Ủy ban Bảo vệ môi trường sông Đồng Nai:
Kiên quyết hơn trong việc bảo vệ nguồn nước sông Đồng Nai

Hiện nay, mỗi ngày sông Đồng Nai phải trân mình gánh hàng triệu m3 nước thải sinh hoạt, sản xuất đổ ra khiến chất lượng nước mặt bị ô nhiễm nặng nề. Phía hạ lưu sông có nhiều hóa chất và chất hữu cơ vượt ngưỡng cho phép. Đứng trước nguy cơ này, 11 tỉnh, thành thuộc lưu vực sông Đồng Nai trong cuộc họp ở Đồng Nai vào ngày 11-12 đều thống nhất sẽ kiên quyết hơn trong việc bảo vệ nước sông.

Hiện nay, mỗi ngày sông Đồng Nai phải trân mình gánh hàng triệu m3 nước thải sinh hoạt, sản xuất đổ ra khiến chất lượng nước mặt bị ô nhiễm nặng nề. Phía hạ lưu sông có nhiều hóa chất và chất hữu cơ vượt ngưỡng cho phép. Đứng trước nguy cơ này, 11 tỉnh, thành thuộc lưu vực sông Đồng Nai trong cuộc họp ở Đồng Nai vào ngày 11-12 đều thống nhất sẽ kiên quyết hơn trong việc bảo vệ nước sông.

* Ô nhiễm nặng nề

Theo báo cáo của Trung tâm quan trắc thuộc Tổng cục Môi trường (Bộ TN-MT), chất lượng nước mặt trên sông Đồng Nai đang bị ô nhiễm nặng do nguồn nước thải từ sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, làng nghề, sinh hoạt, bệnh viện, khai thác khoáng sản và nuôi trồng thủy sản... Hiện mỗi ngày sông Đồng Nai phải gánh 4,5 triệu m3 nước thải của 11 tỉnh, thành, trong đó có hơn 100 khu công nghiệp thải ra gần 2 triệu m3 nước/ngày đêm và chỉ 1/3 khu công nghiệp đã và đang xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung. Nguồn phát sinh nước thải chính trong sản xuất công nghiệp chủ yếu là chế biến thực phẩm, dệt nhuộm, chế biến mủ cao su, giấy, xi mạ... Còn lại gần 3 triệu m3 nước thải sinh hoạt/ngày đêm phần lớn vẫn chưa được xử lý trước khi thải ra sông.

Sông Đồng Nai, đoạn chảy qua Biên Hòa đang bị ô nhiễm nặng từ nhiều nguồn thải.

Cũng theo quan trắc, gần đây phía hạ lưu sông tình trạng ô nhiễm của một số chất như: N-NH4 (amoniac), BOD5, COD, DO... có chiều hướng gia tăng, nhiều khu vực có hàm lượng các chất gây ô nhiễm khá cao.

Ông Nguyễn Thanh Nguyên, Phó chủ tịch UBND tỉnh Long An, khẳng định: "Sông Đồng Nai đoạn qua tỉnh Long An ngày càng bị ô nhiễm nặng, đến con cua, con còng cũng không sống được. Nguyên nhân là do nguồn nước thải từ sản xuất, sinh hoạt của TP. Hồ Chí Minh đổ về. Nhiều người dân Long An sống gần sông Đồng Nai khốn khó vì ô nhiễm".

Đại tá Phan Hữu Vinh, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát môi trường, cho biết: "Tình trạng doanh nghiệp gây ô nhiễm ngày càng nhiều, mức độ vi phạm ngày càng tinh vi hơn. Từ đầu năm đến nay, cảnh sát môi trường phối hợp với các địa phương thuộc lưu vực sông Đồng Nai phát hiện hơn 400 doanh nghiệp xả thải gây ô nhiễm và đã tiến hành xử phạt trên 18 tỷ đồng, song tình trạng gây ô nhiễm vẫn chưa giảm nhiều".

