"Cuộc chiến" xe buýt
Kỳ 2: Tranh chấp trên từng cây số

"Cuộc chiến" này không chỉ giữa các xe buýt với nhau mà cả với xe dù, xe giả buýt. Còn những người quản lý, điều hành, kiểm soát hoạt động loại phương tiện tiện ích này thì đang đối mặt với nhiều hiểm nguy...

"Cuộc chiến" này không chỉ giữa các xe buýt với nhau mà cả với xe dù, xe giả buýt. Còn những người quản lý, điều hành, kiểm soát hoạt động loại phương tiện tiện ích này thì đang đối mặt với nhiều hiểm nguy...

* Không khoan nhượng!

Xe buýt tại Đồng Nai hiện có trên 300 chiếc hoạt động ở 23 tuyến. Do đặc thù của địa bàn nên giữa các xe có tuyến trùng nhau cạnh tranh rất quyết liệt. Mấy ngày gần đây, nhiều doanh nghiệp vận tải có xe buýt hoạt động đã liên tục khiếu kiện về việc các xe buýt tuyến số 10 chạy vượt qua địa bàn tỉnh Bình Dương để sang và rước khách. Vụ việc căng thẳng đến mức, Ban giám đốc Sở Giao thông - vận tải (GT-VT) phải tổ chức cuộc họp để giải quyết. Đây chỉ là một trong số rất nhiều vụ tranh chấp liên quan đến quyền lợi của các tuyến xe buýt.

Quy định bắt buộc tiếp viên xe buýt phải thu đúng giá và xé vé cho hành khách.

Thực tế, những xe buýt có tuyến trùng lắp, điển hình như trên các tuyến 601, 602, 604, 10, 16 (đi qua quốc lộ 1A)... đều xảy ra tranh chấp. Việc tranh giành rước khách đã dẫn đến một thực tế, các tài xế, tiếp viên sẵn sàng dùng bạo lực hoặc mắng chửi, đe dọa lẫn nhau. Trước đây, tài xế và tiếp viên tuyến số 22 (Phú Túc - Vũng Tàu) từng bị chặn đánh và giành khách do một số xe dù gây ra. Việc tranh giành khách có lúc quyết liệt đã chém nhau dẫn đến đổ máu. Điển hình như vào tháng 9-2008, tiếp viên xe tuyến số 2 đã đâm trọng thương tài xế xe tuyến số 9. Song, lỗi vi phạm thường thấy đối với các xe chạy tuyến đường dài là ở những điểm có đông khách, tài xế cho xe rà tới, đảo lui và sắp đến giờ về bến thì rút chạy với tốc độ cao, rất nguy hiểm. Thực tế tình trạng này đã xảy ra không ít vụ tai nạn giao thông. Các nhân viên của đội kiểm tra thuộc Trung tâm quản lý điều hành vận tải hành khách công cộng Đồng Nai (gọi tắt là Trung tâm điều hành) cho biết, tình trạng vừa nêu diễn ra phổ biến ở các tuyến số 9, 16 và 602...

Trước thực trạng này, đội kiểm tra với 15 thành viên được chia thành 3 tổ phải có mặt trên khắp các tuyến để kiểm tra các xe buýt từ sáng sớm đến khi mặt trời lặn vẫn chưa về nhà. Vất vả với anh em là không ngại, điều đáng lo là thường xuyên bị tài xế, tiếp viên hành hung, đe dọa. Một thành viên tổ kiểm soát số 2 cho biết, cách đây không lâu, nhóm của 2 anh Trung và Phương đang kiểm tra và lập biên bản một xe buýt ở tuyến 603 vi phạm thì bị tiếp viên lăng nhục và đẩy xuống đường trong lúc xe đang chạy, suýt dẫn đến tai nạn giao thông. Ngay đội trưởng đội kiểm tra Trương Xuân Hồng cũng không ít lần bị "nhà xe" tấn công. Một lần, vì vi phạm trong việc bỏ khách, không xé vé nên 2 anh Hồng và Phước kiên quyết lập biên bản, thì tài xế xe tuyến số 16 chẳng những không hợp tác mà còn đánh trả những người đang thi hành nhiệm vụ. Và, trong lúc chúng tôi đang thực hiện loạt bài viết này cũng đã chứng kiến vụ hành hung nhân viên tổ kiểm tra. Sáng ngày 21-2, khi 2 nhân viên Cường và Thuận đang lập biên bản xe buýt 53N-0076 (chạy trên quốc lộ 1A, đoạn đi qua công viên 30-4, TP.Biên Hòa) với lỗi là tiếp viên thu tiền xe mà không xé vé, thì bị một đối tượng tên Hùng "bắp cải" tấn công. Nguyên nhân "lơ xe" này đánh nhân viên kiểm tra vì "được" tiếp viên xúi giục...

