Xử lý nghiêm vi phạm về bảo vệ động vật hoang dã

Trước diễn biến phức tạp của tình trạng săn bắt, tàng trữ, buôn bán trái phép động vật hoang dã (ĐVHD), đặc biệt trên không gian mạng, lực lượng kiểm lâm tỉnh Đồng Nai đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quyết liệt, qua đó kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nhiều vụ việc vi phạm, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học, giữ vững trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

Lực lượng chức năng kiểm tra một điểm tàng trữ động vật hoang dã trái pháp luật tại phường Trảng Dài, tỉnh Đồng Nai. Ảnh: CTV

Siết chặt kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm

Đội trưởng Đội Kiểm lâm cơ động số 1 Trần Đức Cường cho biết: Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh, các đối tượng vi phạm thường lợi dụng mạng xã hội (Facebook, Zalo) để giao dịch mua bán, vận chuyển ĐVHD trái phép. Các hoạt động này diễn ra kín đáo, không cố định địa điểm, gây nhiều khó khăn cho lực lượng chức năng trong công tác phát hiện, đấu tranh, phòng ngừa. Tuy nhiên, bằng các biện pháp nghiệp vụ, sau thời gian theo dõi, thu thập chứng cứ, lực lượng kiểm lâm đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức kiểm tra đột xuất, kịp thời ngăn chặn hành vi vi phạm.

Một trong những vụ việc điển hình được phát hiện gần đây là trường hợp tàng trữ lâm sản trái pháp luật tại xã Định Quán. Sáng 3-12, Đội Kiểm lâm cơ động số 1 phối hợp với Hạt Kiểm lâm khu vực 4 và Đội 3, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (Công an tỉnh Đồng Nai) tiến hành kiểm tra tại tổ 13, ấp Hiệp Đồng, xã Định Quán, qua đó phát hiện ông T.T.H. (ngụ ấp Hiệp Tâm 1, xã Định Quán) tàng trữ lâm sản trái pháp luật, thu giữ tang vật gồm: 2 con trăn đất (14kg), 4 con rắn ráo trâu (2,5kg), 3 con kỳ tôm (1,2kg) và 15 con gà nước.

Ông T.T.H. thừa nhận số ĐVHD trên do một số cá nhân ở địa phương săn bắt mang đến bán, không có hồ sơ, giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Hạt Kiểm lâm khu vực 4 đã lập biên bản vi phạm hành chính, tạm giữ tang vật, phương tiện liên quan để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định.

Từ đầu năm 2025 đến nay, Đội Kiểm lâm cơ động số 1 đã chủ trì, phối hợp với Đội 3, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường kiểm tra, phát hiện 12 vụ vi phạm liên quan đến bảo vệ ĐVHD. Trong đó, xử lý hành chính 10 vụ, 9 đối tượng; xử lý hình sự 2 vụ, 4 đối tượng; tịch thu, tiêu hủy và thả về môi trường tự nhiên nhiều cá thể ĐVHD như 3 con tê tê (nhóm IB), 2 con trăn đất, 4 con rắn ráo trâu (nhóm IIB), 2 con don (nhóm thông thường) và hơn 102kg sản phẩm động vật rừng các loại.

Song song với công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, Chi cục Kiểm lâm Đồng Nai đã phối hợp với các cơ quan, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ ĐVHD; yêu cầu 23 chủ cơ sở kinh doanh (nhà hàng, quán ăn, cơ sở buôn bán, nuôi nhốt chim cảnh…) ký cam kết chấp hành đúng quy định; đồng thời răn đe, nhắc nhở các đối tượng từng vi phạm cam kết không tái phạm.

Đội trưởng Đội Kiểm lâm cơ động số 1 TRẦN ĐỨC CƯỜNG khuyến cáo: “Người dân không nên tự ý thả các loài động vật hoang dã tại công viên hoặc khu vực gần khu dân cư, vì vừa không đảm bảo an toàn cho con người vừa ảnh hưởng đến khả năng sinh tồn của loài. Người dân cần liên hệ với cơ quan kiểm lâm để được hỗ trợ, hướng dẫn thả ĐVHD về khu vực sinh cảnh phù hợp nhằm giúp các loài phát triển tốt”.

Chủ động phòng ngừa cao điểm cuối năm

Dự báo trong thời gian tới, nhất là dịp giáp Tết Nguyên đán 2026, tình hình vi phạm về ĐVHD tiếp tục tiềm ẩn nhiều phức tạp. Cuối năm là thời điểm các nhà hàng, doanh nghiệp tổ chức liên hoan, tiệc tất niên; một bộ phận có điều kiện kinh tế coi ĐVHD là thực phẩm quý hiếm để chiêu đãi, làm quà biếu, khiến nhu cầu gia tăng, tạo điều kiện cho các đối tượng vi phạm hoạt động.

Bên cạnh đó, một số người dân sinh sống trong và ven rừng đi làm ăn xa, cuối năm về nghỉ lễ, Tết, trong thời gian nhàn rỗi thường rủ nhau vào rừng săn bắt ĐVHD. Các đối tượng vi phạm còn tàng trữ tại nhà ở, vườn trại vùng sâu, vùng xa; xây dựng kín cổng cao tường, lắp camera giám sát; chỉ giao dịch với người quen, sơ chế rồi giao tận nơi cho nhà hàng; sử dụng mạng xã hội để mua bán, không hoạt động tại điểm cố định…

Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đồng Nai Ngô Văn Vinh cho biết: Đơn vị cũng lường trước các tình huống nên đã chủ động xây dựng phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian tới. Trong đó, tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng bằng nhiều hình thức nhằm nâng cao nhận thức của người dân trong công tác quản lý, bảo vệ ĐVHD; tăng cường đôn đốc các hạt kiểm lâm khu vực, các chủ rừng thực hiện nghiêm công tác tuần tra, kiểm tra bảo vệ ĐVHD.              

An Nhơn