Dự án Lâm trại Sơn Tiên và sân golf ở huyện Long Thành :
Đền bù, tái định cư chậm, vì sao ?

Đoàn khảo sát HĐND tỉnh đang khảo sát thực địa khu đất sẽ được xây dựng tái định cư ở sân Golf Long Thành

Dự án Lâm trại Sơn Tiên và sân Golf là hai dự án lớn được tỉnh chấp thuận cho phép đầu tư, xây dựng trên địa bàn huyện Long Thành từ 4-5 năm nay. Tuy nhiên, tính cho đến thời điểm này, công tác đền bù, giải tỏa ở cả 2 dự án vẫn chưa tiến hành xong để bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công. Vậy, nguyên nhân ách tắc từ đâu và làm gì để "khai thông"cho được ách tắc này?

* Những khó khăn trong công tác đền bù, giải tỏa

Dự án Lâm trại Sơn Tiên được quy hoạch với diện tích 380 hécta, nằm trên địa bàn  ấp  đồi Phước Khả, xã An Hòa, huyện Long Thành do Công ty cổ phần Sơn Tiên đầu tư. Theo thiết kế, Lâm trại Sơn Tiên sẽ là khu du lịch sinh thái, nuôi và bảo tồn động vật hoang dã có quy mô lớn. Khi đi vào hoạt động, lâm trại sẽ là điểm đến của du khách trong và ngoài nước, nhất là khi sân bay quốc tế Long Thành được đưa vào sử dụng, khai thác. Theo dự tính, lễ khởi công xây dựng lâm trại được tiến hành đúng vào lễ kỷ niệm 2-9-2004 . Thế nhưng đã 1 năm trôi qua, dự án vẫn "án binh bất động" do chưa giải phóng được mặt bằng. Theo Hội đồng đền bù huyện Long Thành thì tổng số hộ dân nằm trong diện giải tỏa trắng cho dự án là 168 hộ. Đến thời điểm này, đã có 102 hộ nhận tiền đền bù, số còn lại chưa nhận tiền và vẫn tiếp tục khiếu kiện. Trong số này, có hộ là người địa phương, song cũng có những hộ từ nơi khác chuyển đến mua đất sinh sống. Công tác vận động, thuyết phục các hộ dân chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đã được quan tâm nhưng để tìm được tiếng nói chung giữa các ngành chức năng với người dân thì dường như vẫn còn một khoảng cách nhất định. Ai cũng có lý lẽ của riêng mình, chính vì vậy mà tiến độ triển khai dự án đã chậm lại càng chậm hơn. Riêng dự án mở rộng sân golf Long Thành, số hộ dân nằm trong diện giải tỏa trắng ít hơn (94 hộ, trong tổng số 231 hộ nằm trong diện bị giải tỏa), song mức độ phức tạp lại không kém. Do có một số thay đổi về chính sách nên 34 hộ nằm trong diện giải tỏa trắng thiếu các điều kiện về thời gian lưu trú, hộ khẩu, nhân khẩu nên đã không được nhận đất tái định cư mà chỉ được hỗ trợ 10 triệu đồng/hộ. Thậm chí, có hộ sau khi nhận tiền tái định cư chẳng những không chịu chuyển đi mà còn tiếp tục xây dựng mới trên phần đất đã bị giải tỏa và có thái độ thách thức các cơ quan chức năng khi họ tiến hành các hình thức cưỡng chế. Hai khu đất dự định xây dựng khu tái định cư cho các hộ dân nằm trong diện giải tỏa hiện cũng đang đứng trước khó khăn về tiến độ thực hiện do người dân chưa chịu di dời. Trong đó, riêng khu đất tái định cư rộng 2 hécta dành cho Lâm trại Sơn Tiên hiện chỉ mới giải tỏa được 2/12 hộ nằm trong diện giải tỏa. Còn khu tái định cư sân golf rộng 4 hécta vẫn chưa nhận được mặt bằng...

