Nhân ngày thế giới chống lao 24-3:
Bệnh nhân lao tuyệt đối không nên bỏ điều trị giữa chừng...

Bệnh lao là một căn bệnh xã hội nguy hiểm và dễ lây lan. Tuy nhiên, bệnh lao hoàn toàn có thể chữa khỏi được nếu điều trị đúng cách và điều trị dứt điểm. Nhân ngày thế giới chống lao 24-3, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với bác sĩ Văn Thị Nuôi, Giám đốc bệnh viện lao và bệnh phổi Đồng Nai về căn bệnh này.

Cán bộ y tế bệnh viện lao và bệnh phổi Đồng Nai xem kết quả chụp X - quang của một bệnh nhân lao.

Bệnh lao là một căn bệnh xã hội nguy hiểm và dễ lây lan. Tuy nhiên, bệnh lao hoàn toàn có thể chữa khỏi được nếu điều trị đúng cách và điều trị dứt điểm. Nhân ngày thế giới chống lao 24-3, chúng tôi đã có cuộc  trao đổi với bác sĩ Văn Thị Nuôi, Giám đốc bệnh viện lao và bệnh phổi Đồng Nai về căn bệnh này.

* Phóng viên: Thưa bác sĩ, xin bác sĩ cho biết nguyên nhân gây ra bệnh lao và đường lây truyền của bệnh?

- Bác sĩ Văn Thị Nuôi: Bệnh lao gây ra bởi trực khuẩn có tên là Mycobacterium Tuberculosis, thường gọi là trực khuẩn lao, bệnh lây trực tiếp qua đường hô hấp. Khi bệnh nhân mắc bệnh lao có vi trùng lao trong đàm, trong lúc ho, khạc, nói chuyện, vi trùng lao có trong nước bọt của bệnh nhân sẽ văng ra ngoài và nằm lơ lửng trong không khí. Khi những người khỏe mạnh hít phải, vi trùng lao sẽ vào trong cơ thể và gây ra tình trạng nhiễm lao. Tuy nhiên, nhiễm lao không có nghĩa là bị mắc bệnh lao mà chỉ khi gặp điều kiện thuận lợi như là cơ thể suy nhược hoặc mắc phải các bệnh gây suy giảm sức đề kháng thì vi trùng lao mới phát triển và gây ra bệnh lao cho người.

* Có phải vi trùng lao chỉ gây ra bệnh lao phổi?

- Vi trùng lao không chỉ gây ra bệnh lao phổi mà còn gây ra một số bệnh lao ngoài phổi như: lao xương, lao khớp, lao cột sống, lao màng não, lao  thận v.v... Tuy nhiên, lao phổi là bệnh thường gặp nhất và chiếm khoảng 80 - 85% trên tổng số bệnh nhân lao.

* Bác sĩ có thể cho biết các triệu chứng chính của bệnh lao?

- Người mắc bệnh lao thường có các triệu chứng: Sốt nhẹ về chiều, ho khạc kéo dài trên 3 tuần, đôi khi có ho ra máu, bệnh nhân ăn uống kém, sụt cân, mệt mỏi, đổ mồ hôi ban đêm. Đối với các bệnh lao khác ngoài phổi, bệnh nhân sẽ có các triệu chứng biểu hiện trên cơ quan đó. Chẳng hạn như bệnh nhân bị lao thận sẽ có triệu chứng đau lưng, tiểu ra máu... Nhưng dù mắc bất kỳ một loại bệnh lao nào cũng đều mang những triệu chứng chung như đã nêu ở trên. Khi thấy mình có những triệu chứng đó, bệnh nhân hãy đi khám bệnh để được phát hiện sớm và điều trị tích cực nếu thật sự bị mắc bệnh lao.

* Khi một người nghi ngờ mình bị mắc bệnh lao thì họ nên đến khám bệnh ở đâu?

- Nếu ở xa bệnh viện lao thì bệnh nhân hãy đến các tổ chống lao ở các trung tâm y tế huyện, thị xã, thành phố để xét nghiệm đàm tìm vi trùng lao, chụp X - quang phổi. Khi đã xác định bị mắc bệnh lao thì bệnh nhân sẽ được đăng ký điều trị tại tổ chống lao huyện nơi cư trú và trạm y tế xã, phường là nơi có trách nhiệm quản lý, điều trị bệnh nhân.

