Chống hàng giả cuối năm: Vẫn còn lắm gian nan

"Hầu như bất kể mặt hàng nào, kể cả những nhóm hàng đòi hỏi công nghệ cao, kỹ thuật tinh vi đến mấy, kẻ gian cũng có thể làm giả!". Đó là nhận xét của ông Đào Hải Lý, đội trưởng Đội Quản lý thị trường (QLTT số 1) chống hàng giả. Theo ông Lý, thời điểm cuối năm là cơ hội để những thành phần buôn gian, bán lận tung hàng giả ra thị trường...

Lực lượng QLTT kiểm tra tại một cửa hàng bán rượu ở Biên Hòa.

 "Hầu như bất kể mặt hàng nào, kể cả những nhóm hàng đòi hỏi công nghệ cao, kỹ thuật tinh vi đến mấy, kẻ gian cũng có thể làm giả!". Đó là nhận xét của ông Đào Hải Lý, đội trưởng Đội Quản lý thị trường (QLTT số 1) chống hàng giả. Theo ông Lý, thời điểm cuối năm là cơ hội để những thành phần buôn gian, bán lận tung hàng giả ra thị trường...

* Từ thiết bị trên xe honda...

Lâu nay, việc mua sắm phương tiện để đi lại đã trở thành nhu cầu không thể thiếu của những hộ dân có điều kiện. Thế nhưng, ít ai ngờ rằng trong những  chiếc xe honda thật 100% bày bán tại các cửa hàng kinh doanh, có không ít xe mà phụ tùng đã được người bán "luộc" hàng thật sang hàng giả. Đó là những thiết bị kèm xe bao gồm: bửng, dè, mặt nạ, cốp xe... "Chiêu lừa" người tiêu dùng khá độc đáo này đã khiến một số người dễ dãi khi mua hàng không ngờ trong chiếc xe xịn, có cả những thứ dỏm. Tất nhiên, trị giá mặt hàng dỏm thường rẻ gấp 3 - 4 lần hàng xịn nhưng vẫn được chào bán với giá cao, bởi hình thức của loại hàng dỏm này không khác gì mấy so với hàng gốc.

Điển hình ngày 13-10, Đội QLTT số 1 phối hợp với Văn phòng luật sư  Phạm và Liên Danh  (đơn vị đại diện Công ty xe Honda việt Nam) đi kiểm tra 8 cửa hàng kinh doanh xe gắn máy trên địa bàn huyện Long Thành. Qua xem xét, đối chiếu, có trên 100 xe hiệu Wave và Future tại những nơi này đã được thay thế những thiết bị không phải của hãng Honda. Trước đó, ngày 28 và 29-9 tại huyện Trảng Bom và thị xã Long Khánh, lực lượng này cũng đã kiểm tra 6 cửa hàng kinh doanh xe gắn máy trên địa bàn và phát hiện hàng trăm xe gắn máy đã thay cốp xe, nắp đuôi cá, mặt nạ... thật bằng những mặt hàng có nguồn gốc từ Trung Quốc và trong nước sản xuất. Toàn bộ số xe có thiết bị nhái hàng thật kể trên, được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Thương mại) giám định và kết luận là hàng giả.

Ông Nguyễn Văn Điệp, chuyên viên tư vấn của hãng Honda Việt Nam cho biết: Ngoài những thiết bị xe honda dỏm có xuất xứ từ Trung Quốc, thì ở Việt Nam có một số cơ sở được phép sản xuất những thiết bị này. Theo quy định, thiết bị kèm theo xe chỉ được phép bán lẻ dạng rời khi người tiêu dùng muốn mua để thay thế. Nghĩa là, nếu gắn trên xe nguyên chiếc để bán cho người tiêu dùng là vi phạm. Riêng ông Nguyễn Trường An, đại diện Chủ sở hữu hãng xe Honda Việt Nam khẳng định, việc những cửa hàng kinh doanh xe gắn máy 2 bánh cố tình thay thế các thiết bị dỏm đã vi phạm các quy định về sở hữu công nghiệp. Cung cách làm ăn gian dối này không chỉ làm ảnh hưởng đến việc sản xuất của Honda, mà còn gây thiệt hại cho người tiêu dùng. Đặc biệt là ở những vùng nông thôn, người mua hàng không thể phát hiện ra hàng giả, bởi nó như thật. Chính vì vậy, người tiêu dùng rất dễ bị móc túi một cách oan ức, nếu mất cảnh giác và cả tin. "Chỉ mới một hoặc hai cửa hàng vi phạm các quy định về kinh doanh, đã là điều không thể chấp nhận được. Đằng này, hầu như kiểm tra nơi nào cũng đều phát hiện ra thiết bị dỏm gắn trên xe nguyên chiếc. Điều này cho thấy việc thay thế những thiết bị chính hãng của nhiều cơ sở kinh doanh xe gắn máy là phổ biến. Tôi cho rằng, đã đến lúc chúng ta phải báo động về kiểu làm ăn lừa đảo này để người tiêu dùng cảnh giác..." -  Ông An nói.

* Đến hàng trăm chủng loại hàng giả!