* Vẫn còn nhiều bức xúc của người dân

Tại các cuộc khảo sát, gặp gỡ, tiếp xúc với những hộ dân nằm trong diện giải tỏa trắng của hai dự án do Thường trực HĐND tỉnh tổ chức vào ngày 23-8, các thành viên trong đoàn rất bất ngờ khi không được nghe một ý kiến phản đối nào của người dân nơi đây, mà ngược lại người dân còn tỏ ra hoàn toàn ủng hộ và nghiêm túc chấp hành chủ trương thực hiện các dự án và thậm chí họ còn mong muốn sớm đưa dự án vào triển khai xây dựng. Bởi, theo họ, đây là những công trình có ý nghĩa thiết thực đối với sự phát triển của địa phương và sẽ tạo điều kiện để con em họ có điều kiện kiếm được việc làm phù hợp. Tuy nhiên họ cũng cho rằng việc di dời đi nơi khác là cả một vấn đề lớn đối với cuộc sống của người dân nơi đây và ai cũng mong muốn có một nơi ở mới ổn định, bằng và tốt hơn nơi ở cũ. Thế nhưng, nhiều người chờ mãi vẫn chưa thấy diện mạo của nơi sẽ được tái định cư và không biết mình sẽ được ở ra sao, làm gì để sống? Ông Phạm Huy Ngọ ngụ tại ấp 4, xã An Hòa cho biết: "Mỗi tháng, thu nhập của gia đình chúng tôi từ bầy heo, vườn cây ăn trái cũng được 7-10 triệu. Khi chuyển đi nơi khác, chúng tôi cũng mong muốn giữ vững được mức thu nhập này để đảm bảo cuộc sống. Tuy nhiên, nếu nhìn vào giá đền bù cho gần 3.000m² đất của gia đình thì tôi không biết mình có xây nổi nhà hay không. 200m² đất tái định cư được cấp cũng chấp nhận được nhưng chúng tôi sẽ làm gì để sống mới là vấn đề đáng quan tâm!".

Còn ông Nguyễn Thái Lạng, ngụ cùng ấp, lại băn khoăn không biết trường hợp của mình sẽ được giải quyết ra sao khi gia đình bốn hộ của ông cũng chỉ được nhận 200m²đất tái định cư. Ông phân trần: "Thời điểm huyện về đo đạc, phân đất tái định cư, gia đình tôi lại chưa tiến hành xong các thủ tục tách khẩu cho 4 đứa con. Vì vậy, nếu phải di dời, tôi không thể kéo cả nhà hàng chục người đi được". Hay như ông Trần Tắc ở ấp 1, xã Phước Tân, dù biết mình tiếp tục xây dựng nhà mới trên phần đất đã bị giải tỏa là sai nhưng vẫn liều vì "không thể để các con khi có gia đình riêng mà phải sống tạm bợ được". Bên cạnh đó, sự chênh lệch quá lớn giữa giá đền bù với giá thực tế đã khiến nhiều hộ dân không chấp hành chủ trương di dời. Nhiều hộ đã thẳng thắn cho rằng, giá đền bù là bất hợp lý, cần được điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế của từng khu vực, nhằm tránh gây thiệt thòi cho dân. Và, theo họ, điều quan trọng hơn là thái độ của một số cán bộ khi thực hiện các thủ tục hướng dẫn giải tỏa, bồi thường cần phải được xem lại. Ông Phạm Huy Ngọ tỏ ra khá bất bình trước thái độ làm việc của UBND xã khi mời ông lên làm việc về chính sách đền bù nhưng khi ông lên lại không có cán bộ tiếp. Hay như ông Lê Long (ấp 4, xã An Hòa) đã không thể nhớ nổi mình đã ký bao nhiêu loại giấy tờ khi tổ bồi thường đến gia đình ông làm việc, vì: "Họ đến ào ào. Khi tôi ở trên nhà thì họ đã ra sân, vườn rồi ao. Tôi không nhớ là mình đã kê khai như thế nào, ký những giấy tờ gì, chỉ biết tổng số tiền mình được đền bù là trên 180 triệu đồng. Với số tiền ấy, gia đình tôi mới mua được một cái nền nhà và chúng tôi sẽ phải làm được gì trên nền nhà ấy?".

Nguyễn Phượng