Vẫn còn những khó khăn cần tháo gỡ trong công tác quản lý thị trường

Từ đầu năm 2005 đến nay, do giá xăng dầu tăng đột biến và giá vàng trên thị trường quốc tế liên tục tăng cao, đã làm cho nhiều mặt hàng thiết yếu phục vụ đời sống, cũng như giá cả các loại dịch vụ đã và đang có chiều hướng gia tăng. Công tác quản lý thị trường (QLTT) vì thế cũng trở nên khá phức tạp.

Thiêu hủy hàng giả.

Thực hiện sự chỉ đạo thống nhất trên phạm vi toàn quốc của Ban chỉ đạo 127/TW và sự chỉ đạo trực tiếp UBND tỉnh về công tác QLTT trên địa bàn, ngay từ đầu năm 2005, Chi cục QLTT Đồng Nai đã chủ động xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện nhiều biện pháp mang lại hiệu quả cao. Trong đó, nhờ có những sáng kiến trong công tác quản lý, xác định đúng tuyến, đúng đối tượng, địa bàn và mặt hàng trọng điểm, ngành đã làm tốt công tác trinh sát, nhân mối, mua tin, vận động quần chúng nhân dân tham gia phát hiện, tố giác các hành vi vi phạm, kịp thời tổ chức kiểm tra, kiểm soát và xử lý đúng quy định của pháp luật.

Kết quả, trong 9 tháng đầu năm 2005, QLTT tỉnh đã phát hiện và xử lý 2.565 vụ vi phạm, với tổng số tiền xử phạt hành chính và bán hàng hóa tịch thu lên đến 3 tỷ 655 triệu đồng, tăng 51,53% so với cùng kỳ năm 2004. Trong đó, có 233 vụ sản xuất, vận chuyển, kinh doanh hàng lậu, hàng giả; 29 vụ vận chuyển kinh doanh hàng cấm; 11 vụ kinh doanh hàng kém chất lượng; 838 vụ vi phạm nhãn sản phẩm hàng hóa; 525 vụ kinh doanh không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; 41 vụ vận chuyển kinh doanh hàng ngoại nhập trái phép và hàng trăm vụ vi phạm các điều kiện kinh doanh cũng như các sai phạm khác... Tuy số vụ vi phạm giảm gần 200 vụ so với cùng kỳ năm 2004 nhưng tính chất các vụ vi phạm diễn ra ngày càng phức tạp và tinh vi hơn; lượng hàng hóa vi phạm nhiều hơn và tập trung vào những mặt hàng có giá trị lợi nhuận lớn như: thuốc lá điếu, vải ngoại, thuốc tây ngoại, hàng điện máy, điện lạnh, rượu ngoại, các loại gỗ quý, điện thoại di động v.v... Trong đó, nổi lên một số vụ đáng chú ý như vụ xe tải số 17K - 2083 đi từ Thái Bình vào TP. HCM do ông Lê Văn Chính làm tài xế đã vận chuyển hơn 10 ngàn gói thuốc lá ngoại và 15 tủ lạnh không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc; hay vụ xe ô tô mang biển số 52V-4783 do ông Võ Thành Lâu làm tài xế đã vận chuyển 3.750 gói thuốc lá ngoại, hiệu 555; xe tải mang biển số 34K-7289 vận chuyển hàng ngàn mét vải ngoại không có hóa đơn và chứng từ gốc...

Theo đánh giá của Đoàn giám sát ban pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh, thì 9 tháng qua ngành QLTT đã thực hiện tương đối tốt việc kiểm tra, kiểm soát hoạt động vận chuyển lưu thông hàng hóa và đã có những nỗ lực lớn trong việc phát hiện, đấu tranh, chống buôn lậu nên đã bắt giữ được những vụ buôn lậu có số lượng hàng hóa lớn.

Tuy nhiên, một trong những khó khăn lớn của lực lượng QLTT hiện nay là một bộ phận cán bộ, nhân viên làm công tác kiểm tra, kiểm soát, giám định chất lượng hàng hóa chưa được đào tạo chuyên sâu và thiếu những dụng cụ, phương tiện cần thiết phục vụ cho việc phát hiện, thẩm định hàng giả, hàng kém chất lượng. Mặt khác, việc chế tài xử lý đối với các hành vi vi phạm về hàng hóa kém chất lượng, vi phạm về sở hữu trí tuệ chưa đủ mạnh để ngăn ngừa các hành vi vi phạm. Hầu hết các vụ vận chuyển hàng nhập lậu lớn đều được ngụy trang dưới hình thức tinh vi. Trong đó, có những trường hợp hàng hóa được thay đổi xe liên tục trên đường vận chuyển nên dù có nguồn thông tin chính xác của trinh sát và nhân mối, lực lượng kiểm tra vẫn không thể bắt giữ được tang vật vi phạm. Riêng nạn buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng được phát hiện và xử lý đã tăng hơn 45 vụ so với cùng kỳ năm 2004, trong đó đáng lo ngại nhất là làm giả các mặt hàng chế biến lương thực, thực phẩm, bột ngọt, mỹ phẩm, sữa bột, thuốc tây rất nguy hại đến sức khỏe người tiêu dùng. Bên cạnh đó, việc xử phạt các loại hàng cấm kinh doanh theo giá trị hàng hóa cũng còn gặp khó khăn trong việc xác định giá trị để phạt như các mặt hàng pháo nổ, các chất kích thích, động vật rừng... Bởi, những loại hàng hóa này không có trong danh mục lưu thông trên thị trường. Hay như quy định phạt hành hóa hết hạn sử dụng có khung phạt khởi điểm là 5 triệu đồng là mức phạt quá cao, không hợp lý và rất khó thực thi, nhất là đối với những người kinh doanh ít vốn...

Hàng lậu đang bị thu giữ chờ xử lý tại Chi cục QLTT Đồng Nai.

Để công tác QLTT ngày càng đạt hiệu quả cao, góp phần tích cực ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người tiêu dùng, Chi cục QLTT Đồng Nai đã kiến nghị Cục QLTT, Bộ Thương mại và Chính phủ nghiên cứu bổ sung, hoặc sửa đổi, hướng dẫn cụ thể quy định "xử phạt theo giá trị hàng hóa trên thị trường", nhằm bảo đảm tính xác thực và hợp lý để tạo điều kiện cho việc thực thi các quyết định xử phạt hành chính của lực lượng QLTT. Trong tình hình thị trường hiện nay, Cục QLTT cần có kế hoạch đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ, bảo đảm cho đội ngũ làm nhiệm vụ QLTT thật sự tinh thông, đủ bản lĩnh và trình độ, khả năng thẩm định, phát hiện xử lý những loại hàng giả, hàng kém chất lượng một cách chuẩn xác và đúng pháp luật.

Lê Hương Thơm