Chọn và bảo quản thực phẩm ngày Tết như thế nào?

Bác sĩ Đặng Văn Dần.

Vào dịp Tết, người tiêu dùng thường sử dụng rất nhiều loại thức ăn từ tươi sống đến đóng gói: thịt, rau, củ, quả, bánh mứt, rượu bia, nước giải khát... chính vì thế, chọn mua, chế biến và bảo quản các loại thực phẩm trên sao cho không bị hư hỏng, giữ nguyên hương vị và an toàn về vệ sinh thực phẩm là vấn đề cần được lưu tâm. Bác sĩ Đặng Văn Dần, Trưởng Khoa vệ sinh thực phẩm (Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Đồng Nai)  tư vấn cho người tiêu dùng về vấn đề này.

* Chọn mua:

Với các nhóm thực vật, động vật tươi sống: Người tiêu dùng nên chọn mua các sản phẩm này từ các đơn vị sản xuất - chăn nuôi có quy trình an toàn về dịch bệnh, có điều kiện giết mổ đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, có hệ thống phân phối theo đúng quy trình. Người tiêu dùng từng bước nên loại bỏ bớt thói quen mua thực phẩm theo cảm tính chủ quan ở các sạp thịt, các cửa hàng tươi sống vì thịt nóng hay tươi nếu chỉ xét hoàn toàn trên cảm tính thì sẽ thiếu chính xác. Chẳng hạn nếu heo bị bệnh lở mồm long móng hay tai xanh, người tiêu dùng sẽ khó nhận ra được khi chúng đã được xẻ thịt và bày bán từng phần một. Nên chọn nguồn cung cấp thực phẩm tươi sống có thương hiệu và uy tín lâu năm.

Đối với người tiêu dùng ở vùng sâu, vùng xa, chọn thực phẩm tươi sống phần lớn vẫn phải theo cảm quan bên ngoài thì nên lưu ý một số điểm sau: chọn mua thịt có màu hồng tươi, ngửi không thấy mùi, có độ đàn hồi cao, không chọn loại thịt da dày và thô, không mua các loại thịt đỏ bầm hay thâm đen, hoặc có màu nhợt nhạt, mỡ có màu đỏ ối, có nốt xuất huyết trên da hoặc da có hiện tượng lốm đốm...  vì có thể đó là thịt heo nhiễm bệnh rất có hại cho sức khỏe.

Với các loại thực phẩm từ động vật đã được chế biến sau giết mổ như: giò, chả, xúc xích, lạp xưởng... phải quan sát kỹ bao bì, nhãn mác và lưu tâm đến uy tín của đơn vị sản xuất trên thị trường. Cách đọc nhãn: xem ngày sản xuất, hạn sử dụng, cách bảo quản và chế biến, công bố chất lượng (xem có phụ gia thực phẩm độc hại hay không). Không nên chọn các loại thực phẩm chế biến sẵn mà nhãn hàng hóa không đủ các điều kiện trên.

Với các loại thực phẩm là thủy hải sản: Đây là loại thực phẩm mà người tiêu dùng thường chọn mua ở trạng thái còn sống. Điều này rất tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, riêng loại thực phẩm này cũng cần phải lưu ý kỹ vì chúng ẩn chứa khá nhiều nguy cơ cho sức khỏe nếu không biết cách bảo quản và chế biến. Người tiêu dùng nên loại bỏ thói quen ăn hải sản sống hoặc các loại gỏi tái chế biến từ hải sản vì chúng sẽ ẩn chứa hoặc sinh sôi nhiều loại vi khuẩn, virus gây bệnh nếu không được chế biến sạch sẽ và kỹ càng.

Đối với rau, củ, quả: Nguy cơ cao nhất của loại thực phẩm này là tồn dư thuốc bảo vệ thực vật hoặc thuốc tăng trưởng độc hại cho sức khỏe con người. Tuy nhiên, điều này không thể phát hiện được bằng mắt thường. Song, để giảm thiểu bớt nguy cơ gây bệnh, người tiêu dùng nên đặc biệt chú ý đến quy trình xử lý rau, phải đảm bảo đủ 4 bước sau: nhặt sạch - rửa sạch dưới vòi nước đang chảy nhiều lần - ngâm rau kỹ trong dung dịch nước muối - chế biến kỹ. Nên chọn mua rau ở các siêu thị hoặc cửa hàng rau uy tín vì ở những nơi đó, quá trình nhận sản phẩm đầu vào được sàng lọc kỹ càng hơn.

* Về bảo quản thực phẩm ngày Tết, cần lưu ý mấy điểm sau:

- Không nên mua một lượng thực phẩm dự trữ quá nhiều vì khoảng qua mùng 1 tết là thị trường đã bắt đầu "khởi động" trở lại. Việc dự trữ 1 lượng thực phẩm lớn cho nhiều ngày sẽ phát sinh nhiều vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm nếu thời tiết xấu làm thực phẩm hư hoặc bảo quản không đúng cách.

- Đối với thịt tươi sống: tuyệt đối không nên mua quá nhiều và dự trữ nhiều ngày. Khi vừa mua về, lập tức rửa sạch, chia làm từng phần nhỏ, bao gói cẩn thận và cho đông lạnh ngay, không nên để thịt có thời gian phân hủy. Khi dùng lấy từng phần ra rã đông và không tái đông lạnh nhiều lần.

Chọn mua thực phẩm.

- Rau củ quả và các thực phẩm khác: trước khi cho vào tủ lạnh bảo quản bao giờ cũng phải qua bước làm sạch trước để tủ lạnh không bị ô nhiễm và phát sinh vi khuẩn có hại.

- Các loại thực phẩm chế biến truyền thống như bánh chưng và thịt kho trứng: tùy vào thời tiết mà những loại thực phẩm này có thời gian phân hủy khác nhau, nhưng cũng chỉ nên sử dụng tối đa từ 4 - 5 ngày. Các bà nội trợ nên bỏ thói quen khi bánh chưng bắt đầu ngả mùi là mang ra chiên, điều này không có lợi cho sức khỏe vì lúc đó thực phẩm đã biến chất.

- Khi chọn mua và chế biến thực phẩm, nên quan tâm kỹ đến tình trạng sức khỏe của từng thành viên trong gia đình để chọn mua thực phẩm phù hợp và không gây hại cho sức khỏe.

Vi Lâm