Giám đốc Sở Giao thông vận tải Đồng Nai Nguyễn Văn Điệp:
Phấn đấu tạo sự chuyển biến mạnh mẽ hơn, đáp ứng yêu cầu về uy tín và chất lượng đối với các dự án giao thông

Giám đốc Sở GTVT Nguyễn Văn Điệp.

Thời gian qua, nhiều dự án giao thông trên địa bàn Đồng Nai thực hiện chậm so với tiến độ đề ra, trong đó  có dự án còn nhiều tai tiếng về chất lượng công trình...  Mở đầu cuộc trao đổi với phóng viên báo Đồng Nai xung quanh những vấn đề này,  Giám đốc Sở Giao thông vận tải (GTVT) Nguyễn Văn Điệp đã khẳng định quyết tâm: "Sẽ  tạo sự chuyển biến mạnh mẽ hơn, đáp ứng yêu cầu về uy tín và chất lượng đối với các dự án giao thông".

Kiên quyết loại bỏ các đơn vị tư vấn làm qua loa chiếu lệ  và  nhà thầu làm không đúng hợp đồng

* Phóng viên : Nhiều năm qua, một trong những nguyên nhân dẫn đến chất lượng một số công trình giao thông ở trên địa bàn Đồng Nai không đảm bảo chất lượng và tiến độ thi công, thậm chí phát sinh tiêu cực là do không có sự lựa chọn đúng nhà tư vấn thiết kế và nhà thầu, vậy Sở GTVT đã rút ra bài học kinh nghiệm gì để khắc phục được tình trạng này ?

- Ông Nguyễn Văn Điệp: Chúng tôi cũng có rất nhiều trăn trở đối với việc lựa chọn tư vấn thiết kế. Hiện nay, các doanh nghiệp TNHH làm tư vấn rất nhiều, thường triển khai nhanh, song có nhiều rủi ro, nhất là sự khác biệt giữa hồ sơ năng lực và thực tế là rất lớn, khó kiểm soát được. Các chế tài của luật cũng rất khó thực hiện. Theo tôi, với các dự án vừa và nhỏ nên chọn các nhà tư vấn TNHH nhưng phải là những đơn vị có kinh nghiệm và uy tín. Để xác định được năng lực thì ngoài hồ sơ cần có sự kiểm tra thực tế, theo dõi sát tiến độ và quan tâm kỹ tới đề cương và khâu khảo sát ban đầu thật kỹ. Kiên quyết loại bỏ các đơn vị làm không đúng hợp đồng, hoặc làm qua loa chiếu lệ bước khảo sát và giám sát tác giả hay hồ sơ phải chỉnh sửa nhiều lần không đạt chất lượng .

Còn việc lập các dự án lớn thì nên mời các nhà tư vấn lớn để có đủ điều kiện áp dụng công nghệ cao, phương tiện thiết bị khảo sát, thiết kế. Song thời gian qua cũng gặp không ít khó khăn nên trong năm 2006, Sở GTVT chọn nhà tư vấn trên nguyên tắc các tư vấn này phải có con người cụ thể làm chủ nhiệm dự án và thực hiện dự án có uy tín, có tiến độ thực hiện rõ ràng mới ký hợp đồng. Chúng tôi quan tâm đến chất lượng và uy tín của cá nhân chủ nhiệm dự án.

* Cần công khai, minh bạch quy trình xét duyệt hồ sơ      

* Trong việc lập dự án về giao thông cũng có ý kiến cho rằng quy trình thủ tục xét duyệt hồ sơ để có thể hoàn tất dự án đôi khi cũng nhiêu khê  và mất nhiều thời gian ?

- Đúng là quy trình thủ tục xét duyệt hồ sơ từ khi có chủ trương tới khi thực hiện dự án phải trải qua nhiều bước và mất nhiều thời gian. Bước 1 ở giai đoạn chuẩn bị, thông thường trải qua 9 bước, từ khi có chủ trương, bắt đầu triển khai cho tới kết thúc thẩm định dự án phải mất từ hơn 100 ngày đến trên 200 ngày (tùy dự án). Thời gian bị kéo dài nhất thường nằm ở khâu thẩm định và lấy ý kiến của các sở, ngành. Bước 2 đến giai đoạn chuẩn bị dự án thì hồ sơ thiết kế kỹ thuật được duyệt qua 7 bước phải mất 124 - 254 ngày (tùy thuộc vào qui mô công trình và số lần phải điều chỉnh hồ sơ). Nhiêu khê nhất vẫn là công tác giải phóng mặt bằng vì theo luật định thì trình tự để ra các quyết định thu hồi đất tối thiểu là 6 tháng (đất nông nghiệp); rồi đến khâu áp giá, bồi thường, giải tỏa, tái định cư (nếu có) thì rất khó xác định thời gian, đã có công trình 3 năm vẫn chưa giải tỏa xong. Việc giải tỏa công trình công cộng mất từ 135-260 ngày. Còn quy trình đấu thầu cũng "ngốn" thêm từ 56 - 138 ngày...

