Số hóa trong tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra mạnh mẽ, chuyển đổi số không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là yêu cầu cấp thiết trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL).

Ban Tổ chức trao thưởng cho các tập thể, cá nhân đoạt giải Cuộc thi trực tuyến Tìm hiểu pháp luật trong lĩnh vực tư pháp năm 2025. Ảnh: CTV

Tại Đồng Nai, những năm qua, các cơ quan, đơn vị đã chủ động ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT), triển khai nhiều mô hình hay, giải pháp sáng tạo hiệu quả, góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, nhất là qua môi trường số.

Chuyển đổi số - động lực đổi mới

Là cơ quan thường trực của Hội đồng Phối hợp PBGDPL tỉnh, Sở Tư pháp tỉnh Đồng Nai xác định ứng dụng CNTT là nhiệm vụ trọng tâm trong đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền pháp luật. Trong nhiều năm qua, sở tích cực triển khai hệ thống các giải pháp số, từ tổ chức cuộc thi trực tuyến, xây dựng kho dữ liệu pháp luật điện tử đến mở rộng các kênh thông tin đa phương tiện nhằm tiếp cận người dân nhanh hơn, hiệu quả hơn.

Một trong những mô hình nổi bật và tạo được sức lan tỏa rộng rãi chính là Cuộc thi trực tuyến Tìm hiểu pháp luật được duy trì liên tục 8 năm qua. Hình thức thi trực tuyến giúp người dân dễ dàng tham gia mọi lúc, mọi nơi thông qua điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính có kết nối internet. Giao diện thân thiện, dễ sử dụng giúp cuộc thi tiếp cận đa dạng đối tượng từ cán bộ, công chức, viên chức đến học sinh, giáo viên, người lao động.

Tham gia Cuộc thi trực tuyến Tìm hiểu pháp luật liên tục nhiều năm, thầy giáo Nguyễn Phi Hùng (công tác tại Trường THCS Lý Tự Trọng, phường Long Bình) đánh giá: “Cuộc thi không chỉ là hoạt động bổ ích mà còn là động lực để bản thân rèn luyện tinh thần tìm hiểu pháp luật. Thông qua những tình huống thực tế, tôi được củng cố thêm kiến thức về quyền, nghĩa vụ công dân và cách vận dụng pháp luật trong công việc hằng ngày”.

Cùng quan điểm, Trung tá Mai Hải Thanh (công tác tại Công an phường Trấn Biên) cho rằng: Cuộc thi với nội dung phong phú, thiết thực đã thu hút đông đảo người dân tham gia. Đây thực sự là sân chơi bổ ích giúp nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật. Hơn nữa, việc đưa hoạt động tìm hiểu pháp luật lên môi trường số đã tạo sự chuyển biến mạnh về cách tiếp cận từ bị động sang chủ động. Người tham gia không còn tâm lý “đối phó” mà tiếp cận pháp luật với tinh thần trải nghiệm, tìm hiểu và tương tác. Nhờ vậy, pháp luật đi vào đời sống một cách tự nhiên, dễ hiểu và dễ nhớ hơn.

Bên cạnh đó, Sở Tư pháp đã xây dựng và vận hành Trang thông tin điện tử PBGDPL tỉnh Đồng Nai (pbgdpl.dongnai.gov.vn) nhằm tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận thông tin pháp luật. Đây là kênh cung cấp dữ liệu pháp luật chính thống, cập nhật nhanh các văn bản mới, tình huống pháp lý thường gặp và hoạt động PBGDPL trên toàn tỉnh. Sở cũng phát triển kênh YouTube PBGDPL Đồng Nai, chuyên đăng tải video tuyên truyền trực quan và các bài giảng điện tử; thiết lập kênh Zalo Official Hội đồng Phối hợp PBGDPL tỉnh Đồng Nai giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin qua điện thoại. Nhiều sản phẩm truyền thông số như: video clip ngắn, infographic, pano điện tử, bài giảng e-learning… được đầu tư thực hiện, phù hợp xu hướng tiêu thụ thông tin mới của người dân.

