Xung quanh quyết định từ nhiệm của HLV Calisto

48 giờ qua, dư luận và những người hâm mộ bóng đá Việt Nam (BĐVN) hết sức ngỡ ngàng trước việc vị HLV trưởng người Bồ Đào Nha Henrique Calisto nhất quyết nói lời chia tay với BĐVN.

48 giờ qua, dư luận và những người hâm mộ bóng đá Việt Nam (BĐVN) hết sức ngỡ ngàng trước việc vị HLV trưởng người Bồ Đào Nha Henrique Calisto nhất quyết nói lời chia tay với BĐVN.

Đây là một thông tin gây sốc thật sự, bởi mới hôm chủ nhật rồi người ta còn thấy ông "Tô", với tư cách HLV trưởng đội tuyển quốc gia và tuyển Olympic, còn ngồi trên khán đài sân Hàng Đẫy theo dõi trận derby thủ đô giữa HPHN và ACB. Tuy nhiên, ít ai biết rằng cùng trong ngày hôm ấy (28-2) ông Calisto đã có cuộc gặp với lãnh đạo VFF đề đạt nguyện vọng chấm dứt hợp đồng trước thời hạn. Các nhà lãnh đạo VFF đã cố gắng dùng mọi lý lẽ để thuyết phục ông Calisto nghĩ lại, nhưng trước sự quyết liệt của vị HLV người Bồ "đây là quyết định cuối cùng của tôi và không ai có thể thay đổi được" -  chiều hôm sau 1-3, VFF buộc phải chính thức loan tin. Giờ đây mọi chuyện chỉ còn là thủ tục kết thúc hợp đồng trước thời hạn, mối lương duyên từng gặp nhiều sóng gió, trắc trở của HLV Calisto với đội tuyển Việt Nam (ĐTVN) coi như đã chính thức kết thúc sau đúng 1 năm của nhiệm kỳ thứ 3 (cuộc "hôn nhân" đầu tiên mang lại chiếc HCĐ Tiger Cup 2002, cuộc "tái hôn" 6 năm sau đó đưa BĐVN lần đầu tiên lên ngôi VĐ AFF Cup 2008 và bản hợp đồng thứ 3 vừa được tái ký vào tháng 3-2010 có thời hạn 3 năm, nhưng chỉ sau đúng 1 năm đã "ly hôn").

Vì sao ông "Tô" có quyết định gây ngỡ ngàng này?

* HLV Calisto đã bị chỉ trích ra sao sau thất bại ở AFF Cup 2010?

Lý do công khai được vị HLV người Bồ đưa ra để xin từ nhiệm là do không chịu nổi sức ép của công luận sau thất bại ĐTVN tại AFF Cup 2010. Cái gọi là "sức ép của công luận" đã được ông "Tô" giải thích rõ hơn, có "địa chỉ" cụ thể hơn trong trả lời phỏng vấn với một tờ báo thân cận vào hôm qua: "Rất nhiều người - đặc biệt là các HLV có tên tuổi - luôn chỉ trích tôi trên mặt báo (mỗi khi ĐTVN hay tuyển Olympic không đạt thành tích như mong muốn - NV). ĐT thắng thì họ nói rằng do cầu thủ chơi tốt hoặc nhờ may mắn hay do đối thủ yếu, còn đội tuyển thua thì trách nhiệm trút hết vào tôi". Trong một tâm sự khác ông cho rằng những chỉ trích ấy là không công bằng khi lên án ông một cách quá gay gắt, thậm chí mang tính miệt thị, xúc phạm.