Theo quy định, một dự án nhóm C có giải tỏa đền bù muốn bắt đầu thi công thì các thủ tục phải lập suôn sẻ, không sửa chữa, điều chỉnh được thực hiện trong vòng 1 năm rưỡi. Trên thực tế có dự án hồ sơ phải chỉnh sửa nhiều lần, việc phê duyệt chưa đúng thời gian quy định (vì nhiều lý do), công tác giải phóng mặt bằng gặp khó khăn có khi 3 năm mới xong hồ sơ, như vậy là hết thời hiệu và phải lập lại dự án!

*  Vậy ông có đề xuất gì về cải cách quy trình, thủ tục xét duyệt hồ sơ dự án?

Một đoạn đường quốc lộ 1K sau khi đã được nâng cấp và mở rộng.

-  Theo tôi, để rút ngắn quy trình thời gian cho 1 dự án thì trước tiên chủ đầu tư phải nghiên cứu kỹ chủ trương, phối hợp cùng tư vấn ra đề cương sát với với các yêu cầu để quá trình lập dự án rút ngắn thời gian. Phải xem xét kỹ hồ sơ trước khi trình duyệt, tránh tình trạng phải chỉnh sửa nhiều lần. Cần phải nâng cao năng lực của cán bộ thực hiện từ chủ đầu tư, tư vấn, hội đồng đền bù... Các bước liên quan đến công tác đền bù, giải phóng mặt bằng đều phải công khai rõ ràng, tăng cường giám sát cộng đồng để nhân dân hiểu rõ dự án, tránh thắc mắc, khiếu nại kéo dài. Đối với cơ quan quản lý, chúng tôi thấy cần có quy định công khai trình tự thủ tục hồ sơ cần nộp; trong vòng 3-5 ngày phải có ý kiến phản hồi trong trường hợp có yêu cầu bổ sung các nội dung cần thiết. Việc lấy ý kiến của các ban, ngành có liên quan cũng cần phải làm kịp thời để rút ngắn thời gian phê duyệt .

Phải thực hiện chống lãng phí ngay từ khâu đầu của dự án  và xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý giỏi

 

* Hiện nay trên địa bàn Đồng Nai có nhiều dự án về phát triển GTVT đã nằm trong quy hoạch 2010, có định hướng đến năm 2020. Là giám đốc Sở GTVT tỉnh thì điều gì làm cho ông lo lắng?

 

- Sắp tới có nhiều dự án giao thông lớn có liên quan đến Đồng Nai cần thu hút hàng trăm, hàng ngàn tỷ đồng như các tuyến: đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Đà Lạt - Dầu Giây, cầu đường quận 9, TP. Hồ Chí Minh - Nhơn Trạch,  đường KCN Ông Kèo, các tuyến đường trung tâm TP. Biên Hòa, đường 25B, 319, hương lộ 10... Nhu cầu vốn lớn nhưng cơ chế thu hút vốn đầu tư ra sao cũng không đơn giản chút nào. Nếu lựa chọn theo phương thức BOT thì cũng không dễ gì chọn lựa được doanh nghiệp có đủ năng lực thực hiện BOT. Việc sử dụng quỹ đất để đầu tư thì còn quá mới mẻ; có khi làm xong các thủ tục để triển khai thực hiện thì không đảm bảo tiến độ theo kế hoạch tới năm 2010! Nguồn vốn trái phiếu Chính phủ hay vay vốn nước ngoài cũng không thể dàn đều hết cho các dự án... Đây là bài toán khó, cần phải có chính sách, cơ chế linh hoạt của địa phương. Vấn đề giải phóng mặt bằng trên thực tế là có khó khăn và thường bị kéo dài, ảnh hưởng lớn tới tiến độ triển khai dự án. Bên cạnh đó, sức ỳ trong công tác quản lý còn rất lớn, chưa có chính sách đòn bẩy khuyến khích, thu hút người tài giỏi. Tôi nghĩ, đòi hỏi của xã hội là rất lớn, nếu công tác cán bộ không thay đổi thì không đủ sức quản lý các dự án có qui mô lớn và hiện đại.

 

* Theo ông, làm gì để có thể chống tiêu cực và chống lãng phí trong việc quản lý thực hiện các dự án giao thông?

 

- Vấn đề cốt lõi vẫn là con người, cần phải thực hiện thưởng phạt công minh. Phải thực hiện công khai, minh bạch trong quá trình đầu tư, tăng cường giám sát cộng đồng và phản biện xã hội đối với các dự án phức tạp. Áp dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý để tránh tối đa cơ chế xin - cho. Phải thực  hiện chống lãng phí ngay từ khâu đầu của dự án: khảo sát, điều tra thật kỹ, quan tâm đúng mức đến tính hiệu quả của công trình. Vì nếu đầu tư sai 1 dự án giao thông thì lãng phí của cải xã hội không thể lường được.

 

* Xin cám ơn ông !

 

Xuân Phú (thực hiện)