Bạo lực học đường, nguyên nhân do đâu?
Kỳ 2: Thiếu điều kiện giáo dục đạo đức, pháp luật?

Sau liên tiếp các vụ bạo lực có liên quan đến học sinh xảy ra trên địa bàn tỉnh, mới đây Sở Giáo dục - đào tạo Đồng Nai đã có công văn chỉ đạo các trường THPT, Phòng Giáo dục - đào tạo cấp huyện cần quan tâm tuyên truyền pháp luật, giáo dục đạo đức học đường và quản lý học sinh...

Sau liên tiếp các vụ bạo lực có liên quan đến học sinh xảy ra trên địa bàn tỉnh, mới đây Sở Giáo dục - đào tạo Đồng Nai đã có công văn chỉ đạo các trường THPT, Phòng Giáo dục - đào tạo cấp huyện cần quan tâm tuyên truyền pháp luật, giáo dục đạo đức học đường và quản lý học sinh...

* Trách nhiệm của ai?

Qua trao đổi với một số cán bộ làm công tác quản lý giáo dục, đoàn đội trường học, chủ nhiệm lớp... chúng tôi nhận thấy, không ít người còn giấu giếm chuyện bạo lực xảy ra tại trường, lớp mình. Những người này cho rằng, trong trường học thường chỉ xảy ra những vi phạm nhỏ như đấm đá, xô đẩy nhau... chứ không có bạo lực nghiêm trọng. Và những trường hợp vi phạm thì đều bị xử lý kỷ luật, nặng thì đuổi học 1 năm, nhẹ thì khiển trách dưới cờ. Nhưng khi tiếp xúc riêng với học sinh tại các trường này, chúng tôi được các em cho biết, trong suốt năm học không ít lần chứng kiến cảnh bạn bè đánh nhau, nhưng ít ai bị xử lý nặng. Mặt khác, vì sự an toàn cho bản thân nên không ít học sinh tự... thủ cho mình, không dám dũng cảm chống lại bạo lực xảy ra trong trường học hay phản ảnh, tố giác với thầy, cô. Một học sinh nam ở Trường THPT Phú Ngọc (huyện Định Quán) tâm sự, dù em rất bức xúc trước việc có những học sinh đánh bạn nhưng em không dám báo cho thầy, cô vì sợ bị trả thù, đe dọa.

Thiếu sân chơi và thời gian giáo dục đạo đức cho học sinh là điều đang được nhiều nhà trường quan tâm kiến nghị khắc phục. (Ảnh minh họa)

Ông Trần Đình Vinh, Hiệu trưởng Trường THPT Xuân Lộc cho biết, ông đã không ít lần xử lý kỷ luật với hình thức đuổi học học sinh vì có hành vi đánh nhau và thường xuyên nhắc nhở thầy, cô phải tích cực hơn nữa trong việc quản lý, giáo dục những học sinh chưa ngoan. Ông Vinh cũng thừa nhận, nhà trường không thể nắm bắt tất cả những vụ học sinh đánh nhau bên ngoài cổng trường. Mặt khác, "không phải học sinh nào đánh nhau cũng bị buộc thôi học. Biện pháp đuổi học chỉ dành cho những học sinh vi phạm nhiều lần, có hệ thống" - ông Vinh nói.

Còn ông Hoàng Văn Trọng, Hiệu trưởng Trường THPT Hồng Bàng (huyện Xuân Lộc) thì bày tỏ, nhà trường và bản thân ông cũng có phần trách nhiệm khi để xảy ra sự việc học sinh La Đức Hiến đâm chết bạn học cùng lớp chỉ vì mâu thuẫn nhỏ. Hành động của học sinh Hiến thật sự gây sốc đối với xã hội và làm giảm uy tín của nhà trường. Sau sự cố này, ban giám hiệu và tập thể cán bộ, giáo viên trong trường đã có nhiều cuộc họp bàn để tìm giải pháp quản lý, giáo dục học sinh tốt nhất.

Bạo lực học đường đã trở thành vấn đề lớn của xã hội. Nhưng dù sao sống trong môi trường giáo dục, các em học sinh vẫn được sự quản lý, giáo dục của thầy cô. Cụ thể, nhà trường không thiếu các hoạt động giáo dục đạo đức, pháp luật cho học sinh cũng như có nội quy cùng với các hoạt động quản sinh, tổ trật tự khá chặt chẽ... Tuy nhiên, nhà trường chỉ quản lý các em trong vài giờ của cả ngày, cho nên trách nhiệm còn là ở gia đình và xã hội.

* Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện

Trước tình trạng vi phạm pháp luật, bạo lực học đường diễn biến phức tạp, Sở Giáo dục - đào tạo Đồng Nai vừa có công văn chỉ đạo các trường, đơn vị trực thuộc tăng cường hơn nữa công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên. Bên cạnh đó, theo lãnh đạo Sở Giáo dục - đào tạo, nhà trường, gia đình và chính quyền địa phương cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa để đảm bảo an ninh trật tự môi trường học đường cũng như quản lý học sinh và sinh viên khi các em rời khỏi cổng trường học. Trong đó, người lớn phải kịp thời phát hiện để giải tỏa các học sinh có biểu hiện mâu thuẫn, vi phạm pháp luật, xu hướng bạo lực và ngăn ngừa tình trạng mang hung khí, chất nổ, vật nguy hiểm vào trường học. "Ngoài ra, chúng tôi đã chỉ đạo cho các trường, đơn vị nhanh chóng tập hợp các vụ việc, số liệu và đánh giá nguyên nhân dẫn đến hiện tượng bạo lực học đường gửi về Sở. Từ đó, Sở sẽ báo cáo chuyên đề đánh giá thực trạng nạn bạo lực học đường và có giải pháp hạn chế, khắc phục" - ông Nguyễn Thiệp, Phó Giám đốc Sở Giáo dục - đào tạo nói.

Ở một góc nhìn khác, ông Phan Đình Chương, Chánh văn phòng Sở Giáo dục - đào tạo thì cho biết, công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh ngoài tập trung thực hiện phong trào thi đua "Trường lớp thân thiện, học sinh tích cực", các trường học phải cụ thể hóa bằng nhiều hình thức, phong trào rèn luyện chân - thiện - mỹ, xây dựng sự yêu thương, gắn kết giữa thầy và trò, học đường với xã hội và phụ huynh học sinh. Ông Chương cho rằng, tuổi học trò rất hồn nhiên, trong sáng nên công tác giáo dục phải đầy ắp tình thương, sự bao dung, hướng thiện và liên tục hình thành nhân cách sống tích cực cho các em. Vì vậy, ông Chương nói: "Trước tiên, nhà trường phải xây dựng hình ảnh người thầy chuẩn mực, môi trường giáo dục tiến bộ và lên án lối giáo dục bạo lực của người thầy".

Được truyền đạt kiến thức là cần thiết, nhưng các em còn cần được giáo dục kỹ năng sống.  (Ảnh minh họa)

Còn với kinh nghiệm từ nhiều năm làm công tác giáo dục, ông Nguyễn Văn Hùng, Trưởng phòng Giáo dục - đào tạo huyện Định Quán đưa ra đề xuất: Học đường thân thiện không thể thiếu sự kết dính mối quan hệ giữa giáo viên với học sinh cùng phụ huynh, xã hội và giữa học sinh với học sinh. Trong đó, vai trò giáo viên chủ nhiệm phải được đề cao, xem trọng. Cán bộ đoàn, đội thì cần tăng cường giáo dục kỹ năng sinh hoạt, vui chơi, rèn luyện kỹ năng sống cho các em. Cũng theo ông Hùng, muốn giáo dục thể chất, đạo đức, tri thức cho học sinh toàn diện thì toàn xã hội phải vào cuộc với sự góp sức tích cực của nhà trường, phụ huynh, chính quyền địa phương và bản thân học sinh.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, hiện tại việc xây dựng học đường thân thiện ở nhiều nơi gặp trở ngại về quỹ thời gian, do việc truyền đạt kiến thức cho học sinh chiếm phần lớn thời gian trên lớp, nên ảnh hưởng lớn đến công tác bồi dưỡng kỹ năng sống, giải trí cho học trò. Trong khi đó, nhu cầu vui chơi của các em không được đáp ứng đầy đủ nên bị lôi kéo vào các trò chơi thiếu lành mạnh, tiêu cực. "Sự giáo dục của giáo viên thiếu kỹ năng sư phạm, không thân thiện dễ đẩy các em đến mặc cảm, phản kháng và vi phạm nội quy, pháp luật" - ông Hoàng Quảng, Hiệu trưởng Trường THPT Phú Ngọc - nói.

Đoàn Phú