Quy trình thu gom chất thải y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh:
Khó tránh khỏi vi phạm...

Từ ngày 2 đến 19-10, đoàn kiểm tra của Sở Y tế do Phó giám đốc Huỳnh Minh Hoàn dẫn đầu đã tiến hành kiểm tra việc chấp hành quy chế quản lý chất thải y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn tỉnh.

Từ ngày 2 đến 19-10, đoàn kiểm tra của Sở Y tế do Phó giám đốc Huỳnh Minh Hoàn dẫn đầu đã tiến hành kiểm tra việc chấp hành quy chế quản lý chất thải y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn tỉnh.

Bệnh viện nhi đồng Đồng Nai mới chỉ có nhà chứa rác thải y tế. Rác thải sinh hoạt chất đống, nằm chờ xe của Công ty dịch vụ môi trường đô thị Biên Hòa đến thu gom.

* Còn sai sót trong quá trình thu gom, phân loại chất thải

 Mặc dù đã có nhiều cố gắng song điều dễ nhận thấy là các cơ sở y tế vẫn còn rất lúng túng trong quá trình thực hiện quy chế này.  Theo con số thống kê sơ bộ của Sở Y tế, hiện mỗi ngày các cơ sở khám chữa bệnh trong toàn tỉnh thải ra gần 6 tấn chất thải (trong đó có khoảng trên 900kg chất thải y tế nguy hại). Hầu hết các cơ sở khám chữa bệnh đều thực hiện tương đối nghiêm túc quy trình phân loại, xử lý chất thải. Đáng mừng là ngay trong đợt kiểm tra vừa qua, mặc dù bị hỏi một cách bất ngờ nhưng nhiều điều dưỡng, hộ lý vẫn trả lời rất chính xác các thao tác phân loại, thu gom chất thải.

Tuy nhiên, quy trình phân loại, thu gom rác thải vẫn còn bộc lộ những hạn chế. Chẳng hạn như bao đựng chất thải mỗi nơi làm mỗi cách. Có bệnh viện sử dụng đúng bao quy định, tức là đúng màu sắc, độ dày, bao có vạch ngăn và tên loại rác. Nhưng cũng có bệnh viện, bao đựng rác chỉ là những túi bọc bình thường được mua từ chợ, không đảm bảo được độ dày cần thiết khi đựng các vật nhọn. Qua kiểm tra cho thấy, nhân viên y tế của một số bệnh viện vẫn bỏ nhầm rác sinh hoạt với rác y tế; sử dụng "lộn" các loại bao; vị trí đựng rác thải không đúng quy định. Có khoa, phòng còn bố trí cùng một địa điểm nhiều thùng đựng rác gây mất mỹ quan. Ngay việc bắt buộc phải có đường vận chuyển chất thải y tế riêng, tách bạch với cổng chính, không đi qua các khoa, phòng nhiều bệnh nhân về nhà chứa cũng không phải bệnh viện nào cũng thực hiện được. Thậm chí có bệnh viện còn không có cả nhà xác để bảo quản lạnh những mô, phẩm được lấy ra từ cơ  thể con người trước khi đem đi xử lý.