 Khi đề cập đến những mặt hàng thường được làm giả nhiều nhất, ông Đào Hải Lý cho biết: "Nếu "điểm mặt" hàng giả lâu nay cần phải kể trước tiên là rượu dỏm dán nhãn ngoại; kế đến là mỹ phẩm, nước giải khát, bánh kẹo, pin, kim khí điện máy, thiết bị trong phòng tắm và nhà vệ sinh, quần áo may sẵn, dầu gió xanh, dầu gội đầu... Tuy nhiên, tôi dám chắc một điều, mọi thứ đều được kẻ gian làm giả, nếu họ có điều kiện. Ở đây có thể thấy, một số mặt hàng đòi hỏi kỹ thuật tinh vi, bọn buôn gian bán lận vẫn có thể nhái được một cách rất hoàn thiện, rất khó phát hiện - trừ chủ sở hữu trí tuệ. Chứng tỏ "tay nghề" của nhóm bất lương này thuộc vào hàng siêu đẳng!". Riêng đối với rượu ngoại, theo ông Lý, đây là loại hàng có trị giá cao nên kẻ bất lương rất "tích cực" làm giả. Bằng những thủ đoạn "chế tác" điêu luyện, bọn làm giả đã pha màu, dán nhãn, đóng nắp...khá bài bản. Trừ những chuyên gia và lực lượng QLTT, người tiêu dùng sẽ rất khó nhận biết đâu là rượu thật, đâu là rượu giả. Trong 9 tháng đầu năm 2006, Đội QLTT số 1 đã phát hiện 15 vụ, tịch thu 90 chai rượu giả có nhãn hiệu Johnnie walker, St-Rémy, Hennessy. Địa bàn kinh doanh loại rượu này tập trung tại TP. Biên Hòa, Long Khánh, Trảng Bom. Tuy nhiên, có một số chi tiết mà Nhà sản xuất thông báo cách nhận ra rượu ngoại giả. Trước tiên, về dung lượng, rượu ngoại thật được sản xuất bằng công nghệ tự động hiện đại nên 100% chai rượu đều có dung lượng như nhau, còn rượu giả được đong, chiết bằng thủ công nên không thể đạt được độ chính xác như rượu thật. Thứ hai, trong một dãy rượu cùng loại, nếu như phát hiện chai nào có màu sắc hơi khác thì cũng phải cẩn thận xem xét kỹ trước khi mua. Vì chỉ số màu của rượu ngoại được đo bằng máy vi tính nên không thể có chuyện lệch màu. Tiếp đó là nhãn rượu vì phần lớn bọn làm rượu giả thường sử dụng lại nhãn tem thật, hoặc chai rượu cũ còn nhãn, song trong quá trình bóc, rửa chai, số nhãn này bị trầy xước hoặc rách; không còn độ nhám (có chữ nổi) và không có ánh hào quang như nhãn của chai rượu mới. Cuối cùng là nắp chai rượu thật không bị méo mó, có ánh hào quang phản chiếu, còn nắp chai đã qua sử dụng thì khó có thể đảm bảo tròn trịa, kể cả màu sơn nhũ cũng khác biệt và giảm độ phản chiếu.

Về những mặt hàng kim khí, điện máy thường được làm giả, theo ông Lý, đáng kể nhất là môtơ bơm nước. Đây là sản phẩm phần lớn được sản xuất từ... Hố Nai hoặc xuất xứ từ "Chợ Lớn", nhưng lại dán nhãn Torishia motor MFG-CO-LTD. Sự nguy hiểm của mặt hàng này là do điện trở không đúng quy cách (quấn thiếu dây) nên máy yếu và dễ cháy. Một loại máy khác cũng được những người làm hàng giả tận dụng tái chế hoặc lắp ráp, đó là bình áp lực dùng để rửa xe, bơm hơi. Dĩ nhiên, loại bình này không thể đảm bảo độ an toàn khi sử dụng, nhưng vẫn được chào bán với giá... trên trời, vì nó thường được "bảo hộ" bằng nhãn ngoại Teco Taiwan. Riêng thiết bị phòng tắm, nhà vệ sinh như các loại vòi nước đều là "made in Cho Lon" hay của Trung Quốc, nhưng lại có nhãn sản xuất từ Ý, Pháp... Một mặt hàng khác gần đây đã "nổi" lên và còn được đem đi bán rong, đó là ti vi. Để có được chiếc tivi hoàn chỉnh, kẻ làm hàng gian đã lấy đèn hình của máy vi tính cũ, sau đó chế tác và làm bóng lại rồi dán nhãn Sony (trinityron color TV) Made in Malaysia. Điều đáng lưu ý khác là, để đánh lừa người tiêu dùng, kẻ xấu đã bán hàng với giá ngang bằng hàng thật. Cho nên, đã có rất nhiều người chuộng hàng ngoại đã phải ngậm đắng nuốt cay vì mua phải hàng dỏm...

Ông Lý cũng cho biết: "Thông thường, càng về cuối năm nhất là trong dịp Tết Nguyên đán  là thời điểm làm ăn thuận lợi của những kẻ buôn gian, bán lận, vì sức mua sắm tăng cao. Để hạn chế đến mức thấp nhất hàng giả trà trộn với hàng thật, lực lượng chống hàng giả sẽ tăng cường các biện pháp kiểm tra, phát hiện và xử phạt. Nhưng để có một thị trường lành mạnh, thì cần có sự  phối hợp tích cực từ nhiều phía, trong đó có nhà sản xuất, chính quyền địa phương và cả người dân trong việc phát hiện và cung cấp những thông tin liên quan đến hàng giả cho cơ quan chức năng".

Tạ Nguyên