*  Sống còn với sông

Trao đổi về vấn đề ô nhiễm trên sông Đồng Nai, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường Phạm Khôi Nguyên nhận định: "Khoảng 2 năm gần đây, các tỉnh, thành thuộc lưu vực sông Đồng Nai đã khá mạnh tay trong việc xử lý các cơ sở gây ô nhiễm cho sông nên tình trạng ô nhiễm có được cải thiện một phần. Tuy nhiên, việc cải thiện còn hạn chế nên tình trạng ô nhiễm vẫn nhiều. Vì thế, để bảo vệ nguồn nước sông Đồng Nai, thời gian tới, Ủy ban bảo vệ môi trường (BVMT) sông Đồng Nai phải nghiêm túc đánh giá xem đã làm được những gì và đề ra giải pháp xử lý tích cực. Các tỉnh, thành thuộc lưu vực sông Đồng Nai phải coi BVMT là việc không thể thiếu được trong tiến trình phát triển kinh tế".

Tại kỳ họp thứ 3 của Ủy ban BVMT sông Đồng Nai vào ngày 11-12, ông Lương Văn Ngự, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và môi trường Lâm Đồng đưa ra giải pháp, Ủy ban BVMT sông Đồng Nai nên thường xuyên có tổng hợp điều tra về tình hình ô nhiễm trên sông và công khai rộng rãi các thông số ô nhiễm để mọi người dân biết và tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân trong BVMT. Đồng thời, Ủy ban BVMT thống kê mức độ ô nhiễm từng năm để có so sánh, đánh giá việc cải thiện chất lượng nước và đề ra giải pháp hoạt động hiệu quả hơn.

Mặc dù Ủy ban BVMT sông Đồng Nai đã đi vào hoạt động gần 2 năm, song chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn do chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn còn nhiều hạn chế. Các quyết định của ủy ban chỉ mang tính đồng thuận, không có ràng buộc pháp lý, không có nguồn lực để điều phối nên việc BVMT trên sông Đồng Nai của các tỉnh, thành đôi khi chưa có sự phối hợp xử lý chặt chẽ. Tuy nhiên, tại phiên họp thứ 3 của Ủy ban BVMT sông Đồng Nai, các tỉnh, thành đều thống nhất thời gian tới sẽ liên kết chặt chẽ để cùng bảo vệ, cải thiện chất lượng nước trên sông Đồng Nai và coi việc BVMT là vấn đề sống còn.

Giữ rừng và ngưng dự án thủy điện mới   Trả lời báo giới tại phiên họp thứ 3 của Ủy ban BVMT lưu vực hệ thống sông Đồng Nai vào ngày 11-12, ông Lê Hoàng Quân, Ủy viên TW Đảng, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, kiêm Chủ tịch Ủy ban BVMT sông Đồng Nai, đã nhấn mạnh: Một trong các giải pháp bảo vệ sông Đồng Nai hiệu quả là giữ rừng đầu nguồn, vì mất rừng đầu nguồn sẽ khiến nguồn nước trên sông Đồng Nai bị giảm, khả năng rửa trôi các chất ô nhiễm xuống sông sẽ gia tăng. Số lượng công trình thủy điện trên sông hiện nay như vậy đã đủ, thời gian tới ủy ban sẽ kiến nghị lên Chính phủ nên dừng lại các dự án thủy điện để tránh các tác động môi trường trên sông.   Nguồn thải nông nghiệp gây ô nhiễm nghiêm trọng   Thứ trưởng Bộ Khoa học và công nghệ Nguyễn Văn Lạng lưu ý: Ngoài việc tăng cường kiểm tra xử lý các cơ sở gây ô nhiễm, các địa phương nên quan tâm đến nguồn thải từ sản xuất nông nghiệp. Hiện nay, mỗi năm có hàng ngàn tấn phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đang bị rửa trôi ra các sông suối và ngấm vào nguồn nước ngầm làm ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng nước sông Đồng Nai. Vì vậy, để bảo vệ nguồn nước sông Đồng Nai, các tỉnh, thành nên quan tâm đến vấn đề sản xuất nông nghiệp an toàn.   Làm rõ mức độ ô nhiễm của từng tỉnh   Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Anh, quyền Viện trưởng Viện Quy hoạch thủy lợi   miền Nam đề nghị: Ủy ban BVMT sông Đồng Nai nên làm rõ mức độ ô nhiễm của từng tỉnh, thành đối với sông Đồng Nai để từ đó đề ra các giải pháp xử lý hiệu quả. Bên cạnh đó, các tỉnh, thành thuộc lưu vực quan tâm đánh giá tác động đến môi trường của các công trình thủy lợi, thủy điện để có quy hoạch cho phù hợp.

Hương Giang