Một ngày cuối tháng 10-2005, phát hiện việc Công ty xây dựng và kinh doanh nhà Phú Nhuận (TP. Hồ Chí Minh) cho xe san ủi trên phần đất đang có tranh chấp về giá cả đền bù, một số người dân ở ấp Đất Mới, xã Phú Hội, huyện Nhơn Trạch có đất bị giải tỏa liền ngăn lại, không cho thi công. Chính quyền địa phương có mặt kịp thời để giải quyết vụ việc.
 |
| Dù đơn vị đầu tư dự án KCN Nhơn Trạch giai đoạn 2 (khu vực ấp Mới, xã Phú Hội) chưa giải quyết xong việc đền bù, giải tỏa, tái định cư cho dân nhưng vẫn tiến hành thi công (ảnh chụp ngày |
Một ngày cuối tháng 10-2005, phát hiện việc Công ty xây dựng và kinh doanh nhà Phú Nhuận (TP. Hồ Chí Minh) cho xe san ủi trên phần đất đang có tranh chấp về giá cả đền bù, một số người dân ở ấp Đất Mới, xã Phú Hội, huyện Nhơn Trạch có đất bị giải tỏa liền ngăn lại, không cho thi công. Chính quyền địa phương có mặt kịp thời để giải quyết vụ việc. Tuy nhiên, trước sự phản kháng quyết liệt của những người bị mất đất nhưng không được đền bù thỏa đáng, số công nhân đang làm việc buộc phải ngừng công việc. Vì sao người dân ở ấp Đất Mới lại có hành động cản trở như trên?
* Họp dân chỉ là hình thức để... vấn an dân?
Sau sự cố mà cư dân địa phương không cho đơn vị thi công tiến hành san, ủi mặt bằng trên vùng đất thuộc ấp Đất Mới, chiều ngày 4-11-2005, tổ trưởng Tổ đền bù thuộc Hội đồng đền bù, giải tỏa của huyện Nhơn Trạch Đoàn Minh Nghĩa đã đến trụ sở UBND xã Phú Hội gặp người dân để giải thích thêm về tiến trình xây dựng Khu công nghiệp Nhơn Trạch II (nằm trên địa bàn hai xã Hiệp Phước và Phú Hội), đồng thời lý giải về những thắc mắc của một số người dân xung quanh chuyện đền bù, thu hồi đất mà rất nhiều hộ dân nơi đây đã có đơn khiếu nại. Theo thư mời, cuộc họp chiều hôm ấy chỉ có 28 người, thế nhưng do nghe có Hội đồng đền bù huyện về giải quyết chuyện thắc mắc, khiếu nại của dân liên quan đến đất đai, một số trường hợp ở ấp khác cũng đến dự. Tại cuộc họp, ông Nghĩa cho biết, bà con có bức xúc gì cứ nêu, ông sẽ giải thích cụ thể. Thế là hơn 20 lượt ý kiến xoay quanh vấn đề Nhà nước áp giá đền bù không công bằng. Cụ thể là, vì sao cùng ở một khu đất nhưng có người được đền bù giá cao, trong khi đó những trường hợp khác lại chỉ được nhận giá đền bù thấp. Ngoài ra, vì sao không bố trí tái định cư cho những hộ dân mất đất v.v... Chính vì chưa được giải quyết tái định cư nên việc đơn vị thi công đến san ủi, giải phóng mặt bằng là sai với chủ trương của Nhà nước trong việc giải quyết ổn thỏa cuộc sống cho dân trước khi tiến hành giải phóng mặt bằng. Theo những hộ dân đi dự họp ngày hôm ấy, ông Nghĩa cho rằng vì quy trình bồi thường phải theo trình tự nên có hộ được giải quyết trước, hộ giải quyết sau. Trong khi đó, việc áp giá lại căn cứ vào thời điểm áp dụng quyết định bồi thường của UBND tỉnh giữa giá cũ 19.500 đồng/m2 (đất hạng 4) và giá mới 40.000 đồng/m2 (Quyết định 6872/QĐ.CT.UBT ngày 29-12-2004) nên trường hợp nào rơi vào thời điểm áp dụng giá cũ, chỉ được nhận đền bù theo giá cũ; trường hợp nào "may mắn" trúng vào thời điểm áp dụng giá mới thì... "trúng". Và như vậy, Hội đồng đền bù của huyện Nhơn Trạch đã làm đúng quy định. Không đồng tình với cách lý giải của ông Nghĩa nên rất nhiều người bỏ ra về. Cho đến cuối cuộc họp, ông Nghĩa còn nói, nếu sự giải thích của ông không được chấp nhận, ông sẽ báo lại để UBND huyện trình UBND tỉnh xem xét. Tuy nhiên, ông Nghĩa nhấn mạnh là bà con phải hết sức bình tĩnh, không được gây mất an ninh trật tự; tránh lập lại "sự cố" đáng tiếc lần trước.
Rất nhiều người dân ở ấp Đất Mới cho rằng cuộc họp do Hội đồng đền bù huyện Nhơn Trạch tổ chức chỉ là hình thức, bởi không có cán bộ chức năng để có thể giải quyết ngay những bức xúc của người dân đối với việc áp giá đền bù sao cho hợp lý. Cho nên, sự có mặt của ông Nghĩa trong cuộc họp dường như chỉ để lý giải, nhằm trấn an dân. Rất nhiều người còn bất bình cho rằng, ngay trong biên bản cuộc họp đã có vấn đề. Bởi trong hơn 20 ý kiến người dân, có nhiều ý kiến rất thẳng thắn yêu cầu UBND và Hội đồng đền bù huyện phải xem xét lại cách làm về đền bù, giải toả, tái định cư cho dân ở ấp Đất Mới... Thế nhưng chỉ có 6 ý kiến được ghi cụ thể. Điều này khiến không ít người thắc mắc, vì biên bản được thể hiện ở chỗ, tại trang nhất có ghi rành mạch: trang 1 (tờ số 1), tiếp đến trang 2 (lẽ ra phải ghi tờ số 1) thì ở đây lại ghi rõ: trang 2 (tờ số 2). Qua trang cuối cùng (trang 3, tờ 2) thì để trống(!?)
 |
| Nhà ông Nguyễn Văn Cử có diện tích là 124m2 nhưng chỉ được thông báo đền bù 40m². |
* Đâu là bất hợp lý?