* Thời gian điều trị bệnh lao mất bao lâu và phải chi phí ra sao cho việc điều trị, thưa bác sĩ?

- Thời gian điều trị bệnh lao là 8 tháng đối với người lớn và 6 tháng đối với trẻ em. Bệnh nhân sẽ được cấp phát thuốc điều trị bệnh lao miễn phí, còn chi phí cho các loại thuốc như: thuốc bổ hoặc thuốc điều trị các bệnh khác ngoài bệnh lao (nếu có) thì bệnh nhân phải tự thanh toán.

* Xin bác sĩ cho biết những điều bệnh nhân lao cần phải làm trong quá trình điều trị?

- Bệnh nhân phải tuyệt đối tuân theo hướng dẫn điều trị của các bác sĩ chuyên khoa lao: phối hợp thuốc, uống thuốc đủ thời gian, đều đặn, đúng giờ và uống một lần duy nhất vào buổi sáng, tránh chia thuốc thành liều nhỏ uống nhiều lần trong ngày, người bệnh cần được nghỉ ngơi nhiều, ăn uống đầy đủ dưỡng chất, nơi ở phải được dọn dẹp sạch sẽ, thoáng mát, tránh ẩm thấp, không dùng chung chén bát, các đồ dùng cá nhân với người khác và sau khi sử dụng phải được rửa, giặt bằng xà phòng rồi đem phơi nắng để diệt vi khuẩn. Điều rất quan trọng tôi muốn nói với những người đang điều trị bệnh lao là tuyệt đối không nên bỏ điều trị giữa chừng.

* Xin bác sĩ  nói rõ hơn về  tác hại của việc bỏ điều trị giữa chừng?

- Đối với điều trị bệnh lao đã có một khuyến cáo: Thà không điều trị chứ không nên bỏ điều trị giữa chừng. Vì nếu không điều trị thì người bệnh sẽ mang một loại vi trùng thường, không gây ra kháng thuốc. Nhưng nếu đang điều trị giữa chừng mà bỏ ngang thì bệnh nhân sẽ mang một loại vi trùng kháng thuốc. Khi đó họ sẽ trở thành nguồn lây nhiễm nguy hiểm cho cộng đồng. Đồng thời nếu sau một thời gian bỏ trị rồi trở lại điều trị tiếp thì việc điều trị cho những người này sẽ trở nên khó khăn hơn do sự kháng thuốc của vi khuẩn.

* Ở nhiều nơi và trong tư tưởng của nhiều người vẫn còn tồn tại sự kỳ thị, xa lánh người bị bệnh lao do sợ bị lây nhiễm, bác sĩ nói gì về điều này?

- Mọi người trong chúng ta ai cũng đều có thể nhiễm hoặc đang mang trong người vi khuẩn lao. Chúng ta chỉ khác với bệnh nhân lao là vi khuẩn lao trong cơ thể họ gặp điều kiện thuận lợi nên đã phát triển và gây bệnh còn chúng ta thì chưa. Do đó,  mọi người khi tiếp xúc với người bị bệnh lao không nên có thái độ kỳ thị, xa lánh vì điều này sẽ gây mặc cảm cho họ. Ngược lại, chúng ta cần an ủi, chăm sóc và động viên người bệnh nên tích cực hợp tác với cán bộ y tế để điều trị bệnh một cách tích cực, giúp họ mau lành bệnh.

* Để phòng tránh bệnh lao một cách có hiệu quả, xin bác sĩ cho một lời khuyên.

- Chúng ta cần phải phát hiện sớm bệnh lao để quản lý và điều trị; tiêm chủng B.C.G cho trẻ; có lối sống, sinh hoạt lành mạnh, xây dựng một chế độ làm việc, nghỉ ngơi, dinh dưỡng hợp lý; năng vận động và luyện tập thể dục để có được một sức khỏe tốt. Làm được  như thế chẳng những mọi người phòng tránh được bệnh lao mà còn phòng tránh được  những loại bệnh nguy hiểm khác nữa.

* Xin cảm ơn bác sĩ.

Quý Triều (thực hiện)