Ủy nhiệm thu thuế cho xã, phường: Hai năm nhìn lại...

Sau gần một năm thực hiện thí điểm có hiệu quả công tác ủy nhiệm thu cho 52 xã, phường, bắt đầu từ tháng 12-2004, theo chỉ đạo của Cục thuế tỉnh Đồng Nai, toàn bộ 170 xã, phường, thị trấn trong tỉnh (trừ xã Đắc Lua, huyện Tân Phú do không có nguồn thu) đã được ủy nhiệm thu thuế.

Sau gần một năm thực hiện thí điểm có hiệu quả công tác ủy nhiệm thu cho 52 xã, phường, bắt đầu từ tháng 12-2004, theo chỉ đạo của Cục thuế tỉnh Đồng Nai, toàn bộ 170 xã, phường, thị trấn trong tỉnh (trừ xã Đắc Lua, huyện Tân Phú do không có nguồn thu) đã được ủy nhiệm thu thuế.

Qua hơn 2 năm thực hiện công tác này, Đồng Nai đã thu được những thành quả đáng khích lệ, trong đó số thu từ các loại thuế được ủy nhiệm thu đã tăng lên một cách rõ rệt. Nếu như năm 2004, số thực thu chỉ là 17.655 triệu đồng, thì năm 2005 số thu đã đạt được 22.230 triệu đồng, tăng hơn 4,5 tỷ đồng, vượt trên 25% so với cùng kỳ năm trước. Có thể nói đây là con số tăng thu không nhỏ đối với các loại thuế được ngành thuế ủy nhiệm thu. Ngoài việc tăng thu, số hộ được lập bộ cũng tăng lên như: lập bộ tháng 12- 2004 của 170 xã là 20.153 hộ thì đến tháng 12-2005 là 23.216 hộ, tăng 3.063 hộ. Bên cạnh đó, số nợ đọng về thuế sau khi được ủy nhiệm thu cũng giảm xuống với tỷ lệ 1% so với số thuế còn nợ tại thời điểm bàn giao. Đối với cán bộ ủy nhiệm thu, nguồn thu nhập của họ cũng đã đảm bảo bình quân là 530.000đ/người/tháng, có nơi thu nhập lên đến 1.000.000 đồng nhờ thu tốt thuế nhà đất. Ngoài những chủ trương, chính sách kịp thời của Nhà nước trong việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và tỷ lệ phân chia nguồn thu cho ngân sách các cấp, những kết quả đạt được trên đây còn có sự nỗ lực hết sức to lớn của ngành thuế và sự đồng thuận của các địa phương trong tỉnh. Trong đó có sự chỉ đạo kịp thời của lãnh đạo Cục thuế đối với các Chi cục thuế trong việc lập bộ, bàn giao, tập huấn chính sách hành thu cho cán bộ ủy nhiệm thu xã, phường, cũng như xử lý kịp thời, dứt điểm các khó khăn về mặt chuyên môn. Đặc biệt, trong thời gian qua, UBND các xã, phường trong tỉnh đã có những thay đổi lớn về nhận thức trong công tác thu thuế. Nếu như trước đây xã, phường coi việc thu thuế là công việc của ngành thuế, Chủ tịch UBND các xã, phường có quan tâm đến việc thu thuế  chăng chỉ là việc hỗ trợ cơ quan thuế trong quá trình hành thu gặp phải khó khăn khi có đối tượng nộp thuế cố tình không nộp thuế hoặc chống lại cơ quan thuế. Thế nhưng kể từ khi được ủy nhiệm thu theo quy định thì công tác thu thuế đã gắn với công tác chi của ngân sách địa phương nên UBND các xã, phường đã thấy được tầm quan trọng trong việc quản lý và khai thác nguồn thu trên địa bàn. Từ đó, UBND các xã, phường đã có biện pháp đôn đốc thu nộp, tuyển chọn cán bộ ủy nhiệm thu thuế là người địa phương nên nắm rất chắc địa bàn, kịp thời điều chỉnh những nguồn thu còn bỏ sót và đưa những hộ mới phát sinh vào lập bộ thu thuế. Cũng nhờ cán bộ ủy nhiệm thu là người địa phương nên lúc nào họ cũng có mặt tại cơ sở, tạo điều kiện hết sức thuận lợi cho người dân khi nộp thuế và tiếp thu những ý kiến đóng góp cho cơ quan thuế trong công tác hành thu. Đây là việc làm rất được nhân dân và đặc biệt là đối tượng nộp thuế đồng tình ủng hộ.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện ủy nhiệm thu cũng gặp không ít khó khăn. Một số xã, phường do vẫn chưa thực sự nhận thức được tầm quan trọng về công tác ủy nhiệm thu nên chưa có những biện pháp quản lý thu hữu hiệu, chưa khai thác tốt nguồn thu trên địa bàn và số hộ mới phát sinh sau ngày cơ quan thuế bàn giao. Mặt khác, do thu nhập của cán bộ ủy nhiệm thu còn thấp, một số xã phải chi hỗ trợ thêm nhưng thu nhập vẫn thấp hơn so với số lao động giản đơn khác trên cùng địa bàn, nhất là các xã ở huyện miền núi (do địa bàn rộng, số thu lãi ít, việc trả thù lao còn thấp, chế độ trích thưởng cho cán bộ ủy nhiệm thu khi làm tốt nhiệm vụ cũng chưa thật thỏa đáng). Điều đáng lưu tâm nữa là đội ngũ ủy nhiệm thu vẫn còn non yếu về trình độ học vấn nên chậm tiếp thu quy trình quản lý thu do cơ quan thuế đưa ra, dẫn đến làm sai quy trình, ghi sai và làm thất thoát biên lai nộp thuế; một số cán bộ còn làm kiêm nhiệm công việc khác trong xã. Đó là chưa kể vẫn còn một số cán bộ, công chức ngành thuế chưa thực sự thấm nhuần chủ trương cải cách của ngành, nên có nơi không giao cho các xã thu hoặc có giao nhưng chỉ trên hình thức.

Ông Phạm Văn Dưỡng, Cục trưởng Cục thuế Đồng Nai cho biết, công tác ủy nhiệm thu là vấn đề đang được ngành thuế quan tâm. Sắp tới, Cục thuế sẽ đề nghị HĐND tỉnh tăng cường công tác giám sát về ủy nhiệm thu ở cácđịa phương  để kịp thời đôn đốc thực hiện công tác này. Đồng thời, sẽ tham mưu cho UBND tỉnh chỉ đạo các địa phương quan tâm hơn nữa vấn đề ủy nhiệm thu và coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng trong chương trình hành động của đơn vị mình. Cục thuế sẽ phối hợp với Sở Tài chính xem xét lại những khó khăn, vướng mắc trong những năm qua để từ đó hoàn thiện công tác ủy nhiệm thu về mọi mặt, đồng thời tăng cường kiểm tra tại các Chi cục thuế. Nếu Chi cục thuế nào còn để cán bộ thuế cố tình không chấp hành thì Chi cục trưởng và cán bộ đó sẽ phải chịu hình thức kỷ luật nghiêm khắc.

Đề án Ủy nhiệm thu thuế tại Đồng Nai là bước cải cách táo bạo của Cục thuế tỉnh, nhằm tạo mọi điều kiện thuận lợi để người dân kiểm tra, giám sát và thực hiện nghĩa vụ thuế với Nhà nước. Ngành thuế qua đó cũng có điều kiện hoàn thiện bộ máy, chuẩn bị cho cơ chế quản lý ngành theo chức năng.

Văn Bình