởng. Xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa trong doanh nghiệp chính là "chìa khóa" mở ra những thành công trong việc giải quyết các tranh chấp lao động.

Khi xảy ra tranh chấp lao động tập thể thì không chỉ chủ doanh nghiệp, người lao động thiệt thòi, mà xã hội cũng bị ảnh hưởng. Xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa trong doanh nghiệp chính là "chìa khóa" mở ra những thành công trong việc giải quyết các tranh chấp lao động.

* "Nóng" số vụ tranh chấp tập thể

Theo ông Lâm Duy Tín, Phó giám đốc Sở Lao động - thương binh và xã hội (LĐ-TBXH), nếu cả năm 2009, toàn tỉnh chỉ có 48 vụ tranh chấp tập thể (TCTT), thì chỉ trong 9 tháng của năm 2010, số vụ TCTT, đình công đã tăng hơn gấp đôi với 110 vụ. Nguyên nhân  chủ yếu là do doanh nghiệp vi phạm chế độ tiền lương và các chế độ bảo hiểm..., khiến quan hệ lao động nhiều nơi căng thẳng. Qua công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động, Sở LĐ-TBXH đã phát hiện nhiều doanh nghiệp chưa trả đủ tiền làm thêm giờ, làm đêm, không đóng đầy đủ các loại bảo hiểm cho người lao động.

Tạo môi trường lao động thân thiện, người lao động sẽ gắn bó với công ty.

Không ít doanh nghiệp khu vực ngoài quốc doanh ký hợp đồng với người lao động chỉ cao hơn mức lương tối thiểu 50-60 ngàn đồng, dẫn đến thiệt thòi cho người lao động khi mức lương trên hợp đồng lao động chính là cơ sở thực hiện chế độ bảo hiểm, trợ cấp cho người lao động... Một số doanh nghiệp hàng tháng vẫn trích tiền lương của người lao động nhưng lại không nộp cho bảo hiểm xã hội, chây ỳ, thậm chí chiếm đoạt tiền bảo hiểm xã hội của người lao động...

Vừa qua, đã có 9 doanh nghiệp bị Bảo hiểm xã hội kiện ra tòa về vấn đề chây ỳ và chiếm đoạt tiền bảo hiểm của người lao động. Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó chủ tịch Công đoàn Ban quản lý các KCN tỉnh cho biết thêm, ngoài vấn đề "nóng" là tiền lương, đình công, TCTT còn xảy ra do chủ doanh nghiệp và người lao động chưa có cơ chế đối thoại, thiếu tôn trọng, bất đồng ngôn ngữ, cơ chế phối hợp 3 bên chưa đồng bộ, người lao động phải tăng ca quá nhiều.

* Đối thoại tăng, tranh chấp giảm

Để tạo mối quan hệ lao động hài hòa cần xây dựng cơ chế đối thoại giữa "3 bên": chủ doanh nghiệp, tổ chức công đoàn và người lao động. Theo kinh nghiệm của nhiều doanh nghiệp, đây là giải pháp tốt nhất để ngăn ngừa đình công, TCTT, giữ doanh nghiệp ổn định và phát triển.

Anh Nguyễn Quốc Tuấn, Chủ tịch Công đoàn Công ty Kobe En&N chia sẻ những khó khăn của người làm công tác công đoàn tại buổi tọa đàm "Xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong doanh nghiệp".

Công ty Fujitsu Việt Nam với 15 năm có mặt tại Việt Nam nhưng chưa từng xảy ra đình công, TCTT. Ông Lê Đức Vinh, Phó giám đốc nhân sự, Trưởng phòng đào tạo và phát triển của công ty này cho biết: "Một năm sau khi chính thức đi vào hoạt động, công ty đã xây dựng tổ chức công đoàn và thiết lập cơ chế đối thoại. Đến nay, công ty vẫn duy trì đều đặn cơ chế họp đầu giờ từ 5-10 phút để người lao động có thể trực tiếp đề xuất, kiến nghị những gì họ cho là chưa thỏa đáng, hoặc góp ý gián tiếp thông qua những thùng thư góp ý. Tổ chức công đoàn sẽ tập hợp ý kiến của người lao động và đưa ra trong buổi họp định kỳ với ban giám đốc công ty 3 tháng/lần. Nếu vấn đề lớn, gấp, công đoàn có thể đề nghị công ty họp đột xuất. Sau khi hai bên thỏa thuận, kết quả giải quyết được công bố công khai cho người lao động biết". Với phương châm "con người là vốn quý của công ty", "công đoàn là đối tác"..., Fujitsu đang ngày càng ổn định và phát triển trên cơ sở đồng thuận giữa 3 bên.

Cũng đứng trên quan điểm "đối thoại để hiểu biết lẫn nhau", Công ty TNHH điện tử Việt Tường cũng ổn định ngay cả trong giai đoạn khó khăn nhất. Bà Nguyễn Thị Hà, Chủ tịch Công đoàn công ty, cho biết: "Công ty duy trì họp định kỳ: Ban giám đốc với Ban chấp hành Công đoàn 1 tuần/lần; nội bộ Ban chấp hành họp 1 tháng/lần và Ban chấp hành với người lao động 3 tháng/lần nên những thắc mắc, kiến nghị của người lao động đều được giải quyết từ gốc, không làm tích tụ bức xúc, dẫn đến tình trạng "giọt nước làm tràn ly". Ngoài ra, công ty có nhiều chế độ chăm sóc đời sống tinh thần, vật chất cho người lao động, tạo điều kiện làm việc trong môi trường lao động hài hòa. Chính vì thế,  người lao động gắn bó hơn với công ty".

Phương Liễu