Bà Thái Thị Ty, Giám đốc Trung tâm điều hành, cho biết không ngày nào trung tâm không nhận được điện thoại phản ánh của hành khách về những hành vi vi phạm của các tài xế, tiếp viên trên một số xe buýt. Nhưng khi các nhân viên đội kiểm tra xử lý nghiêm thì ít khi nhận được sự hợp tác từ phía các doanh nghiệp kinh doanh vận tải xe buýt và thường bị hành hung, bị đe dọa.

* Thật, giả lẫn lộn

Ngoài cạnh tranh giữa các xe buýt, những "nhà xe" còn đối mặt với các xe buýt giả. Theo phản ánh của Hợp tác xã dịch vụ vận tải ô tô Biên Hòa, trong nội ô thành phố hiện có 3 xe Daihatsu mang biển số 60K-8350, 60K-0136 và 53U-1947 dù đã bị cấm hoạt động dạng xe buýt nhưng vẫn ngang nhiên bắt rước khách, làm ảnh hưởng đến doanh thu, uy tín của các xe buýt thật. Song, bức xúc nhất hiện nay là tình trạng các xe giả buýt hoạt động trên một số tuyến quốc lộ.

Xe giả buýt "tung hoành" tại ngã tư Vũng Tàu.

Từ phản ánh của các tài xế xe buýt chạy tuyến số 11 (Biên Hòa - Vũng Tàu), Trung tâm điều hành đã tiến hành kiểm tra và ghi nhận có trên 10 xe giả buýt. Các xe này có màu sơn giống với xe buýt. Tuy nhiên, trên xe không có biểu đồ về lộ trình tuyến, thông tin về giá vé mà chỉ có mỗi chữ "buýt 11". Các xe buýt giả này hoạt động chủ yếu vào các giờ cao điểm, giành rước khách từ khu vực khu du lịch Suối Tiên đến ngã tư Vũng Tàu. Hành khách thường bị lừa lên xe, bị nhà xe thu tiền cao hơn xe buýt thật và tùy tiện trả khách không đúng chỗ. Xe giả buýt của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu gồm có: 72N-4834, 72M-3859, 72M-9756, 72N-7046, 72N-0029, 72N-1825 và các xe ở TP.Hồ Chí Minh: 53L-8816, 53L-8286, 53L-4976, 53S-2219, 53N-7537. Ông Nguyễn Hữu Hiệp, Chủ nhiệm Hợp tác xã Hiệp Yến, đơn vị có xe buýt chạy tuyến số 11 cho biết, ông từng bị tài xế xe buýt giả đe dọa sẽ "xử" vì... dám tố cáo về hoạt động sai trái của họ. Ngay cả phóng viên báo chí khi đang làm nhiệm vụ cũng bị hành hùng. Đó là vụ việc xảy ra vào ngày 30-12-2008 do tài xế xe buýt giả mang biển số 72N-4834 đánh và đe dọa phóng viên Đài PT-TH Đồng Nai.

Không riêng tuyến số 11, theo một phó giám đốc Công ty vận tải thủy bộ Đồng Nai, tuyến 603 cũng từng bị xe mang biển số 72N-8234 giả buýt. Bà Thái Thị Ty cũng cho biết, trên quốc lộ 1A có một số xe dù, xe giả buýt chạy từ ngã ba Dầu Giây về TP.Biên Hòa và TP.Hồ Chí Minh cũng thường xuyên tranh giành khách với xe buýt thật.

Trước tình hình này, các lực lượng chức năng của tỉnh Đồng Nai đã tiến hành kiểm tra, xử lý nghiêm. Sở GT-VT cũng đã có văn bản đề nghị Sở GT-VT tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu và TP.Hồ Chí Minh về việc xử lý các xe giả buýt. Thế nhưng, đến nay các xe này vẫn ngang nhiên hoạt động. Bà Thái Thị Ty kiến nghị, Thanh tra giao thông và đặc biệt là Cảnh sát giao thông cần phối hợp, kiểm tra và xử lý theo chuyên đề một cách quyết liệt các xe giả buýt để lập lại trật tự an toàn giao thông, ổn định hoạt động cho lĩnh vực vận tải công cộng này trên địa bàn tỉnh.

Mạnh Quân

Kỳ cuối: Văn hóa xe buýt