Công khai định mức phân bổ vốn đầu tư phát triển thuộc ngân sách nhà nước

06:05, 23/05/2006

Một phương pháp tính mức vốn đầu tư trong cân đối của các địa phương dựa trên bốn nhóm hệ số chính, đó là dân số, diện tích, trình độ phát triển và điều kiện đặc thù và một loạt các hệ số phụ khác đang được các chuyên gia hoạch định chính sách của Bộ Kế hoạch và đầu tư (KH&ĐT) xây dựng đã giúp nhiều địa phương tự ước tính ngay được vốn đầu tư cân đối trong năm 2007 của mình.

Và như vậy, nếu phương pháp này được thông qua, lần đầu tiên, vốn đầu tư trong cân đối không còn là điều bí mật và "kín như bưng" giữa các địa phương với nhau. Hơn thế nữa, một kết quả được các chuyên gia hoạch định chính sách dự báo trước, đó là sẽ không còn "cửa" để địa phương nào đó "chạy" với hy vọng có được mức phân bổ lớn hơn hay sự hỗ trợ đặc biệt nào đó từ Trung ương.

Ông Nguyễn Tự Nhật, Phó Vụ trưởng Vụ Tổng hợp kinh tế quốc dân (Bộ KH&ĐT) cho biết, những hệ số và phương pháp tính đang được hoàn chỉnh trên cơ sở ý kiến đóng góp rất thiết thực từ các địa phương. Tuy vậy, khi đưa ra các tiêu chí này thì mục tiêu chính vẫn phải đảm bảo tăng hơn trách nhiệm của các địa phương trong việc bố trí vốn đầu tư phát triển theo nguyên tắc là không dàn trải. "Trách nhiệm hoàn toàn thuộc về phía địa phương, các cơ quan cấp tỉnh và các bộ, ngành. Các cơ quan cấp cao hơn và những cơ quan tổng hợp không can thiệp vào phân bổ cho từng dự án mà giao cho các tỉnh, thành phố, các bộ thực hiện và chịu trách nhiệm về việc phân bổ này. Với cách làm này, chắc chắn trách nhiệm của HĐND cấp tỉnh trong nội dung phải hơn" - ông Nhật nói và cũng cho rằng, cách làm này sẽ tránh được tình trạng ỷ lại của một số địa phương trong việc trông chờ vào nguồn ngân sách trung ương.

Cũng cần phải nói rõ là, mặc dù hiện nay Trung ương không phân bổ vốn đầu tư tới từng dự án, nhưng do thiếu định mức phân bổ rõ ràng và tính ổn định chưa cao, nên các địa phương vẫn cứ hy vọng có "cái gì đó" có thể được ưu ái hơn. Và đây là một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng dàn trải trong hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản và hiện tượng không ít dự án được phân bổ vốn (cho dù không nằm trong kế hoạch). Ngay tại các cuộc hội thảo lấy ý kiến về nội dung này, nhiều địa phương đề nghị tỉnh mình được áp vào tiêu chí đặc thù nào đấy. Tâm lý lẽ ra mình phải được ưu ái hơn một chút dường như vẫn còn khá phổ biến. "Điều quan trọng hơn là, với cách làm công khai, minh bạch và rõ ràng các tiêu chí, định mức, phương pháp tính, khi các địa phương ước được mức phân bổ vốn cho mình, cũng có nghĩa là họ tính được cho các địa phương khác. Có sự giám sát chéo ở đây là nếu có sự vênh nhau lớn giữa tính toán và thực tế thì ắt có sự không minh bạch" - ông Nhật nói. Rõ ràng, cùng với mục tiêu đạt được là tính chủ động trong việc sử dụng nguồn vốn đầu tư phát triển được phân bổ, mục tiêu về tăng hiệu quả sử dụng đồng vốn từ ngân sách thông qua cơ chế giám sát đa chiều cũng sẽ đạt được.

Tất nhiên, những thay đổi này cũng khiến không ít địa phương băn khoăn về khả năng có sự thay đổi về mức vốn đầu tư trong cân đối vào năm 2007. Cụ thể, phương pháp tính trên hiện cũng có thể thấy sơ bộ vào năm 2007, 52 tỉnh sẽ có vốn đầu tư cân đối tăng hơn kế hoạch năm 2006. 12 tỉnh còn lại có mức thấp hơn chủ yếu là các thành phố và một số tỉnh có nguồn thu lớn. Về vấn đề này, ông Nhật cho biết, nguyên tắc trong tính toán cũng được đưa ra là đảm bảo tính liên tục của họat động chi ngân sách của các tỉnh, vốn đầu tư của năm đầu thời kỳ ổn định mới không thấp hơn kế hoạch năm trước sau khi đã điều chỉnh những bất hợp lý. Chính vì vậy, giải pháp đang được đưa ra là những địa phương nào có số vốn thấp hơn sẽ được điều chỉnh bằng số vốn đầu tư của kế hoạch năm 2006.

Được biết, dự thảo về tiêu chí, định mức phân bổ vốn đầu tư phát triển thuộc ngân sách nhà nước sẽ được Bộ KH&ĐT trình Chính phủ trong tháng 6 tới.

Bảo Duy