* Xử lý chất thải: mỗi nơi làm mỗi cách

Tại TP. Biên Hòa - nơi tập trung nhiều bệnh viện lớn, chất thải y tế sau khi được thu gom, phân loại được Công ty dịch vụ môi trường đô thị Biên Hòa (rác sinh hoạt) và Bệnh viện lao và bệnh phổi (chất thải y tế nguy hại) đến tận nơi vận chuyển, xử lý. Theo con số thống kê, chỉ riêng lượng chất thải của các cơ sở y tế trên TP. Biên Hòa đã là 1,2 tấn/ngày, trong đó có 192 kg chất thải y tế nguy hại. Riêng các bệnh viện đa khoa khu vực như Tân Phú và Xuân Lộc đều đã xây dựng được những lò đốt chất thải y tế đạt chuẩn, không chỉ thực hiện việc đốt rác cho đơn vị mình mà còn hợp đồng với các cơ sở khám chữa bệnh khác trong khu vực tiến hành thu gom, xử lý rác.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, các bệnh viện tuyến huyện hiện đang gặp rất nhiều lúng túng trong việc thực hiện quy trình xử lý chất thải y tế. Bác sĩ Đỗ Minh Nguyện, Giám đốc Bệnh viện đa khoa huyện Thống Nhất cho biết, do cơ sở vật chất của bệnh viện còn nhiều thiếu thốn nên hiện nguồn chất thải y tế được xử lý chưa đúng quy trình. Ngoài nguồn rác thải sinh hoạt được bệnh viện hợp đồng thu gom xử lý, nguồn chất thải y tế nguy hại được thải hết xuống... hố tự đào sau bệnh viện. Chất thải lỏng thì... tự thấm xuống đất! "Chúng tôi cũng có ý định đầu tư xây lò đốt nhưng còn gặp khó khăn về kinh phí"- BS Nguyện cho biết.

Ở Bệnh viện đa khoa huyện Trảng Bom, mỗi ngày có khoảng 19 kg chất thải y tế được thu gom. Rác sinh hoạt được bệnh viện hợp đồng với Công ty môi trường đô thị thị trấn Trảng Bom thu gom, xử lý. Chất thải y tế, trong đó có cả những chất thải y tế nguy hại được đốt ngay tại lò đốt của bệnh viện. "Bệnh viện hiện chưa tiến hành mổ cho bệnh nhân nên mô, phẩm của cơ thể là không có. Riêng các nhau thai của sản phụ được chúng tôi gom lại, chôn xuống hố sâu được đặt cạnh lò rác. Chúng tôi cũng rất băn khoăn không biết liệu bệnh viện xử lý như vậy có đúng hay không" - Giám đốc bệnh viện Bùi Văn Hóa nói.

Ngay cả Bệnh viện đa khoa TP. Biên Hòa, việc xử lý các mô cắt lọc, nhau thai, đàm của bệnh nhân lao... vẫn được xử lý như với loại chất thải y tế bình thường. Nghĩa là, cứ hai ngày một lần, loại rác thải này mới được xe của Bệnh viện lao và bệnh phổi đến lấy đi đốt. Riêng nước thải của bệnh viện hiện vẫn thải vô tư ra hệ thống thoát nước công cộng. Đây cũng là thực trạng chung của nhiều bệnh viện ở Đồng Nai.

* Cần sửa đổi lại quy chế

 Tại các buổi làm việc với đoàn kiểm tra quy chế quản lý chất thải y tế, lãnh đạo nhiều bệnh viện cho rằng việc thực hiện quy chế này vẫn còn nhiều lúng túng. "Mặc dù đã có quy chế nhưng ngoài các bệnh viện được đầu tư xây dựng lò đốt tập trung còn không ít bệnh viện tự "mò" cách xử lý hoặc học tập nơi này, nơi kia xem mình thực hiện như thế có ổn không! Ngay việc xả chất hóa học sau khi rửa phim chụp X-quang ra hệ thống thoát nước công cộng cũng là sai nhưng không phải bệnh viện nào cũng biết và dù biết cũng chưa chắc đã có biện pháp giải quyết cho phù hợp"- người đứng đầu một bệnh viện đa khoa đã cho biết như vậy. Ý kiến lãnh đạo một số bệnh viện cũng đề nghị cho phép được tái chế những chai nhựa truyền dịch hoặc lọ thủy tinh không nguy hại. Một số bệnh viện khác thì đề nghị được phép cắt vụn bán cho các đơn vị tái chế.

Giải đáp đề nghị này, Phó giám đốc Sở Y tế Huỳnh Minh Hoàn cho rằng, trước khi Bộ Y tế hoàn chỉnh việc sửa đổi, bổ sung quy chế quản lý chất thải y tế thì các cơ sở khám chữa bệnh trong tỉnh vẫn phải thực hiện đúng quy định thu gom, phân loại và xử lý chất thải y tế đã được ban hành trước đây.

 Nguyễn Phượng