Cá bè ở Phú Ngọc bị chết vì ô nhiễm:
Bồi thường hơn 5 tỷ hay "hỗ trợ" 1,4 tỷ?

Chiều ngày 12-3, Công ty cổ phần mía đường La Ngà và Công ty TNHH AB Mauri đã có buổi gặp gỡ trực tiếp với những hộ dân nuôi cá ở ấp 1, xã Phú Ngọc (huyện Định Quán) bị thiệt hại do nguồn nước ô nhiễm. Theo khảo sát của các cơ quan chức năng thì thiệt hại của người dân làng bè gần 8 tỷ đồng, thế nhưng 2 công ty chỉ đồng ý "hỗ trợ" 1,4 tỷ đồng... Điều này đã gây bức xúc cho người dân.

Chiều ngày 12-3, Công ty cổ phần mía đường La Ngà và Công ty TNHH AB Mauri đã có buổi gặp gỡ trực tiếp với những hộ dân nuôi cá ở ấp 1, xã Phú Ngọc (huyện Định Quán) bị thiệt hại do nguồn nước ô nhiễm. Theo khảo sát của các cơ quan chức năng thì thiệt hại của người dân làng bè gần 8 tỷ đồng, thế nhưng 2 công ty chỉ đồng ý "hỗ trợ" 1,4 tỷ đồng... Điều này đã gây bức xúc cho người dân.

* Dân làng bè đang lâm vào cảnh nợ nần

Ngày 5-3-2008 và ngày 2-4-2008, khi phát hiện nước dưới sông La Ngà sẫm màu hơn bình thường, bốc mùi hôi nồng nặc thì gần 300 tấn cá điêu hồng sắp đến ngày bán của 27 hộ dân làng bè ấp 1, xã Phú Ngọc (huyện Định Quán) đã chết nổi trắng xóa. Chỉ trong vài giờ đồng hồ, cả cơ nghiệp nhiều năm tích cóp của 27 hộ dân nuôi cá bè mất trắng và mắc nợ nhiều tỷ đồng.

Người nuôi cá bè Phú Ngọc đang khốn khổ vì nợ nần.

Đã hơn 1 năm qua đi, nhưng nhiều hộ dân làng bè Phú Ngọc vẫn chưa nguôi nuối tiếc và sống trong tâm trạng đầy lo lắng vì không biết đến bao giờ mới trả hết nợ vay. Anh Cao Văn Long Giang, người có 46 tấn cá chết trong 2 đợt bức xúc: "Tính cả 2 đợt cá chết tôi mất khoảng 1,4 tỷ đồng, trong đó có đến 800 triệu đồng đi vay mượn ngân hàng và vay nóng bên ngoài với lãi suất cao. Một năm nay, tôi phải gánh chịu tiền lãi khoảng 10 triệu đồng/tháng. Nhưng do không có tiền trả nên đành để lãi mẹ đẻ lãi con với số nợ hiện nay lên đến gần 1 tỷ đồng. Sổ đỏ nhà đất đều đã đem cầm cho chủ nợ". Ông Nguyễn Ngọc Tám cũng có trên 40 tấn cá bị chết, nói: "Từ ngày cá chết, gia đình tôi lúc nào cũng sống trong lo lắng và buồn phiền, vì mọi tài sản đáng giá trong nhà đều phải mang bán để trả nợ. Ngay căn nhà đang ở cũng đã đem sổ đỏ đi cầm, nợ vẫn còn trên 500 triệu đồng"...

* Nếu cứ dùng dằng sẽ khởi kiện ra tòa

Tại cuộc họp chiều ngày 12-3, ông Nguyễn Văn Sang, Chủ tịch UBND xã Phú Ngọc, cho biết: "Hơn một năm nay, chính quyền xã phải tốn nhiều công sức tham gia nhiều đợt điều tra, khảo sát và họp bàn về tình hình cá chết song kết quả vẫn chưa đi đến đâu. Nếu 2 công ty cứ dùng dằng, không chịu bồi thường thiệt hại cho hộ nuôi cá theo như yêu cầu thì buộc họ phải kiện ra tòa. Như vậy, là người dân sẽ vất vả hơn vì họ đã trắng tay, nợ nần chồng chất, phải lo ăn từng bữa, nay lại phải theo đuổi kiện tụng".

Ông Nguyễn Hoa, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH AB Mauri, nói: "Công ty không chấp nhận tất cả những gì cho rằng cá chết do nguồn nước bị ô nhiễm. Theo công ty, cá chết có phần do bà con làng bè nuôi với mật độ quá dày và đã không làm theo khuyến cáo của huyện là phải nuôi cách xa cống xả thải của 2 công ty: Mía đường La Ngà và Mauri hơn 1km. Tuy vậy, công ty thừa nhận đã có tình trạng cá chết mà người nuôi địa phương phải chịu thiệt hại về kinh tế. Do đó, công ty sẽ hỗ trợ 75 ngàn USD (tương đương với hơn 1,3 tỷ đồng) cho những bà con nuôi cá bè bị thiệt hại trong 2 đợt". Còn ông Lê Văn Tâm, Phó tổng giám đốc Công ty CP mía đường La Ngà, cho biết: "Cá chết đợt 1 công ty vẫn còn sản xuất, nhưng đợt 2 cá chết công ty không còn sản xuất, vì vậy không thể nói cá chết do nguồn nước xả thải của Công ty CP mía đường La Ngà. Song để chia sẻ một phần rủi ro và khó khăn cho các hộ dân có cá bị chết trong đợt 1 (ngày 5-3-2008), công ty nhận hỗ trợ 100 triệu đồng". Phó chủ tịch UBND huyện Dương Anh nói: "Huyện cũng đã mất rất nhiều thời gian cùng 2 công ty và những người dân bị thiệt hại thương lượng giải quyết vụ việc này. Thế nhưng đến nay vẫn chưa xong. Đáng lý trong những buổi tiếp xúc trực tiếp với dân, Tổng giám đốc Công ty cổ phần mía đường La Ngà và Công ty TNHH AB Mauri phải có mặt để cùng dân thương thảo đi đến thống nhất, nhưng họ đều tránh mặt. Việc chỉ cử 2 phó tổng giám đốc đi dự nên sự việc không thể giải quyết dứt dạt. Huyện thống nhất với yêu cầu của dân là 2 công ty phải bồi thường 70% thiệt hại (tương đương với trên 5 tỷ đồng) cho 27 hộ nuôi. Cho đến ngày 22-3-2009, nếu 2 công ty không đồng ý mức bồi thường trên thì huyện sẽ giúp dân khởi kiện 2 công ty ra tòa".

Chỉ cần ở làng cá bè Phú Ngọc một ngày sẽ chứng kiến cuộc sống thiếu thốn cả về vật chất lẫn tinh thần của các hộ nuôi cá bè ở  đây. Việc dùng dằng mức bồi thường thiệt hại sẽ đẩy người dân vào tình cảnh ngày càng khốn khó hơn.

Hương Giang