Thời gian tới, các cơ quan, đơn vị trong tỉnh sẽ tiếp tục phát huy thành quả chuyển đổi số, phát triển các nền tảng số thân thiện hơn; hoàn thiện kho dữ liệu pháp luật dùng chung, hiện đại, dễ truy cập; tăng cường cá nhân hóa nội dung pháp lý theo từng nhóm đối tượng; mở rộng hình thức tuyên truyền trực tuyến phù hợp xu hướng tiếp cận thông tin của người dân trong thời đại số.

Linh hoạt, sáng tạo trong tuyên truyền pháp luật

Là lực lượng trẻ, năng động, Tỉnh đoàn Đồng Nai thời gian qua đã đổi mới mạnh mẽ phương thức tuyên truyền pháp luật, gắn chuyển đổi số vào từng hoạt động.

Theo chị Phùng Thị Phương Thảo, Phó Trưởng ban Công tác Đoàn và Thanh thiếu nhi Tỉnh đoàn Đồng Nai, việc ứng dụng CNTT là yêu cầu bắt buộc để nội dung pháp lý đến với thanh niên nhanh, hấp dẫn, dễ tiếp nhận hơn.

Việc sử dụng các nền tảng mạng xã hội giúp nội dung pháp luật lan tỏa rộng, tiết kiệm chi phí nhưng vẫn đạt hiệu quả cao. Cho nên, Tỉnh đoàn đã khai thác tối đa các nền tảng mạng xã hội để truyền tải chính sách pháp luật qua: infographic, video ngắn, podcast, bản tin pháp luật. Các chủ đề thiết thực dành cho giới trẻ như: an ninh mạng, an toàn giao thông đường bộ; phòng, chống ma túy; phòng, chống bạo lực học đường… được thể hiện sinh động, gần gũi, góp phần nâng cao nhận thức, kỹ năng pháp lý trong tỉnh cho thanh thiếu nhi...

“Đến nay, các hình thức tuyên truyền đã được đổi mới, ứng dụng hiệu quả CNTT và mạng xã hội. Nhiều sáng kiến, mô hình hay đã tạo được sức lan tỏa và thu hút sự quan tâm của đông đảo đoàn viên. Việc lồng ghép tuyên truyền các luật, chính sách mới gắn với chương trình, phong trào của Đoàn đã giúp đoàn viên nâng cao nhận thức, tự giác chấp hành pháp luật” - chị Thảo chia sẻ.

Ngoài ra, nhiều cơ quan, đơn vị cũng ứng dụng CNTT vào công tác tuyên truyền, PBGDPL có hiệu quả. Chẳng hạn, Liên đoàn Lao động tỉnh đã xây dựng Fanpage Điểm hẹn công nhân. Trang Facebook Liên đoàn Lao động tỉnh tiếp nhận phản ánh, cung cấp thông tin và kết nối công nhân với tổ chức Công đoàn; giải đáp thắc mắc về pháp luật lao động liên quan đến hợp đồng, tiền lương, bảo hiểm, chế độ thai sản…, giúp người lao động kịp thời cập nhật kiến thức pháp luật. Công an tỉnh sử dụng mạnh mẽ CNTT để tuyên truyền, cảnh báo tội phạm, đặc biệt là tội phạm công nghệ cao, lừa đảo qua mạng, tín dụng đen, tội phạm ma túy…; thông tin được đăng tải thường xuyên trên website, fanpage, các nhóm cộng đồng giúp người dân nhận diện thủ đoạn phạm tội và chủ động phòng tránh. Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, các phòng, ban và địa phương trong tỉnh cũng duy trì các kênh truyền thông trực tuyến, sản xuất clip, infographic, tài liệu điện tử để lan tỏa kiến thức pháp luật đến hội viên và người dân…

Sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và tổ chức chính trị - xã hội đã tạo nên hệ thống truyền thông pháp luật phong phú, hiện đại, lấy người dân làm trung tâm. Nhờ ứng dụng công nghệ số, việc tuyên truyền pháp luật tại Đồng Nai đang đạt hiệu quả vượt trội, khắc phục hạn chế về thời gian, không gian và tăng tính tương tác.

An Nhơn