Fulro là cụm từ viết tắt của Front Unifié de Lutte des Races Opprimées (tiếng Pháp) có nghĩa là Mặt trận đấu tranh của các dân tộc thiểu số vùng cao nguyên bị áp bức. Những năm sau ngày nước nhà hoàn toàn giải phóng, tổ chức phản động này đã nhen nhóm hoạt động tại Đồng Nai. Đập tan tổ chức phản động Fulro chỉ trong một thời gian ngắn là chiến công lớn của lực lượng vũ trang Đồng Nai, trong đó có Công an tỉnh.
Fulro là cụm từ viết tắt của Front Unifié de Lutte des Races Opprimées (tiếng Pháp) có nghĩa là Mặt trận đấu tranh của các dân tộc thiểu số vùng cao nguyên bị áp bức. Những năm sau ngày nước nhà hoàn toàn giải phóng, tổ chức phản động này đã nhen nhóm hoạt động tại Đồng Nai. Đập tan tổ chức phản động Fulro chỉ trong một thời gian ngắn là chiến công lớn của lực lượng vũ trang Đồng Nai, trong đó có Công an tỉnh.
* Nhen nhóm thành lập tổ chức phản động
Theo tài liệu xác định được, tại Đồng Nai, trước năm 1975, Fulro đã xuất hiện ở các xã Phú Bình, Phú Hiệp (huyện Tân Phú cũ). Cơ quan trung ương của Fulro xếp các xã này vào một quận của tỉnh Braiyang Fulro (tức tỉnh Lâm Đồng).
Theo ông Đoàn Văn Đặng, nguyên Trưởng phòng Bảo vệ chính trị 4 Công an tỉnh, vào tháng 6-1976, KBài - nguyên là Phó trưởng Ty Sắc tộc tỉnh Long Khánh (cũ) trốn trình diện học tập cải tạo, đã tập hợp và công khai bộc lộ lực lượng tổ chức Fulro tại Đồng Nai với đám "tay chân" gồm: KLíp, KHòa, KTiếu, Điểu Xăng, Điểu Ngao, Điểu Du... Chúng ra sức tuyên truyền cho cái gọi là Fulro tỉnh Đồng Xoài (đơn vị hành chính tương đương với các huyện phía Bắc của tỉnh Đồng Nai) đồng thời móc nối, lôi kéo được gần 100 người tham gia tổ chức. Những người theo Fulro của KBài dựng lên hầu hết là đồng bào dân tộc thiểu số như: Châu Mạ, Châu Ro, STiêng và Chăm.
Trước tình hình đó, ngày
Thấy tổ chức Fulro ở hai huyện Tân Phú và Xuân Lộc phát triển mạnh, bọn cầm đầu "vùng 4 chiến thuật" (miền Đông) đã cho tách nhóm Fulro phía tả ngạn sông Đồng Nai từ Đèo Chuối (TX.Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng) kéo dài xuống đến căn cứ 6 (xã Xuân Hòa của huyện Xuân Lộc) để thành lập Fulro tiểu khu Đồng Xoài. Các tên KDor, KBrệu được phái xuống móc với KLõi, nguyên là trưởng toán dân tự vệ ấp Thanh Sơn (xã Thanh Sơn, huyện Tân Phú) trốn trình diện học tập cải tạo, để thành lập bộ khung Fulro tiểu khu Đồng Xoài. Bọn chúng chọn khu rừng phía Bắc chân núi Sụp (nơi giáp ranh 3 tỉnh: Đồng Nai, Lâm Đồng, Bình Thuận) làm căn cứ đóng quân.
Tháng 11-1976, trung ương Fulro chính thức ra quyết định thành lập Fulro tiểu khu Đồng Xoài và đưa tên thiếu tá KĐir về giữ chức tiểu khu trưởng (tỉnh trưởng). Các tên KLõi, KLai được phong hàm trung úy và được cử giữ chức tỉnh phó nội an và tỉnh phó hành chính. Ngay sau khi thành lập, theo cơ chế "nhất nguyên hóa" (bộ máy hành chính cũng đồng thời là bộ khung quân sự), Fulro tiểu khu Đồng Xoài đã thiết lập bộ máy tiểu khu gồm 7 phòng và 3 quận. Các tên: KLõi, KLai, KBài, KBrệu, KLý còn chia nhau nắm giữ các chức trưởng phòng và quận trưởng. Ngoài ra, một số tên Fulro khác đang hoạt động lén lút cũng được rút ra rừng để làm các công việc tạp vụ, liên lạc, canh tác...
* Phá vỡ "tiểu khu Đồng Xoài"
Thiết lập xong bộ khung tiểu khu, bọn chúng chia nhau xuống các xã, ấp để tuyên truyền, móc nối xây dựng các khung quân sự và dân sự ở cơ sở. Theo tài liệu mà các trinh sát của Ty Công an Đồng Nai thu được, đến ngày 15-9-1977, bọn chúng đã xây dựng xong bộ khung quân sự cấp trung đoàn gồm 3 tiểu đoàn trực thuộc với nhiều bộ khung quân sự cấp đại đội (trong đó có cả đại đội nữ) và được trung ương Fulro cho mang phiên hiệu Trung đoàn 72, trực thuộc Sư đoàn Ama Trang Lơn.
