Đọc sách- Thú vui tao nhã

Thỉnh thoảng Thoa, giảng viên một trường cao đẳng ở TP.Hồ Chí Minh, lại khoe mới sưu tầm được một số sách mới. Sáng rồi, cô bảo: "Em lại có mấy cuốn sách hay lắm, nhất là cuốn truyện cho con nít này, để đêm đêm rỉ rả cho cu tý nhà em". Nhìn nét mặt tươi như hoa của Thoa, tôi đọc được tình yêu sách nồng nàn không che giấu.

Thỉnh thoảng Thoa, giảng viên một trường cao đẳng ở TP.Hồ Chí Minh, lại khoe mới sưu tầm được một số sách mới. Sáng rồi, cô bảo: "Em lại có mấy cuốn sách hay lắm, nhất là cuốn truyện cho con nít này, để đêm đêm rỉ rả cho cu tý nhà em". Nhìn nét mặt tươi như hoa của Thoa, tôi đọc được tình yêu sách nồng nàn không che giấu.

* Sách – người tình luôn quyến rũ

Trong nhà của Thoa, sách la liệt trên kệ, trong tủ. Nhà không có tủ quần áo nhưng tủ sách thì dựng kín tất cả các khoảng tường. Hết tiền đóng tủ, sách được xếp vào giá và trùm ny-lông trong suốt một cách cẩn thận. Có lần người thợ đến sửa mái nhà hỏi chị: "Anh chị đi làm lấy tiền chỉ để mua sách hay sao mà nhà sách không vậy nè?". Chị cười nhẹ, bảo: "Đấy là sách hai vợ chồng góp nhặt từ thuở còn bé tý, lấy nhau mỗi người tha về tổ ấm một mớ, thành ra một nhà sách. Còn thật ra từ hồi lấy nhau, sách mua về không nhiều, vì phải dành tiền nuôi con nữa...".

Những người nghiên cứu khoa học thì khỏi phải nói, họ luôn thèm sách. Người đọc phổ thông cũng thường có cảm giác khao khát có được những cuốn sách mới để đầu giường, có khi là đọc rỉ rả cả tháng mới xong.

Vì tình yêu với sách mà nhiều người quyết định chia sẻ kho tàng quý giá của mình với mọi người qua loại hình dịch vụ cà phê sách. Yêu sách, thích mua sách... nhưng nếu chỉ mình mình đọc thì phí quá. Và kho tàng ấy được mở ra cho mọi người. Ta sẽ có thể bắt gặp ở Hà Nội - Sài Gòn - Đà Nẵng..., hình ảnh trong không gian tĩnh lặng hoặc tiếng nhạc dịu nhẹ, những người trẻ cúi xuống trang sách với tất cả niềm say mê...

* Sách – một mê cung

Vũ Trung Thành, một "dân chơi" sách còn khá trẻ của Hà Nội tư vấn, sách mới, được bán nhiều nhất ở khu Đinh Lễ, Tràng Tiền, biết mua giảm đến 30-40%. Rẻ nhất là hàng cô Hoa, cạnh hiệu Lâm, rẻ hơn cả hàng trong ngõ, lên gác.

Đúng là như vậy. Sách cũ của Hà Nội, được chọn ra từ những gánh đồng nát, từ những gác xép, xó xỉnh thì tập trung trên phố Đinh Liệt. Vũ Trung Thành cũng cho biết thêm việc chuyển hướng "đầu tư" sang sách cũ trước hết là vì rẻ. "Bộ Tam Quốc" in năm 1987 chỉ 50 ngàn đồng, bằng 1/6 bộ mới in. Đường Ngô Thì Nhậm (Hà Nội) cũng có vài hiệu sách cũ. Nhà số 26 là nhà sách 4 tầng bé tin hin, leo cầu thang mà tưởng đấy là cái chuồng chim. Sách bày ngăn nắp, dễ tìm, giá ghi sẵn bìa sau, 3 tầng trên chẳng ai trông, tùy vào ý thức của khách.

