Luật Doanh nghiệp: Vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau trong thảo luận tại Quốc hội

Sau một ngày rưỡi thảo luận nghiêm túc, với tinh thần trách nhiệm cao, chiều ngày 7-11, phiên thảo luận vòng 1 Luật doanh nghiệp tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XI đã tạm khép lại. 51 lượt ý kiến phát biểu của các vị đại biểu đã đề cập khá toàn diện nhiều khía cạnh của dự án luật, nhằm hướng tới xây dựng hoàn chỉnh luật DN, "tạo một hành lang pháp lý an toàn", "một sân chơi bình đẳng" cho các doanh nghiệp (DN) thuộc mọi thành phần kinh tế.

Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Khanh (Đồng Nai) phát biểu thảo luận tại hội trường.

Sau một ngày rưỡi thảo luận nghiêm túc, với tinh thần trách nhiệm cao, chiều ngày 7-11, phiên  thảo luận vòng 1 Luật doanh nghiệp tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XI đã tạm khép lại. 51 lượt ý kiến phát biểu của các vị đại biểu đã đề cập khá toàn diện nhiều khía cạnh của dự án luật, nhằm hướng tới xây dựng  hoàn chỉnh luật DN, "tạo một hành lang pháp lý an toàn", "một sân chơi bình đẳng" cho các doanh nghiệp (DN) thuộc mọi thành phần kinh tế.

T rong 5 năm thực hiện Luật DN hiện hành, cả nước đã có 160.000 DN mới được thành lập, tăng gấp hàng chục lần so với mấy chục năm trước đó cộng lại. Vì vậy, không ít người đã ví Luật DN như "khoán 10"  trong sản xuất nông nghiệp trước kia. Trên thực tế những năm gần đây, Luật DN đã góp phần giải phóng năng lực sản xuất, huy động các nguồn lực trong xã hội để đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, tạo ra luồng sinh khí mới cho nền kinh tế đất nước.

Tuy nhiên, trong hệ thống pháp luật hiện hành vẫn còn sự phân biệt bất hợp lý giữa các loại hình DN thuộc các thành phần kinh tế; giữa các DN trong nước với DN dân doanh và DN có vốn đầu tư nước ngoài. Vì vậy, việc ban hành một dự án Luật DN chung để khắc phục sự phân biệt nói trên, đồng thời đảm bảo quyền tự do kinh doanh của DN, tạo lập và vận hành hệ thống quản trị DN có hiệu quả, đúng pháp luật đang là yêu cầu cấp bách đặt ra trong quá trình hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới hiện nay.

Thảo luận về dự án Luật DN tại Quốc hội trong những ngày qua, có 17 vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau. Một trong những vấn đề được các vị đại biểu thảo luận tập trung đó là những quy định về lộ trình chuyển đổi hình thức sở hữu đối với các DN nhà nước. Điều 167 quy định một nguyên tắc cơ bản trong việc thực hiện quyền của chủ sở hữu vốn nhà nước trong các DN và giao Chính Phủ quy định cụ thể về nội dung quản lý vốn, tài sản trong các DN đã không được sự đồng thuận của đại biểu Quốc hội. Theo đại biểu Nguyễn Văn Dũng, đoàn Tiền Giang, nguồn vốn trong các DN nhà nước hiện nay lên tới hàng trăm ngàn tỷ đồng là rất lớn. Nhưng thời  gian qua đã phát sinh tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả, tình trạng những "công ty gia đình" của nhiều quan chức lợi dụng danh nghĩa lãnh đạo, lợi dụng những ưu thế độc quyền của DN nhà nước biến thành độc quyền của "DN gia đình" để rút ruột công trình, rút tiền nhà nước. Vụ điện kế điện tử ở Công ty Điện lực TP. Hồ Chí Minh mới đây và vụ các công ty gia đình của Tổng Công ty cấp nước Sài Gòn hiện nay là một thí dụ điển hình. Từ thực tế đó, ông Dũng đề nghị phải ban hành hẳn một dự án luật riêng để quy định việc quản lý sử dụng vốn nhà nước trình Quốc hội thông qua.

Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Khanh, đoàn Đồng Nai, thì không nhất trí với quy định tại điều 166 quy định về lộ trình chuyển đổi DN nhà nước thành Công ty TNHH hoặc công ty cổ phần. Theo bà Khanh, thời gian 4 năm để thực hiện chuyển đổi DN nhà nước liệu có khả thi? Và, nếu khả thi, thì sau 4 năm chúng ta lại phải điều chỉnh luật, bởi lúc đó nếu không sửa thì quy định của luật sẽ là thừa. Tiếp thu ý kiến này, Quốc hội chấp thuận điều chỉnh lộ trình chuyển đổi DN nhà nước bằng một nghị quyết riêng của Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Một vấn đề khác cũng được bà Khanh đề  cập đó là chuyện bảo vệ quyền lợi của công nhân lao động trong các DN. Theo bà Khanh trước đây trong DN nhà nước, người công nhân thực hiện quyền làm chủ của mình thông qua những quy định của luật pháp và tổ chức đại diện là công đoàn. Thế nhưng trong luật DN mới không có điều khoản nào quy định về quyền lợi của công nhân lao động, dù họ là số đông và có vai trò quan trọng trong việc làm ra giá trị hàng hóa cho DN, trong khi đó quyền của chủ DN, của người đầu tư vốn thì được đề cập hết sức đầy đủ, chi tiết. Điều này nếu không được quan tâm đúng mức thì người công nhân vốn luôn ở thế yếu sẽ hết sức thiệt thòi. Tiếp thu ý kiến này, Phó chủ tịch Quốc hội Trương Quang Được cho biết: "Sẽ thiết kế thêm một điều quy định về quyền lợi của công nhân một cách đàng hoàng, minh bạch trong Luật DN. Đây là việc nhiều nước đã làm, và chúng ta thực hiện cũng không có khó khăn cản trở gì..."

Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Minh, đoàn An Giang thì cho rằng: "Phải có quy định về những điều kiện tối thiểu trước khi cấp giấp phép kinh doanh đối với những ngành nghề có tính đặc thù, nếu không sẽ khó trong kiểm tra, kiểm soát về sau..." Ngoài ra, tại phiên thảo luận vòng I luật DN cũng còn rất nhiều nội dung đóng góp cụ thể đã được ban soạn thảo tiếp thu để bổ sung, chỉnh sửa hoàn thiện dự án Luật trình Quốc hội thảo luận vòng 2 vào ngày 21-11. Những vấn đề còn có ý kiến khác nhau sẽ tiếp tục được thảo luận để có sự đồng thuận cần thiết trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua Luật này vào ngày 29-11.

Cùng với Luật đầu tư chung, Luật đấu thầu, Luật kinh doanh bất động sản..., Luật DN được Quốc hội thảo luận và thông qua trong kỳ họp này chắc chắn sẽ góp phần hoàn thiện môi trường kinh doanh, giải phóng sức sản xuất, huy động mọi nguồn lực để đầu tư phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Minh Thanh