Doanh nghiệp nhỏ và vừa chống chỏi với kinh tế suy giảm

Năm 2009, tình hình khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế thế giới vẫn còn tác động đến nền kinh tế Việt Nam. Trong đó khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) được dự báo là sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất.

Năm 2009, tình hình khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế thế giới vẫn còn tác động đến nền kinh tế Việt Nam. Trong đó khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) được dự báo là sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất.

* Thắt lưng buộc bụng

Anh Triệu Tiến Minh, chủ DN tư nhân Trường Phát hoạt động trong ngành xây dựng, cho biết, năm 2008 DN bị lỗ hơn 200 triệu do những tháng đầu năm gặp tình trạng "sốt" vật liệu xây dựng, một số công trình phải bù lỗ. Đến thời điểm cuối năm lại không có hợp đồng. Theo ông chủ Trường Phát thì năm 2009 tình hình xây dựng cũng không khá hơn năm 2008. Do vậy, DN đã chủ động tiết kiệm tối đa mọi chi phí và giảm bớt nhân lực. Anh Minh nói: "Tình thế này đã buộc tôi phải giảm bớt công nhân, chỉ giữ lại một số người có tay nghề làm trụ cột, cho dù làm thế cũng bất lợi vì nếu như có được những hợp đồng lớn sẽ thiếu nhân lực triển khai thực hiện nhanh. Thi công các công trình sau này chủ yếu đi thuê lao động ngoài và trả lương theo công nhật để tiết kiệm chi phí. Còn sử dụng "quân" chủ lực tới 80% như vừa qua rất gay go, nhiều tháng việc chỉ có 20 ngày nhưng vẫn phải trả lương cho đủ 30 ngày, ngoài ra còn có các khoản tiền khác...". Không chỉ vấn đề cắt giảm công nhân, mà mọi thứ chi phí khác cũng được anh Minh siết chặt. Từ điện thọai của DN, máy móc đến vật liệu phải được sử dụng tiết kiệm tối đa, nếu ai không tuân thủ sẽ bị trừ vào tiền lương.

Công nhân đang làm việc tại DN gốm Phong Sơn.

Cũng như Trường Phát, DN tư nhân Đức Hùng ở phường Long Bình chuyên về kỹ nghệ sắt cũng "siết" tiết kiệm không kém. Anh Hùng, chủ DN cho biết, anh thường xuyên kiểm tra và nhắc nhở anh em trong xưởng phải hết sức tiết kiệm điện, que hàn, đá mài và sắt. Trước khi sắt được đưa vào làm cần phải tính tóan kỹ để tránh việc cắt sửa gây tốn kém. Anh Hùng tâm sự: "Mình là DN nhỏ nên hiệu quả phải được tính hàng đầu, nếu không sẽ khó mà tồn tại. Hiện nay sản xuất chỉ mang tính cầm cự, có ai đặt hàng đã là may".

Hầu hết các DN nhỏ và vừa ở trên địa bàn Đồng Nai khi được hỏi về giải pháp để đối phó với sự suy giảm của nền kinh tế đều cho rằng, tiết kiệm chi phí trong sản xuất, hạ giá thành sản phẩm đang được quan tâm hàng đầu.

* Cái khó ló cái khôn

"Chẳng lẽ thấy khó trước mắt lại ngưng không làm gì cả, như thế cũng chết. Khó cũng phải làm, nhưng làm đến đâu chắc đến đó để giảm bớt rủi ro", ông Nguyễn Quốc Doanh, Giám đốc Công ty TNHH Nhật Ban Mai, họat động trong ngành gỗ và xây dựng, nói. Năm 2008, Công ty ông làm ăn không mấy sáng sủa. Năm 2009, vẫn phải chèo chống trong cơn sóng gió. Ông Doanh cho biết, công ty sẽ không hoạt động dàn trải như trước nữa mà tập trung vào sản xuất mộc công trình (cửa, cầu thang, sàn nhà v.v...). Các lĩnh vực khác như kinh doanh gỗ, xây dựng công trình dân dụng và kinh doanh vật liệu xây dựng sẽ tạm gác lại. Ông Doanh cũng cho hay, nếu đến giữa năm 2009, tình hình kinh tế trong nước phục hồi, công ty sẽ làm thêm hàng mộc cao cấp để cung cấp cho các phòng trưng bày hàng mộc cao cấp ở TP.Hồ Chí Minh. Với giải pháp thu gọn lại sản xuất - kinh doanh để "bảo toàn lực lượng" cũng là một phương án tối ưu trong tình hình hiện nay.

Thực tế cho thấy, dù tình hình sản xuất - kinh doanh tiếp tục gặp khó khăn nhưng không có nghĩa là bế tắc, vẫn có những cơ hội để làm ăn. Anh Đinh Huy Tinh, Giám đốc Công ty TNHH Nguyễn Minh chuyên sản xuất hàng mây tre đan xuất khẩu, một ngành nghề cũng gặp đầy sóng gió trong năm 2008, cũng thừa nhận điều này. Theo anh, điều quan trọng là chủ DN có khéo léo để tìm ra cơ hội hay không. Giám đốc Tinh nói: "Trước đây tôi chỉ sản xuất ra sản phẩm rồi giao lại cho một công ty tại TP.Hồ Chí Minh xuất khẩu. Năm ngoái tôi trực tiếp tham gia xuất khẩu hàng của mình sang thị trường châu Âu. Tuy còn khá mới mẻ trong công việc này, nhưng vẫn tìm ra những cơ hội làm ăn mới". Năm 2008, Công ty Nguyễn Minh vẫn đạt doanh thu 6 tỷ đồng, bằng với mọi năm.

 Để chủ động cho sản xuất năm 2009, anh Tinh đã đi khảo sát thị trường từ những tháng cuối năm 2008. Anh nhận định, hàng mây tre đan tiêu thụ tại thị trường châu Âu năm nay có thể giảm tới 40%. Do vậy, công ty sẽ nỗ lực tìm kiếm thêm bạn hàng ở những thị trường mới.

Trong khi các DN phải thu hẹp SX-KD thì anh Văn Tuấn ở huyện Xuân Lộc tích cực làm thủ tục thành lập công ty vào cuối năm 2008 và bỏ ra số vốn 3,5 tỷ đồng xây dựng nhà xưởng, lắp đặt hệ thống chiết nạp gas. Anh Tuấn nói: "Khó khăn là chung của toàn bộ nền kinh tế. Nhưng không thể thụ động ngồi chờ, do vậy tôi vẫn triển khai kế hoạch đầu tư làm ăn của mình. Nếu cố gắng và thận trọng,  tôi nghĩ mọi việc sẽ ổn". Phòng hờ tình huống xấu hơn có thể xảy ra, anh Tuấn đã chủ động tìm kiếm thêm nguồn vốn để "lận lưng" cho an toàn.

Mặc dù kinh tế có suy giảm, nhưng khu vực DNNVV vẫn tiếp tục tăng đầu tư trong năm 2008. Số liệu của Sở Kế hoạch - đầu tư tỉnh cho biết, năm 2008 toàn tỉnh đã có trên 1.600 DN mới được thành lập với tổng vốn đăng ký 9.252 tỷ, nâng tổng số DNNVV hiện nay lên 8.000 DN, và có 467 lượt DN đăng ký bổ sung vốn 3.427 tỷ đồng.

Khắc Giới