Vì sao nguyên Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Cửu Nguyễn Hoàng Huynh cùng 5 cán bộ bị khởi tố?

Ngày 9-1-2007, thực hiện quyết định đã được Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân (KSND) tỉnh phê chuẩn, cơ quan công an đã tiến hành bắt tạm giam 4 tháng đối với các ông: Nguyễn Minh Huấn, nguyên Trưởng phòng Tài chính - kế hoạch huyện Vĩnh Cửu; Thái Văn Nghĩa, nguyên Trưởng phòng Tài nguyên - môi trường huyện Vĩnh Cửu; Lê Toàn Hiếu, Phó ban quản lý dự án huyện Vĩnh Cửu, nguyên Trưởng phòng Kinh tế huyện Vĩnh Cửu; Vũ Tuấn Ngọc, chuyên viên Phòng Tài nguyên - môi trường huyện Vĩnh Cửu và Vũ Đình Ngôn, tổ trưởng Hội đồng bồi thường huyện Vĩnh Cửu.

Một góc dự án tái định cư tại ấp 5, xã Thạnh Phú hôm nay.

* Sai phạm từ dự án dân cư...

Ngày 8-7-1996, UBND tỉnh ban hành Văn bản 2205/UBT chấp thuận về chủ trương cho phép UBND huyện Vĩnh Cửu quy hoạch một số lô đất thổ cư để cấp quyền sử dụng đất cho một số cán bộ, công nhân viên và nhân dân (gọi là khu dân cư - KDC) với nguyên tắc phải đảm bảo phù hợp quy hoạch chung của huyện. Đồng thời, UBND tỉnh cũng yêu cầu UBND huyện Vĩnh Cửu xác định cụ thể vị trí, diện tích các khu đất thổ cư nói trên. Bên cạnh đó, dự án phải được sự thống nhất ý kiến của các ngành chức năng như: Sở Xây dựng, Sở Địa chính (nay là Sở Tài nguyên - môi trường) và phải lập các thủ tục theo quy định để trình UBND tỉnh xem xét. UBND tỉnh cũng chấp thuận với đề nghị của huyện Vĩnh Cửu là cho phép được để lại số tiền thu từ việc cấp quyền sử dụng đất thổ cư của dự án để đầu tư cơ sở hạ tầng. Nhưng khi sử dụng khoản tiền này thì huyện phải có phương án cụ thể và phải được UBND tỉnh phê duyệt, cũng như phải thực hiện đúng trình tự, thủ tục về xây dựng cơ bản. Ngày 12-9-1996, UBND huyện Vĩnh Cửu có Tờ trình số 215/TT.UBH trình UBND tỉnh xin quy hoạch KDC tại 2 xã Thạnh Phú và Tân Bình với diện tích 150 hécta. Trước mắt, UBND huyện chỉ quy hoạch 15 hécta để bố trí dân cư và mở một đường giao thông từ lộ 768 xuyên qua phường Tân Phong (TP. Biên Hòa). Ngày 28-10-1996, UBND tỉnh đã chấp thuận đề nghị này (Văn bản số 5755/UBD chấp nhận chủ trương đã nêu trong Văn bản 2205/UBT ngày 8-7-1996).

Từ cơ sở trên, UBND huyện Vĩnh Cửu tiến hành thi công đường giao thông nông thôn tại khu vực quy hoạch và dự kiến chia khu đất thành 400 lô đất thổ cư ở hai bên đường, mỗi lô rộng 200m2. Thế nhưng, ngay khi chỉ mới định hình con đường đất (chưa xây dựng cơ sở hạ tầng KDC) thì UBND huyện đã tức tốc tiến hành xét đơn xin cấp đất của cán bộ, công nhân viên của tỉnh và huyện. Sau khi qua các bước xét duyệt, cuối cùng có 399 trường hợp "lọt" vào danh sách được cấp đất trong dự án KDC Thạnh Phú. Số người có tên trong danh sách này sau đó đã đến Chi cục thuế của huyện để làm thủ tục nộp tiền thuế đất. Tổng số tiền mà Chi cục Thuế huyện Vĩnh Cửu xác nhận đã nộp vào Kho bạc Nhà nước huyện năm 1997 là 4.752.000.000 đồng. Đáng chú ý là, mặc dù chưa có quyết định thu hồi đất của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giao cho UBND huyện Vĩnh Cửu thực hiện dự án, thế nhưng Trưởng phòng Kinh tế huyện đã lập thủ tục tham mưu cho Chủ tịch UBND huyện Nguyễn Hoàng Huynh ký Quyết định số 1701/QĐ.UBH ngày 16-12-1996, phê duyệt đền bù cho 44 hộ dân với tổng số tiền là 202.247.500 đồng. Lẽ ra phải đền bù cho dân có diện tích đất canh tác bị thu hồi thì ông Huynh chỉ đạo chi hỗ trợ 71.486.000 đồng tiền đất và 76.151.500 đồng tiền hoa màu trên đất (tổng cộng là 147.643.500 đồng thay vì phải bồi thường 202.247.500 đồng). Tiếp đến, ông Huynh ký thêm Quyết định số 1810/QĐ.UBH ngày 31-12-1996, phê duyệt tiền bồi thường cho 30 hộ dân số tiền 222.148.500 đồng nhưng sau đó chỉ hỗ trợ cho 30 hộ dân bị mất đất và hoa màu trong dự án này với tổng số tiền là 190.334.500 đồng. Xuất phát từ việc bồi thường không thỏa đáng, số hộ dân bị thu hồi đất đã gửi nhiều đơn khiếu nại đến các cơ quan chức năng của tỉnh.