Cách đây khoảng 15 - 20 năm, những hàng sách cũ trên đường Điện Biên Phủ hay Nguyễn Thị Minh Khai, TP.Hồ Chí Minh, được giới sinh viên lui tới thường xuyên. Sách y khoa thời ấy là của quý hiếm nhưng cũng được bán trên những tiệm sách cũ này và cũng thường là hợp túi tiền sinh viên. Có người chịu khó còn tìm vào những "đại lý" giấy vụn trên đường Phạm Văn Hai để mua "sách ký". Những hàng sách cũ giờ vẫn còn tồn tại khá nhiều, chứng tỏ nhu cầu đọc sách "giá rẻ" vẫn không mất đi.

Nhìn chung, những người buôn sách cũ có tiếng đều ham đọc, hiểu biết và thích sưu tầm. Đó là nhận định của Vũ Trung Thành. "Cái hiệu sách cũ nhỏ chừng mấy mét vuông trên đường Thụy Khuê, bán sách cũ từ những năm 70 của thế kỷ trước. Cả hai ông bà chủ đều có dáng dấp của những nhà nho xưa cũ, từ cách đi đứng đến ăn nói giao tiếp. Mua vài lần thành quen, đôi khi được nghe cụ ông kể những chuyện thâm cung bí sử trong làng văn, những số phận, con người...".

Ham đọc mà gặp được người cùng sở thích, cũng có thể kể là một nhân duyên. Hiệu sách vỉa hè trên Hoàng Quốc Việt (Hà Nội), anh bán sách không có vẻ gì của người yêu sách, thích đọc sách. Đọc sách là phải tao nhã cơ, đằng này, tóc tai bờm sờm, ăn mặc lôi thôi. Thế mà bình "Phố nhà binh" chỉ đúng 3 câu, hay hơn ông nhà văn viết mấy trang giới thiệu. Và nhờ những người bán sách như thế mà hiệu sách trở thành một thương hiệu, và người bán, người mua thành bạn tâm giao.

Những người yêu sách ở Biên Hòa thì chọn các siêu thị để tìm đến sách mới nhất nghe giới thiệu trên báo chí. Tuy nhiên, theo nhiều bạn đọc, sách mới ở Biên Hòa thường xuất hiện rất chậm.

* Sách: một phong cách sống

Sau cả giờ đồng hồ ngắm nghía trong nhà sách Hà Nội (đường Nguyễn Thị Minh Khai, TP.Hồ Chí Minh), cô bạn tôi, xách một xách nặng mà vẫn còn thòm thèm: "Em giờ không có cảm giác thèm một đôi giầy cao gót, không có cảm giác ham muốn một cái váy hợp mốt, em chỉ thèm cái cuốn "Cành vàng" trên kia thôi!". Tôi bảo, mua nhiều rồi, để hôm khác. Cô bạn miễn cưỡng bước ra cửa mà mấy lần ngoái lại kệ sách "nhân văn"!

Cũng người có thói quen, cả tháng trời ra tiệm sách đọc ké, đọc hết rồi mới quyết định mua. Những cuốn sách như vậy thường được mua với tất cả sự trân trọng. Một người bạn khác của tôi thì mượn hoặc phô-tô nhờ sách về đọc. Đọc xong thấy ưng ý mới mua (coi như một thái độ ứng xử với bản quyền)!

Nhiều người giờ đã có thói quen cuối tuần rủ nhau: "Đi nhà sách không?", chẳng khác gì các bà, các cô rủ nhau shopping. Người ta đến với sách vì nhiều lẽ, yêu nó theo nhiều cách và tìm thấy ở đó nhiều giá trị khác nhau. Và dù các kênh ti-vi có tràn ngập, dù internet có áp đảo thì sách vẫn có một sức sống dai dẳng, bền bỉ. Thật thú vị khi một sáng mai, bên khung cửa, ta nâng cuốn sách yêu thích mở ra giữa cuộc đời trong trẻo.

Thanh Huyền