"Các HLV tên tuổi" chỉ trích Calisto là ai? Giở lại các bài báo sau thất bại không bảo vệ được chức VĐ ĐNA của ĐTVN vào cuối năm ngoái (hẳn rằng sau khi trở lại VN sau Tết ông "Tô" mới được những người bạn VN thông báo và dịch cho, chứ không phải là ông đã đọc những thông tin này khi về Bồ Đào Nha nghỉ phép như ông nói), có 3 chuyên gia nổi tiếng được báo chí dẫn lời nhiều nhất là: chuyên gia, HLV Nguyễn Văn Vinh (nguyên HLV Thể Công, Giám đốc Kỹ thuật CLB HAGL), HLV Trần Văn Phúc (nguyên Phó chủ tịch Hội đồng HLV quốc gia, từng dẫn dắt Hải Phòng, Bình Dương, Thanh Hóa) và HLV Lê Thụy Hải. 2 người đầu là "cây đa cây đề" của BĐVN, còn người sau là "HLV giàu thành tích nhất VN" như ông tự nhận.

Dù ra đi hay ở lại nhưng Calisto (phải) là một HLV để lại dấu ấn đậm nét nhất cho bóng đá Việt Nam.

Nhiều vấn đề được 3 HLV tên tuổi này đề cập, đặt ra; nhưng tựu trung sai lầm lớn nhất của cá nhân HLV trưởng ĐT bị phê phán nhiều nhất và có phần gay gắt, đó là sự chủ quan. Biểu hiện trước hết là việc ĐT đã từ bỏ lối chơi phòng ngự phản công vốn là sở trường và từng đưa VN lên đỉnh thành công 2 năm trước, thay vào đó là triết lý chơi tấn công của Calisto vì "chúng ta là nhà ĐKVĐ nên cần phải đá xứng với tư thế". Chính tư tưởng chủ quan này dẫn đến những sai lầm về chiến thuật, đấu pháp. Cụ thể là thất bại trước Philippines ở vòng bảng khiến ĐTVN phải một mất một còn với Singapore, dẫn đến chấn thương của một loạt trụ cột. Biểu hiện rõ nhất của sự chủ quan, khinh địch là ở trận bán kết lượt đi, trong lúc lực lượng thiếu hụt nghiêm trọng (mất đến 6 trụ cột), HLV Calisto lại muốn chiến thắng ngay trên sân Malaysia, dẫn đến kết quả bị loại ở bán kết. Một chuyên gia kết luận: ĐTVN (mà ở đây ai cũng hiểu là HLV trưởng) "ngây thơ trong chỉ đạo chiến thuật, coi thường đối phương, thi đấu máy móc kiểu "húc đầu vào tường". Cả 3 vị HLV trên cũng đều cho rằng: ĐTVN không có gì thay đổi so với 2 năm trước. Vẫn lối chơi cũ, dù đá với bất kể đội bóng nào và "không có nhiều phương án tấn công, đến khi không ghi được bàn thắng, HLV Calisto lại đổ lỗi cho việc không có tiền đạo" -  ông Lê Thụy Hải chỉ trích.

Ông Calisto cũng bị phê phán là ôm đồm, bao biện, khi trong giai đoạn chuẩn bị cuối cùng quyết định, chỉ hơn 10 ngày trước trận đánh lớn, lại bỏ nhiệm vụ chính cùng ĐTQG để sang Quảng Châu chỉ đạo tuyển Olympic vốn HLV Phan Thanh Hùng đang làm tốt. Chi tiết HLV Calisto không thèm bắt tay HLV Mc Menemy và phê phán Philippines đã "đặt chiếc xe buýt 2 tầng trước khung thành" sau trận thua, cũng được nhắc đến như một hành vi khiếm nhã, không xứng đáng với một HLV trưởng ĐTQG và làm xấu hình ảnh của BĐVN. Cuối cùng, cả 3 vị HLV lão thành đều không thỏa mãn việc HLV Calisto chỉ đứng ra nhận trách nhiệm là xong, mà phải cụ thể đó là trách nhiệm gì và (VFF) phải có hình thức (xử lý). Ông Lê Thụy Hải còn xổ thẳng: "Nếu là HLV Calisto, thì tôi phải xin nghỉ, hoặc lãnh đạo đuổi tôi", bởi: "so mức lương (của ông Calisto), chúng ta hoàn toàn có thể thuê HLV khác".

