Vụ "Vay tiền không trả, được tuyên vô tội": Chỉ là quan hệ dân sự?

Báo Đồng Nai đã phản ảnh, tại phiên tòa xét xử sơ thẩm hình sự ngày 24-3, Tòa án nhân dân (TAND) tỉnh đã tuyên bị cáo Nguyễn Thị Bằng (61 tuổi, ngụ phường An Bình, TP.Biên Hòa) không phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và tuyên trả tự do ngay tại tòa.

Báo Đồng Nai đã phản ảnh, tại phiên tòa xét xử sơ thẩm hình sự ngày 24-3, Tòa án nhân dân (TAND) tỉnh đã tuyên bị cáo Nguyễn Thị Bằng (61 tuổi, ngụ phường An Bình, TP.Biên Hòa) không phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và tuyên trả tự do ngay tại tòa.

Kết quả phiên tòa đã khiến nhiều người dự khán tỏ ra bất ngờ.

* Tạm giam hơn 3 năm vì lừa đảo

Cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh (VKS) xác định, từ tháng 7 đến 9-2009, bà Nguyễn Thị Bằng đã vay tiền của nhiều người để kinh doanh bia và đáo hạn ngân hàng. Để mọi người tin tưởng cho vay tiền, bà Bằng đã trả lãi suất cao và hứa nhanh chóng hoàn vốn trong thời gian ngắn. Nhưng sau khi vay được tiền, bà Bằng không kinh doanh bia, mà dùng tiền vay được cho người khác vay lại với lãi suất cao hơn để kiếm lời. Sau khi đã huy động được hàng tỷ đồng, bà Bằng bất ngờ tuyên bố vỡ nợ, khiến nhiều người rơi vào tình cảnh điêu đứng.

Bà Nguyễn Thị Bằng (phải) được người thân chăm sóc tại phiên tòa.

Kết quả điều tra xác định, bà Bằng đã vay của 7 người với số tiền tổng cộng 2,5 tỷ đồng. Khi vụ việc vỡ lở, bà Bằng chỉ hoàn trả cho chủ nợ hơn 330 triệu đồng, còn nợ hơn 2,1 tỷ đồng và chiếm đoạt cho đến nay. Quá trình điều tra, cơ quan công an xác định trước đó đã có 20 người khác cho bà Bằng vay hơn 8 tỷ đồng. Tuy nhiên, cơ quan công an xác định đây chỉ là quan hệ dân sự giữa các bên nên không đưa vào vụ án.

Trên cơ sở phân tích hồ sơ vụ án, chứng cứ và lời khai của bị cáo và các bị hại tại phiên tòa, đại diện VKS xác định, việc bị cáo Bằng không còn khả năng trả nợ nhưng vẫn tiếp tục huy động vốn của nhiều người là có ý đồ chiếm đoạt.

Cùng quan điểm này, luật sư bào chữa cho các bị hại cho rằng, bị cáo Bằng đã dùng các thủ đoạn tinh vi nhằm chiếm đoạt tiền của người khác. Theo luật sư: “Nếu bị cáo không đưa ra các thủ đoạn gian dối, như: kinh doanh bia, đáo hạn ngân hàng, hay dùng nhà, xe, đất… để làm tin, thì không ai đem tiền cho bị cáo vay”.

Từ những căn cứ đó, trong phần luận tội, đại diện VKS đã đề nghị mức án từ 12-14 năm tù đối với bị cáo Bằng về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

* Chỉ là quan hệ dân sự?

Sau khi nghị án, Hội đồng xét xử (HĐXX) đã tuyên bị cáo Nguyễn Thị Bằng vô tội, đồng thời trả tự do cho bị cáo tại tòa. Tính đến ngày được tuyên vô tội và trả tự do tại tòa, bị cáo đã bị tạm giam hơn 3 năm.

Trao đổi xung quanh quyết định này, thẩm phán Trần Nam Phương, chủ tọa phiên tòa, cho biết quá trình thẩm vấn các bị hại trong vụ án cho thấy, việc họ đem tiền cho bà Bằng vay xuất phát từ lòng tin. Trước đó, trong số 7 người được xem là bị hại trong vụ án, đã có 5 người từng cho bà Bằng vay tiền và đều được thanh toán sòng phẳng. Đến lúc vụ việc bị vỡ lở, bà Bằng vẫn đang vay tiền của họ, nhưng do làm ăn thua lỗ nên chưa thể hoàn trả đầy đủ. Theo ông Phương, trong trường hợp này, nói bà Bằng có hành vi gian dối (nói vay tiền để kinh doanh bia, đáo hạn ngân hàng nhưng thực chất không có) là không rõ ràng. Trong khi trên thực tế, bà Bằng vẫn có kinh doanh bia. “Như vậy, trong trường hợp hành vi lừa đảo của bị cáo không rõ ràng, “năm mươi, năm mươi” thì tòa sẽ nghiêng về hướng có lợi cho bị cáo” - ông Phương lý giải.

Ông Phương cho biết thêm, trong vụ án này nếu xem xét hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản đối với bà Bằng cũng không được. Bởi trên thực tế, bà Bằng không hề bỏ trốn. Quá trình xem xét hồ sơ vụ án cho thấy, bị cáo Bằng không có ý định chiếm đoạt tài sản của người khác. Do bà Bằng cũng là nạn nhân trong việc đem tiền cho người khác vay nên mới phát sinh việc vỡ nợ. Theo ông Phương, việc vay mượn giữa những người trên chỉ là quan hệ dân sự. Trên cơ sở đó, HĐXX đã tuyên bị cáo Bằng vô tội.

Tuy nhiên, ông Phương cũng lưu ý, tại phiên tòa, cả bị cáo Bằng và luật sư bào chữa cho bị cáo đều thừa nhận hành vi của bị cáo là vi phạm pháp luật. “Đây là chuyện lạ, hiếm thấy!” - ông Phương bày tỏ.

Liên quan đến vụ án, đại diện VKS nhân dân tỉnh cho biết sẽ kháng nghị phúc thẩm lên Tòa án nhân dân tối cao để xét xử lại vụ án. Các bị hại cũng bày tỏ bức xúc và cho biết sẽ kháng án lên cấp phúc thẩm.

Trần Danh