Các ông: Hồ Văn Vinh, Nguyễn Đình Phục, Nguyễn Văn Nửa, Nguyễn Kim Quan, Nguyễn Thanh Hùng... cho biết, các ông đã đến "gõ cửa" nhiều nơi, chỉ mong được trình bày thấu đáo vụ việc, thế nhưng ở những nơi đã đến, các ông chỉ được làm mỗi việc là gửi đơn và... chờ đợi. Nhiều người dân đoán rằng có lẽ các cấp lãnh đạo không đủ thời gian để nghe dân trình bày tường tận, càng không có dịp đi kiểm tra từng trường hợp mà dân khiếu nại. Trong khi đó, do bản tính chân chất, ít am hiểu nên nội dung đơn của người nông dân viết ra thường không đầy đủ, thậm chí không mạch lạc nên rất dễ bị rơi vào quên lãng. Tuy nhiên, đâu là bất hợp lý trong chuyện đền bù, giải tỏa ở ấp Đất Mới, mọi người đều đưa ra được những bằng chứng rất cụ thể. Chẳng hạn, về cách tính bồi thường đối với dự án xây dựng KCN Nhơn Trạch II, nếu như HĐĐB chỉ tính một giá cho tất cả các trường hợp bị giải tỏa ở ấp Đất Mới thì chắc chắn nông dân sẽ không có phản ứng. Đằng này, cùng một loại đất, cùng nằm trên một địa điểm, cùng được kiểm tra một ngày hoặc cách nhau chỉ vài ngày, nhưng có trường hợp chỉ nhận được đền bù theo giá 19.500 đồng/m2 (đất hạng 4), ngược lại nhiều trường hợp khác lại được tính theo giá 40.000 đồng/m2, theo QĐ 6872. Cụ thể là, hộ của các ông: Hồ Hoàng Mai, Ngô Văn Dân, Phan Văn Thạnh được kiểm tra cùng ngày 16-6-2004, nhưng hộ ông Mai được đền bù theo giá cũ, còn hộ ông Dân và hộ ông Thạnh được tính theo giá mới (40.000 đồng/m2 ). Tương tự, các hộ ông Hà Xuân Lâm, Lê Văn Đối (Cử), Lê Văn Đối (Tân) được kiểm tra cùng ngày 27-6-2004 lại được tính áp giá mới. Còn các hộ khác như: Trừ Thị Rây (kiểm tra ngày 2-7-2004), Nguyễn Văn Trai (7-7-2004), Nguyễn Thị Liên, Trần Văn Kim, Hồ Thanh Luân, Đặng Thanh Kỳ (cùng kiểm tra ngày 8-7); hoặc hộ Nguyễn Văn Cử (ngày 16-9), Phạm Minh Trị (7-10), chỉ được áp giá đền bù theo quyết định cũ. Chưa hết, trường hợp hộ ông Phạm Minh Trị bị giải tỏa 7.300m2. Khi kiểm tra hiện trạng, số đất này được chia thành hai khoảnh, một là 4.200m2 và một là 3.100m2. Ngày
Trong lần Đoàn kiểm tra của Bộ Tài nguyên - môi trường do ông Nguyễn Khải, Vụ trưởng Vụ Đất đai về kiểm tra việc thực hiện Luật đất đai năm 2003 tại huyện Nhơn Trạch vào ngày 11-8-2005, sau khi nghe UBND huyện báo cáo, ông Khải cho rằng, nếu chính quyền đã làm đúng các trình tự, thủ tục như quy định thì người dân quả có hạnh phúc; họ chẳng cần thiết phải kêu ca làm gì. Tuy nhiên, ông Khải cũng lưu ý, trong số 336 đơn thư KNTC (thời điểm tháng 8-2005) liên quan đến đất đai mà người dân gửi, huyện báo cáo đã giải quyết 94%, vậy có bao nhiêu phần trăm người dân không đồng tình? Theo ông Khải, chắc chắn con số này không ít, bởi khi nghe Đoàn kiểm tra về, có gần hai trăm hộ dân đến xin gặp để gửi đơn khiếu nại và được trình bày tường tận những bất hợp lý trong đền bù, thu hồi đất mà người dân bị thiệt thòi... Rõ ràng, nói như ông Khải, nếu như người dân ở huyện Nhơn Trạch được giải quyết mọi yêu cầu chính đáng, trên cơ sở pháp luật thì họ sẽ có cuộc sống sung túc hơn khi buộc phải chuyển nghề, chuyển nơi ở khác. Đằng này, có bao nhiêu hộ đã cảm thấy bằng lòng với cuộc sống mới khi không còn đất để sản xuất? Riêng đối với những hộ dân ở ấp Đất Mới, họ có đòi hỏi gì quá đáng ngoài sự công bằng và cách làm thấu tình, đạt lý?
Tạ Nguyên
![[Infographic] Thủ tướng và các Phó Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031](/file/e7837c02876411cd0187645a2551379f/042026/ava-thu-tuong-080426_20260408123215.jpg?width=400&height=-&type=resize)