* ... Đến khu tái định cư

Ngày 1-3-2001, UBND huyện Vĩnh Cửu có Tờ trình số 160/TT.UBH gửi UBND tỉnh và Sở Địa chính (nay là Sở Tài nguyên - môi trường) đề nghị chấp thuận cho UBND huyện quy hoạch khu tái định cư (TĐC) dành cho các hộ dân bị thu hồi đất nằm trong dự án xây dựng Công ty Quế Bằng tại ấp 5, xã Thạnh Phú. Diện tích mà UBND huyện xin lập dự án TĐC là 4.500m2. Trên cơ sở tờ trình của Sở Địa chính, ngày 17-9-2001, UBND tỉnh chấp thuận giới thiệu địa điểm để UBND huyện Vĩnh Cửu lập dự án đầu tư xây dựng khu TĐC tại xã Thạnh Phú (Quyết định số 3334/QĐ.CT.UBT). Sau khi có quyết định, UBND huyện Vĩnh Cửu không tiến hành lập phương án đền bù; không trình cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt dự án đầu tư; không liên hệ với Sở Địa chính để được hướng dẫn đo đạc lập bản đồ địa chính khu đất để làm cơ sở cho việc lập dự án đầu tư và giao đất chính thức. Mặt khác, UBND huyện không thông báo chủ trương quy hoạch của Nhà nước đến các đối tượng đang sử dụng đất biết, để họ có kế hoạch di dời khi Nhà nước thu hồi đất như quy định của UBND tỉnh. Điều đáng nói ở chỗ, UBND huyện Vĩnh Cửu đã không lập thủ tục để thu hồi đất, giao đất thực hiện dự án xây dựng cơ sở hạ tầng đúng như với kế hoạch xây dựng khu TĐC, mà tự tiến hành đo đạc lập bản đồ phân thành 15 lô, mỗi lô rộng 300m2.

Lạ ở chỗ, trong khi chưa hoàn chỉnh các thủ tục để được giao 4.500m2 đất trong dự án TĐC ấp 5, xã Thạnh Phú thì ngày 8-9-2003, Phòng Địa chính - nhà đất huyện lại có Tờ trình số 1008/TT.ĐC-NĐ tiếp tục xin quy hoạch 36.159m2 cũng tại ấp 5, xã Thạnh Phú để chia thành 93 lô đất TĐC. Tại bản đồ phân lô này, cũng có chữ ký của Chủ tịch UBND huyện Nguyễn Hoàng Huynh. Vấn đề còn ở chỗ, dự án có diện tích 36.159m2 lại nằm... chồng lên dự án TĐC cũ (rộng 4.500m2). Trên thực tế, dự án này chưa xây dựng cơ sở hạ tầng, chưa phân lô cắm ranh mốc, nhưng ông Huynh đã tự đứng ra xét duyệt đơn xin giao đất của 54 trường hợp. Sau đó, Trưởng phòng Địa chính - nhà đất huyện Vĩnh Cửu đã ký tờ trình đề nghị Chủ tịch UBND huyện ban hành quyết định giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 62 trường hợp (trong số này có 8 trường hợp do Phó chủ tịch UBND huyện Võ Văn Nở xét duyệt). Vì tất cả các thủ tục được hình thành... trên giấy nên ngay cả những người được cấp đất cũng chỉ biết được diện tích và số hiệu lô đất của mình tại quyết định đã cấp và trên sơ đồ. Hầu như toàn bộ 62 trường hợp được cấp đất phân lô này đều không xác định chính xác được vị trí lô đất của mình khi ra thực địa (?!). Chưa hết, từ việc làm ăn hết sức tùy tiện, vô nguyên tắc mà đứng đầu là ông Nguyễn Hoàng Huynh nên đã dẫn đến chỗ, những người được phân lô đất trên... giấy đã tiến hành sang nhượng cho nhau khá thoải mái. Trong số này có con của ông Huynh là Nguyễn Hoàng Dung được giao 600m2 đất (do Phó chủ tịch UBND huyện Võ Văn Nở ký quyết định cấp đất). Sau đó, ông Huynh đã "vô tư" ký quyết định chấp thuận cho... con mình làm thủ tục chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị Kim Phụng 300m2 và bà Nguyễn Thị Huyền 300m2.

Trong khi dự án khu dân cư ấp 1, xã Thạnh Phú được triển khai một cách yếu kém, sai nguyên tắc nhưng chưa được khắc phục, sửa chữa thì ông Huynh - với vai trò là người đứng đầu cơ quan hành chính cấp huyện - lại tiếp tục mắc hàng loạt vi phạm khác đối với dự án lập khu TĐC ấp 5, xã Thạnh Phú. Nếu không được sự tham mưu, cùng nhau bắt tay để "phù phép" làm sai lệch bản chất vụ việc từ những cộng sự đắc lực như các cán bộ: Nguyễn Minh Huấn, Thái Văn Nghĩa, Lê Toàn Hiếu, Vũ Đình Ngôn và Vũ Tuấn Ngọc thì ông Huynh không thể có "cơ hội" sai phạm nghiêm trọng trong thời gian làm Chủ tịch UBND huyện. Chính vì thiếu sự giám sát, thiếu dân chủ, công khai, và vì lợi ích riêng của các cá nhân có trách nhiệm trong việc bồi thường, giải tỏa, tái định cư đã biến vùng đất xã Thạnh Phú đáng ra phải phát triển nhanh thì lại trở thành một địa bàn liên tục có nhiều đơn thư khiếu kiện phức tạp.

Tạ Nguyên - Thế Phiệt