Thầy dạy khuyển

"Phóc! Nằm xuống, trườn, lăn, đứng lên..." - huấn luyện viên Vũ Vạn liên tiếp ra hiệu lệnh, chú khuyển răm rắp làm theo. Một hồi, "cậu học trò" thấm mệt, thè lưỡi thở.

"Phóc! Nằm xuống, trườn, lăn, đứng lên..." - huấn luyện viên Vũ Vạn liên tiếp ra hiệu lệnh, chú khuyển răm rắp làm theo. Một hồi, "cậu học trò" thấm mệt, thè lưỡi thở.

Ông Vũ Vạn đang huấn luyện quý khuyển.

* Dạy kỹ năng, xóa bản năng

Không riêng gì Phóc, tất cả các chú khuyển khi vào Trung tâm huấn luyện quý khuyển Vũ Vạn (ở khu phố 8, phường Tân Phong, TP.Biên Hòa) đều phải qua 2 tháng tập kỹ năng như: nằm, ngồi, bò, chào, bắt tay, lăn. Tiếp đó, các "học trò" sẽ học lên khóa trung cấp (3 tháng) và nếu "có nhu cầu" sẽ được đào tạo khóa cao cấp kéo dài 4 tháng, với các bài tập: Tấn công theo hiệu lệnh, lấy đồ vật, đánh hơi, chống mồi bã (thuốc độc)... Một khi đã thành thục kỹ năng, các chú khuyển sẽ dần quên đi những bản năng hoang dã của loài vật, mọi hành động đều được thực hiện theo lệnh chủ. Huấn luyện viên (HLV) Vũ Vạn giải thích thêm: "Mặc dù ở trường các chú khuyển đều thành thục kỹ năng, nhưng khi về nhà một vài chú lại không tuân lệnh chủ (do không hiểu ý). Cho nên, chúng tôi còn phải có trách nhiệm bồi dưỡng miễn phí cho chủ nhân của những chú khuyển này về các động tác ra hiệu lệnh, hiểu rõ năng lực của từng con vật mình nuôi".

Với trên 20 năm huấn luyện chó, HLV Vũ Vạn đã tích lũy khá nhiều kinh nghiệm và hiểu rõ ưu, khuyết điểm từng giống khuyển. Ông cho biết: "Loại Berger Đức thuần chủng thông minh, tiếp thu nhanh; loại Boxer, Rottweiler bản tính hung dữ, hay tấn công trẻ em; chó Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang) nhanh nhẹn, thuộc bài nhanh nhưng kỹ năng đánh hơi kém...". Cũng theo ông Vũ Vạn, khi đã nhập môn các chú khuyển phải tuân thủ 3 điều luật: Giáo huấn (nghe theo lời chủ), giáo điều (thực hiện đúng lệnh), giáo cụ (các kỹ năng chiến đấu). Đồng thời, nếu chú khuyển nào ngoan, tiếp thu nhanh thì HLV thưởng, còn bướng bỉnh thì bị phạt nghiêm khắc. "Giống khuyển ngoại sợ nhất khi bị bắt phơi nắng"- HLV Vũ Vạn nói.

* Học trò ngoan

Tại khuôn viên sân vận động tỉnh (TP.Biên Hòa), có trên 10 học trò khuyển đang ngồi chồm hổm, chống chân, lăn, lê, bò, trườn...; vài chú khác thì trong lúc giải lao ngồi thè lưỡi thở dốc. Anh Vũ Minh Tuấn (con trai út ông Vũ Vạn) đang cầm roi quất vào mông cậu học trò Sin-zu bướng bỉnh, lơ đãng trong giờ học, lại hay gây gổ với bạn trong lớp. Anh Tuấn phân trần: "Cậu ta được chủ cưng chiều nên ngỗ nghịch và cá biệt nhất lớp. Mà thực ra, đặc thù của giống khuyển này là vậy, bản năng hung dữ, chậm tiếp thu nhưng được cái là giỏi đánh hơi". Rồi anh Tuấn kể cho chúng tôi nghe trường hợp của con Giôn, chú khuyển thông minh, ngoan hiền mà anh đã nuôi nấng, huấn luyện đến trở thành... diễn viên của bộ phim "Vết nhơ sình lầy". Đang vui, bỗng anh Tuấn trở nên trầm buồn: "Giôn rất hiểu ý tôi, khi Giôn mất (cách đây 3 năm) tôi buồn và hụt hẫng vô cùng. Đến bây giờ, tôi vẫn chưa tìm được một chú khuyển nào giống như Giôn".

Gác lại niềm thương nhớ về một chú Giôn xuất sắc, anh Tuấn tâm sự về công việc huấn luyện các chú khuyển của mình: "Huấn luyện khuyển đòi hỏi phải có sự kiên nhẫn, không được nóng tính, phải hiểu được đặc điểm riêng của từng giống khuyển, tính tình từng con. Ngoài công việc chuyên môn, HLV phải có cái tâm của nghề, phương pháp chữa bệnh và tình yêu thương đặc biệt dành cho loài vật trung thành, thân thiện với loài người này". Còn Lưu (sinh viên năm thứ 3 Đại học nông lâm TP.Hồ Chí Minh), phụ tá cho HLV Vũ Vạn thì nói: "Chú khuyển nào trong lúc giải lao biết nhìn đàn anh tập luyện, khi đến lượt mình thì tiếp thu rất nhanh, dạy rất dễ. Còn chú nào lơ là thì mình huấn luyện rất chật vật".

Anh Vũ Minh Tuấn (trái) nối nghiệp cha trong việc huấn luyện, chăm sóc chó quý.

Ngoài huấn luyện khuyển, cha con ông Vũ Vạn còn có trách nhiệm sáng đi rước, trưa hoặc chiều trả về cho chủ và tất nhiên là phải quản lý, chăm sóc (nội trú) chúng. Học phí của mỗi chú khuyển là 800 ngàn đồng/tháng (bán trú buổi), 1 triệu đồng/tháng (bán trú ngày), 1,5 triệu đồng/tháng (nội trú cả khóa). Ông Vũ Vạn bộc bạch: "Hiện tại nhu cầu huấn luyện khuyển tại Biên Hòa chưa nhiều, nhưng trung tâm của tôi vẫn đều đều chiêu sinh và thu nhập cũng đủ sống. Chừng nào thị trường nuôi chó cảnh phát triển, thì chúng tôi sẽ xây dựng trung tâm huấn luyện bề thế hơn, chuyên nghiệp hơn".

Cũng theo ông Vũ Vạn, ông đã đào tạo và truyền nghề cho trên 10 HLV về huấn luyện khuyển, huấn luyện hơn 100 chú khuyển mỗi năm, cung cấp cho thị trường trong và ngoài TP.Biên Hòa nhiều giống khuyển thuần chủng và lai tạo. "Vừa sống được bằng nghề, vừa thể hiện được tình cảm với khuyển, vừa cảm hóa và giúp loài vật thông minh, thân thiện này là hạnh phúc của người huấn luyện khuyển" - ông Vạn nói.

"Phóc! Chào khách" - ông Vũ Vạn ra lệnh. Chú khuyển có tên là Phóc vẫy vẫy đuôi chào. Một cử chỉ vừa ngộ nghĩnh, vừa đẹp mắt khi chúng tôi rời Trung tâm huấn luyện quý khuyển Vũ Vạn.

Đoàn Phú - Huy Anh