Cuối năm 1977, bọn Fulro bị lực lượng vũ trang hai tỉnh Lâm Đồng và Bình Thuận truy quét mạnh, nên chúng đã chạy dạt sang Đồng Nai. Trước tình hình này, lực lượng vũ trang tỉnh được lệnh tấn công mạnh vào Fulro. Một cán bộ Công an tỉnh nhớ lại: "Lúc đầu, lực lượng vũ trang của tỉnh chỉ dùng biện pháp vũ trang truy bắt nên không đạt hiệu quả như mong muốn". Vì vậy, Bộ chỉ huy quân sự và Ban giám đốc Ty Công an tỉnh đã tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo các cấp, ngành đẩy mạnh công tác phát động phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc. Ty Công an tỉnh phối hợp với các ngành, các cấp mở nhiều đợt tấn công chính trị vào bọn Fulro đang trà trộn ở trong dân. Phòng Bảo vệ chính trị 4 (PA88 hiện nay) được lệnh xác lập chuyên án, đấu tranh với bọn cầm đầu Fulro tiểu khu Đồng Xoài.
Ngay từ đầu, ban chuyên án đã tiến hành một số trận đánh có kết quả. Cụ thể, vào tháng 12-1977, qua trinh sát, Ty Công an tỉnh đã phối hợp với các lực lượng khác bắt toán Fulro ngầm đang hoạt động ở ấp Trung Hiếu, xã Phú Hiệp (nay là thị trấn Định Quán). Ta đã bắt giữ 5 tên, thu được 1 cờ lệnh Fulro và một số tài liệu của chúng. Cùng thời gian này, Công an huyện Xuân Lộc cũng đấu tranh với toán Fulro ngầm ở xã Xuân Tâm, bắt giữ 2 tên và vận động 8 tên khác ra tự thú. Tại xã Xuân Hưng, vào ngày 31-12-1977, Công an huyện Xuân Lộc đã phát hiện và bắt giữ tên Điểu Nô đang móc nối, lôi kéo 6 tên khác ra rừng. Qua khai thác của công an, Điểu Nô thú nhận Fulro không những có cơ sở ở trong dân mà còn "chui" vào cả trong lực lượng du kích một số xã và ấp.
Từ thông tin quan trọng này, các lực lượng truy quét Fulro đã bàn bạc và thống nhất chuyển hướng từ sử dụng vũ trang truy quét ngoài rừng sang tấn công chính trị. Đồng thời, lực lượng vũ trang tỉnh vẫn tiếp tục truy quét Fulro ở ngoài rừng để làm tan rã về tư tưởng và tổ chức của chúng. Theo hướng chỉ đạo của tỉnh, các cấp, ngành đã tập trung triển khai thực hiện nhiều chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với vùng sâu và đồng bào dân tộc thiểu số. Lực lượng công an tăng cường vận động những người trót theo Fulro ra đầu thú để được hưởng khoan hồng.
Từ những chính sách đúng đắn đó, nhiều tên Fulro hoạt động ngầm trong dân đã ra trình diện với chính quyền. Cuối năm 1977, chỉ riêng ấp Đức Thắng (xã Phú Túc) và ấp Đồng Xoài (xã Phú Cường, huyện Định Quán) đã có 55 tên Fulro ra đầu thú...
(còn tiếp)
Công an phải nhạy bén và căng sức ra chiến đấu Nhớ lại những ngày "nằm vùng" đánh Fulro cách đây hơn 30 năm, ông Đoàn Văn Đặng (Tám Đặng), nguyên Trưởng phòng Bảo vệ chính trị 4 Công an Đồng Nai, kể: "Sau khi ta xác định tổ chức Fulro đã len lỏi vào nhiều gia đình đồng bào dân tộc thiểu số ở hai huyện Tân Phú và Xuân Lộc, theo chỉ đạo của cấp trên, chúng tôi tổ chức điều tra, sàng lọc từng gia đình có đối tượng theo Fulro. Từ đây, lực lượng công an tổ chức động viên những đối tượng hoạt động ngầm trong dân ra trình diện, riêng những tên đã chạy vào rừng thì vận động gia đình kêu gọi đầu thú. Nếu đối tượng vẫn ngoan cố không chịu ra hàng thì chúng tôi tổ chức lực lượng truy bắt". Cũng theo ông Tám Đặng, trong những năm 1977-1978, bên cạnh lực lượng Fulro, còn có một số tàn quân ngụy tập hợp lại thành các băng nhóm tổ chức giết người, cướp bóc và hoạt động phỉ. Nhiều băng nhóm còn liều lĩnh tấn công vào trụ sở UBND các địa phương. Do vậy, theo chỉ đạo của Tỉnh ủy, cùng lúc ta mở 2 mặt trận vừa tiêu diệt Fulro vừa tiêu diệt các toán tội phạm hình sự. Do vậy, trách nhiệm của các cán bộ, chiến sĩ Công an Đồng Nai là phải nhạy bén và căng sức ra vừa chiến đấu bằng vũ trang vừa làm tốt công tác vận động chính trị.
Ông Đoàn Văn Đặng.
Nhóm PV
![[Video – Chạm 95] Xã Phú Vinh](/file/e7837c02876411cd0187645a2551379f/012026/master.00_06_39_19_20260110092441.jpg?width=400&height=-&type=resize)
![[Chùm ảnh] Nhộn nhịp đánh bắt cá cơm trên hồ Trị An](/file/e7837c02876411cd0187645a2551379f/012026/thuyen_ca_20260106125412_20260106133943.jpg?width=500&height=-&type=resize)