Ông "Tô" không tự ái mới lạ!

* Nhưng... sao thế, thầy "Tô"?

Đúng là với một người tính tình nóng nảy như Trương Phi, việc ông "Tô" bất bình trước những lời chỉ trích nặng nề, mà theo ông là "thiếu công bằng", sau khi không dẫn dắt ĐTVN bảo vệ được chức VĐ AFF Cup là điều có thể hiểu được. Tuy nhiên, đây đâu phải là lần đầu tiên, còn nhớ trước và trong AFF Cup 2008, sau 11 trận liền không thắng của ĐTVN, ông Calisto còn hứng chịu búa rìu dư luận nặng nề hơn rất nhiều, nhưng vị thuyền trưởng vẫn vững tay chèo, lèo lái đội bóng của mình đến vinh quang. Vì vậy, tôi không tin với một người đàn ông từng trải, có cá tính rất mạnh mẽ, một HLV chuyên nghiệp như Calisto lại nổi cơn "tự ái vặt", vùng vằng rũ áo ra đi như vậy. Việc ông tâm sự bị tổn thương vì thấy VFF không tin mình khi trong bản hợp đồng tái ký quy định VFF có quyền sa thải ông và chỉ bồi hoàn 2 tháng lương, càng chẳng phải là lý do, bởi đó đã là chuyện của 1 năm trước, nếu không hài lòng thì ngày ấy ông đã chẳng đặt bút ký. Vậy đâu là lý do thật sự, đàng sau của quyết định bất ngờ chia tay với ĐTVN?

"Tôi đã có 33 năm làm BĐ và 11 năm gắn bó với BĐVN. Lúc này có lẽ là thời gian thích hợp nhất để tôi nói lời chia tay với BĐVN và thực hiện tiếp những dự định của riêng mình" - đây có vẻ mới là lý do chính đáng hơn. Hơn 1 lần ông "Tô" từng bày tỏ mong muốn trực tiếp dẫn dắt một CLB hơn là ĐTQG, bởi ở CLB ông được làm việc với các cầu thủ của mình hàng ngày (và một nguyên nhân nữa tuy ông không nói ra còn là vì ở CLB sức ép trách nhiệm hẳn nhiên ít hơn rất nhiều). Nguyện vọng ấy đã từng không thành khi VFF không chấp nhận để ông Calisto vừa dẫn dắt ĐTVN vừa làm việc cho CLB T&T. Nay thì thời cơ đã đến, một lời mời đầy hấp dẫn từ Muangthong, Thái Lan (chính do những gì ông Calisto làm được với ĐTVN đã thuyết phục ông chủ CLB này). Đang ấm ức, bất mãn; lại được tạm thay đổi môi trường, được hưởng quyền lợi cao hơn mà trách nhiệm lại nhẹ nhàng hơn - đặc biệt là trút bỏ được sức ép nặng nề phải giành một trong 2 chức VĐ hoặc SEAGames 26 vào cuối năm nay hoặc AFF Cup 2012, mà ông đã thấy trước là sẽ rất khó - là người bình thường ai lại không lựa chọn.

Tuy nhiên, tôi tin chắc rằng mối duyên nợ của vị HLV người Bồ với BĐVN vẫn chưa kết thúc. Không chừng chỉ sau 1 năm thôi, Calisto sẽ trở lại để dẫn dắt CLB T&T hoặc biết đâu là SG Xuân Thành - CLB mà trợ lý thân tín Ngô Lê Bằng của ông đang là trưởng đoàn và năm tới chắc chắn sẽ chơi ở V-League (mới đây ông "Tô" đã gây ngạc nhiên khi bất ngờ xuất hiện theo dõi trọn cả một buổi tập của đội hạng Nhất này và trò chuyện rất nhiều với vị trợ lý ngôn ngữ đã từng cùng ông lên đỉnh). Hãy chờ xem ?

Trần Hải - Đông Kha